آگاه: مسعود پزشکیان با بیان اینکه دستاوردهای این گفتوگوها بسیار روشن است، گفت: ما این امکان را خواهیم داشت که به منابع خود دسترسی داشته باشیم و بتوانیم خودمان درباره آنها تصمیم بگیریم، ممکن است عدهای بگویند که این منابع متعلق به بانکهاست، اگر این منابع در اختیار بانکها قرار گیرد میتوانند آن را به بخشهای تولیدی اختصاص دهند و رشد و توسعه را در این بخشها شاهد باشیم.
با آغاز روند گفتوگوها، ۶ میلیارد دلار در قطر آزاد میشود
رئیس دستگاه اجرا با بیان اینکه در همین مدت کوتاه توانستیم بخشی از اعتبارات و منابع مالی را در اختیار بگیریم، افزود: در همین مدت کوتاه توانستیم اقدامات بسیار زیادی انجام دهیم. انشاءالله با آغاز روند گفتوگوها، ۶ میلیارد دلاری که در قطر داریم نیز آزاد و به کشورمان بازخواهد گشت، حضور دکتر همتی در روند این مذاکرات نیز به همین منظور است که مشخص شود این منابع باید در چه بخشهایی هزینه شود و چه اقداماتی باید انجام گیرد.
پزشکیان همچنین مخالفان مذاکرات را به سه گروه تقسیمبندی و اظهار کرد: گروه اول، نتانیاهو و رژیم صهیونیستی که به هیچ وجه نمیخواهند آرامش در منطقه برقرار شود. اقداماتی که اکنون در لبنان و غزه انجام میدهند نیز در همین راستاست، البته او را وادار کردهاند که این روند را ادامه ندهد، زیرا هدفش استمرار جنگ و جلوگیری از دستیابی ایران به منابع، قدرت و حل مشکلات کشورمان است. گروه دیگر، سلطنتطلبان هستند که نمیخواهند کشور در آرامش به مسیر توسعه خود ادامه دهد. همچنین هر فرد یا جریانی که علاقهای به ایجاد آرامش نداشته باشد، در همان مسیری حرکت میکند که نتانیاهو و همراهانش تبلیغ و ترویج میکنند. وی در عین حال اطمینان داد، بندهای تفاهمنامه اسلامآباد عمدتا به نفع مردم ایران است.
اما وقتی سخنرانی رئیسجمهور در ساختمان میردادماد پایان یافت به سرعت خود را به میدان انقلاب رساند تا در جمع اساتید بسیجی به مناسبت سالروز شهادت شهید چمران سخنرانی کند. در آنجا هم اشارهای کوتاه به فرآیندی که منجر به تصویب تفاهم اخیر با آمریکا در «شعام» شد کرد و با تاکید بر اینکه تصمیمات مهم در عالیترین سطوح کشور با هماهنگی کامل اتخاذ شده است، گفت: در شورای عالی امنیت و سایر نهادهای مسئول، همه دستگاهها و فرماندهان با انسجام و وحدت نظر برای تامین منافع کشور تصمیمگیری کردند. شخص دوم کشور در هر دو سخنرانی خود خواهان حفظ وحدت و یکپارچگی جامعه در مقطع حساس فعلی نیز شد و بدون نام بردن از شخص خاص، کنایهای به مواضع و اظهار نظرهای برخی نمایندگان نسبت به اتفاقات اخیر کشور زد و تصریح کرد: من بهسادگی میتوانم درباره بسیاری از مسائل سخن بگویم، اما حفظ وحدت و انسجام داخلی برای من مهمتر از هر چیزی است، از همین رو سکوت میکنم تا وحدت حفظ شود.
ابراز امیدواری معاون اول به مذاکرات
فقط رئیسجمهور پزشکیان نبود که دیروز درباره گفتوگوهای داغ تهران و واشنگتن در سوئیس سخن گفت، محمدرضا عارف، معاون اول او هم در نشست هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران ضمن قدردانی از اقدامات تیم مذاکرهکننده ایران، ابراز امیدواری کرد که مذاکرات به نتیجه برسد. حال با توجه به اظهار نظر دو مقام ارشد دولت درباره گفتوگو با آمریکا و آنچه منجر به دستیابی به تفاهم اسلامآباد شد چند نکته را باید در نظر گرفت.
