آگاه: حضرت آیتالله سیدمجتبی حسینیخامنهای ۱۴ خرداد در پیامی بهمناسبت عید غدیر و سیوهفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) تاکید کرده بودند: «دشمن خبیث، حال که در مصاف با فرزندان دلاور شما در نیروهای مسلح دچار شکست شده و به خصوص بهخاطر مواجهه با ضربه قاطع، چه در نبرد نظامی و چه در میدان و خیابان، تحقیری پرمعنا و عمیق را تجربه میکند که در اثر آن واگرایی ملموس کشورها از او را سبب شده، کید خود را در جنگ ترکیبی بر دو نقطه متمرکز ساخته است: یکی تابآوری مردم؛ دیگری ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان کشور. ابزار اصلی او در این هر دو، کاشت بذر تردید، یاس، ترس، بدگمانی و اختلاف است. لذا در مقام مقابله با این بدخواهیها باید همگان با ایستادگی و روشنبینی و حفظ وحدت و انسجام و اعتماد متقابل و همصدایی نکردن با دشمن، نقشه شوم او را خنثی نمایند. در این مقام، نقش مسئولان در پشتیبانی از این امور بسیار مهم است. هرگونه اقدامی که موجب بدبینی و سرخوردگی آحاد مردم شود، نوعی کمک به دشمن این کشور و مردمانش محسوب میشود.»
همانطور که تاکید شد، تابآوری مردم همان ستونی است که نظام را در برابر شوکهای بیرونی حفظ میکند؛ دشمن میخواهد با کاشتن بذر تردید، یاس و بدگمانی، این ستون را سست کند تا کشور در برابر تکانههای بعدی فرو بریزد. برهمین اساس شخص اول کشور هشدار دادند که هدف دوم دشمن، «ایجاد خطا در محاسبات مسئولان است.» به دلیل آنکه اگر تابآوری مردم کم شود، مسئولان ممکن است در تصمیمگیری دچار ترس یا عقبنشینی شوند. در این پیام، هشداری به مسئولان داده شده است: «هر اقدامی که موجب بدبینی و سرخوردگی مردم شود، نوعی کمک به دشمن است.» پس مسئولان باید بدانند که در شرایط جنگ ترکیبی، ناکارآمدی فقط یک ضعف مدیریتی نیست، بلکه ضربهای به تابآوری ملی است.
فراخوان یک دفاع ملی جدید
تاکید رهبری بر تابآوری در ۱۴ خرداد، در واقع فراخوان یک دفاع ملی جدید است. اگر در خرداد ۱۴۰۴ دفاع با «موشک و پهپاد» بود، در سال ۱۴۰۵ دفاع با «امید، وحدت و کارآمدی» است. ایشان با این پیام، بنبست دشمن را به رخ کشیدند؛ دشمنی که در جنگ نظامی شکست خورده، حالا میخواهد با رسانه و اقتصاد انتقام بگیرد و تنها راه شکست او، بالا بردن آستانه تحمل و اعتماد در بدنه جامعه است.
حال برای آنکه تابآوری اجتماعی همچنان حفظ شود، کارگزاران نظام، سیاسیون و رسانهایها از چه وظایف و مسئولیتهایی برخوردار هستند تا بتوانند مطالبه رهبر انقلاب را به خوبی انجام دهند. در این میان ابتدا باید به کارکرد مسئولان اشاره کرد. نقش آنها در تابآوری، عینی و ملموس است به دلیل آنکه تابآوری ذهنی زمانی ممکن است که مردم دغدغه نان و معیشت نداشته باشند. به همین جهت مسئولان باید با مدیریت بازار در زمان بحران، مانع شوکهای ناگهانی شوند. انصاف باید داشت؛ رئیسجمهور پزشکیان و کابینه او در جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه پای کار بودند و نگذاشتند مردم با کمبود کالا در بازار روبهرو شوند، همین روش مدیریتی باید همچنان بدون خطا استمرار یابد. بالاخره احساس اینکه همه در سختیها برابر هستند، تابآوری را به شدت بالا میبرد.