به هرحال آنچه مسلم است، پزشکیان با صراحت از نفع «ملت ما» در مفاد تفاهمنامه صحبت کرد. پس میتوان به این تحلیل دست یافت، دولت معتقد است تداوم تورم بالا، فرساینده است و تفاهم را نه یک هدف، بلکه ابزاری برای جراحی اقتصادی و مهار تورم میبیند. از منظر دیگر لحن روز گذشته پزشکیان «عملگرایانه» بود؛ او تفاهم را یک «جاده صافکن» و نه مقصد نهایی میپندارد.
نظر فعال سیاسی: راستیآزمایی طرف مقابل ضروری است
در همین رابطه حسین کنعانیمقدم، کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه هر اقدامی در این مسیر باید بهصورت گامبهگام، همسنگ و همزمان پیش برود، میگوید: در چنین شرایطی، راستیآزمایی تعهدات طرف مقابل یک اصل اساسی است و بدون اطمینان از اجرای واقعی تعهدات، نمیتوان به وعدهها اعتماد کرد. وی با بیان اینکه تجربه نشان داده آمریکا و رژیم صهیونیستی قابل اعتماد نیستند، تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران باید حقوق ملت را با اتکا به نهادهای مسئول صیانت کند. کنعانیمقدم تاکید کرد: دشمنان با ابزارهایی مانند تحریم، تهدید، جنگ روانی و دو قطبیسازی به دنبال ایجاد شکاف در جامعه هستند. یکی از راهبردهای طرف مقابل این است که جامعه را دچار تقسیم و تقابل داخلی کند تا بتواند در فضای اختلاف، اهداف خود را پیش ببرد؛ نباید اجازه داد اختلافافکنیهای بیرونی به داخل کشور سرایت کند و لازم است همه جریانها و نهادها در مسیر حفظ آرامش، انسجام و منافع ملی حرکت کنند.
یک پیام و یک چشمانداز در مذاکرات
هرچند در صداقت و انصاف رئیسجمهور مردمی هیچ تردیدی وارد نیست، اما قطعا و حتما میدانند که برای مذاکرات و گفتوگوهایی که به تازگی از سر گرفته شده، پیش روی خود یک نقشه راه دارند و آن، پیام مقام رهبری است. معظمله با ظرافت، مسیر را برای دولت باز کردهاند اما چک سفید امضا هم ندادند. «علیالاصول نظر دیگری داشتم» کلیدیترین بخش پیام ایشان است. این بخش از پیام رهبری بازتاب بسیار گستردهای در فضای مجازی، رسانهها و حتی کف خیابان (تجمعات شبانه) پیدا کرد و نشاندهنده آن است که ایشان همچنان به ماهیت آمریکا بیاعتمادند و این تفاهم «انتخاب اول» نظام نبوده، بلکه بر اساس تعهد شخص رئیسجمهور و برای مصلحت مردم اجازه داده شده است. ایشان تاکید کردند، اجازه را به دلیل تعهد رئیسجمهور در پاسداشت حقوق ملت و جبهه مقاومت صادر کردهاند. این یعنی اگر در آینده حقوق مقاومت آسیب ببیند، مسئولیت مستقیم آن با رئیسجمهور است.
اما نکته مهم دیگر و قابل توجه این است که رهبری انقلاب فرموده بودند: «ما منتظر تحقق شروط خواهیم بود.» این یعنی دوران وعدههای نسیه تمام شده و نظام در مرحله «راستیآزمایی سختگیرانه» قرار دارد. براین اساس باید نگاه منصفانه و منطقی به تفاهم اسلامآباد و مذاکرات داشت. نگاه منطقی چیست؟ برای پاسخ باید به سه عامل اصلی پرداخت:
۱. مذاکره به عنوان ابزار، نه ارزش: باید بدانیم مذاکره با آمریکا به معنای «آشتی» یا «اعتماد» نیست، بلکه یک تاکتیک برای نقد کردن قدرت میدانی ایران در سفره اقتصادی مردم است.
۲. حفظ اقتدار و بازدارندگی ایران در میدان: پیام رهبری نشان داد، ایران همزمان با امضای الکترونیکی تفاهم، بازدارندگی خود را حفظ کرده است. تفاهم اسلامآباد تنها زمانی پایدار میماند که آمریکا بداند هزینه نقض آن، سنگینتر از اجرای آن است.
۳. پرهیز از دو قطبیسازی: اکنون زمان نقد منصفانه است. نه باید تفاهم را «فتحالفتوح» دانست و نه آن را خیانت. باید به دولت فرصت داد تا تحت نظارت شروط رهبری، ادعای خود مبنی بر نفع ملی آن را ثابت کند.
نظر شما