نقش سیاسیون و رسانهها در تقویت تابآوری
سیاستمداران وظیفه تولید معنا و وحدت را بر عهده دارند، بنابراین باید به این نکته توجه داشته باشند، بزرگترین دشمن تابآوری، شکاف داخلی است. فعالان سیاسی باید در بزنگاههای ملی، اختلافات حزبی را کنار گذاشته و روی منافع ملی توافق کنند. سیاسیون باید بتوانند برای مردم تبیین کنند که این سختیها ـ مثلا ایستادگی ۱۲ روزه یا ۴۰ روزه ـ چه دستاورد بزرگی برای آینده کشور دارد. رسانه نیز میداندار اصلی جنگ نرم و عامل تعیینکننده در تابآوری شناخته میشود. در زمان بحران، دشمن به دنبال ناامیدی است. رسانهها باید با روایت اول و دقیق، مانع غلبه اخبار جعلی شوند.
نمایش جلوههای ایثار، همبستگی مردم و توانمندیهای بومی، به جامعه، حس «ما میتوانیم» را منتقل میکند و این وظیفه برعهده رسانههای تصویری و مکتوب است. ضمن آنکه رسانه باید به مردم آموزش دهد که در زمان جنگ یا بحران، چگونه اخبار درست را تشخیص دهند و چگونه از نظر روانی خود را مدیریت کنند.
چرا عدم تابآوری برای دشمن مهم است؟
پس از وظایفی که خواص جامعه برای تقویت تابآوری برعهده دارند، به یک گزاره دیگر خواهیم رسید و آن اینکه «چرا عدم تابآوری ملت ما برای دشمن مهم است؟» پاسخ: دشمن زمانی به اهداف خود میرسد که مردم به این نتیجه برسند که هزینه مقاومت بیشتر از فایده آن است. اگر تابآوری بالا باشد:
۱. محاسبات دشمن به هم میریزد. آنها روی شورش از درون حساب میکنند؛ وقتی پاسخی دریافت نکنند، ناچار به عقبنشینی میشوند.
۲. بازدارندگی ایجاد میشود، دشمن میفهمد که با ملتی طرف است که با هر ضربه، محکمتر میشود، پس از تکرار تهاجم خودداری میکند. نمونه اخیر عقبنشینی دونالد ترامپ از تهاجم نظامی به ایران است.
در همین رابطه، ناصر ایمانی، تحلیلگر مسائل سیاسی با بیان اینکه دشمن اکنون به «عدم تابآوری مردم» امید بسته است، گفت: دشمن دریافته که از طریق نظامی و جنگ به اهداف خود نمیرسد؛ از اینرو، تمام توان خود را بر کاهش تابآوری جامعه سرمایهگذاری کرده است. دشمن در عرصه امنیتی نیز با تکیه بر اقدامات تروریستی، بهدنبال پیشبرد اهداف خود است. وی با تاکید بر اهمیت «تابآوری مردم» و «حفظ وحدت» و «عدم اختلافنظر»، گفت: حتی اگر برخی اعتراضات و انتقادات وارد باشند، شرایط کنونی کشور بهگونهای است که نباید این انتقادات بهگونهای مطرح شوند که به یاس، ناامیدی و دوگانگی در جامعه دامن بزند. شرایط امروز کشور در مقایسه با دوران پس از انقلاب، بسیار ویژه و حساس است. روی هم رفته تابآوری یک «خیابان دوطرفه» است؛ مردم زمانی ایستادگی میکنند که احساس کنند مسئولان صادقانه در تلاشند، سیاسیون متحدند و رسانهها واقعیتها را بیان میکنند. این مثلث، ایران را در برابر هر طوفانی بیمه میکند.
نظر شما