آگاه: اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه بعدازظهر روز شنبه ۳۰ خرداد در گفتوگویی تلویزیونی با پاسخ به پرسشی درباره اهداف سفر هیات مذاکرهکننده ایران به سوئیس در ساعات پیشرو و اینکه آیا میتوانیم بگوییم که این فاز دوم مذاکرات و گفتوگوها است، گفت: پاسخ کوتاه به سوال شما خیر است. این سفر، همانطور که اشاره کردید، قرار بود روز جمعه انجام شود و عمدتا برای امضای یادداشت تفاهم بود. خب، یادداشت تفاهم به صورت دیجیتال توسط روسای جمهور دو کشور امضا شد؛ بنابراین فوریت برگزاری این جلسه دیگر وجود ندارد.
بقایی گفت: این سفر در واقع در جهت پیگیری اجرای تعهدات طرف مقابل است. هر تفاهمی و هر توافقی در زمانی محک میخورد که زمان اجرا باشد. ما با توجه به تجربهای که از بدعهدیهای طرف مقابل داریم، قاعدتا در زمان اجرا باید بسیار محکم و جدی مطالبه کنیم. بقایی در این پاسخ که تهران نحوه اجرای تعهدات طرف مقابل را در تفاهمنامه تا امروز چگونه ارزیابی میکند، توضیح داد: تعهدات خیلی روشن است، بند یک یادداشت تفاهم مهمترین بخش از تعهدات متقابل دو طرف است یعنی خاتمه جنگ در همه جبههها از جمله در لبنان.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: ما به تعهداتمان پایبند بودیم. طرف مقابل موظف بود که متحدانش و مشخصا رژیم صهیونیستی را به توقف آتش در لبنان وادار کند. در این زمینه شاهد هستیم که طرف مقابل به وظایفش عمل نکرده است و این نقض صریح تفاهم آتشبس به حساب میآید. وی در مورد دیگر تعهدات تاکید کرد: در رابطه با خاتمه محاصره دریایی و از طرف دیگر بازگشایی تنگه هرمز تعهدات عمل شده، ولی یادداشت تفاهم یک بسته است و اگر جزئی از این تفاهمها و بخشی از این تعهدات اجرا نشود، کلیت یادداشت تفاهم دچار مشکل خواهد شد؛ به ویژه وقتی در نظر بگیریم که بند یک تفاهمنامه که مهمترین بخش آن است، اجرا نشده است. بقایی گفت: طرف مقابل باید هر چه سریعتر تدابیر لازم را اتخاذ کند در غیر این صورت کلیت تفاهم دچار مشکل خواهد شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره رویکرد ایران نسبت به عدم وفای به عهد طرف مقابل به برخی از مفاد یادداشت تفاهم اسلامآباد گفت: ما این تعهد را امضا نکردیم که اجرا نشود. این تعهد پس از چندین هفته مذاکرات بسیار فشرده و با تلاش میانجیها، با حسن نیت ایران و مهمتر از همه، به پشتوانه قدرت و انسجام ملی به نتیجه رسید. وی در پایان گفت: قاعدتا برای اجرای آن، از هر تلاشی که لازم باشد، فروگذار نخواهیم کرد. اما همانطور که گفتیم، تعهد در مقابل تعهد است و در صورتی که طرف مقابل از ایفای تعهدات خود سر باز بزند، جمهوری اسلامی ایران نیز حتما تدابیر لازم را اتخاذ خواهد کرد.
رایزنیهای ادامهدار نقوی در تهران
اما روز گذشته قبل از سفر هیات دیپلماتیک ایران به سوئیس، وزیر کشور پاکستان با وزیر خارجه کشورمان در تهران دیدار کرد. وزیر کشور پاکستان در دیدار با وزیر امور خارجه ایران به بررسی تازهترین تصمیمات و تحولات پیرامون یادداشت تفاهم اسلامآباد پرداخت. سیدمحسن نقوی، وزیر کشور پاکستان ظهر روز شنبه ۳۰ خرداد با سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه دیدار و گفتوگو کرد. این دیدار در ادامه رایزنیهای مقامات پاکستان درباره مذاکرات ایران و آمریکا انجام شد. وزیر کشور پاکستان ساعاتی پیش از این دیدار، حرم مطهر رضوی در مشهد را زیارت کرد. نقوی همچنین ۱۷ خرداد هم در سفر به تهران و دیدار با وزیر امور خارجه پیام مکتوب شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان خطاب به مقام رهبری را تسلیم وی کرد.
اسلامآباد از ۱۹ فروردین سال جاری و پس از برقراری آتشبس در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران، به عنوان میانجی گفتوگوهای دو طرف، وارد عمل شد. مقامات این کشور از جمله عاصم منیر فرمانده ارتش، محمد اسحاقدار وزیر خارجه و نقوی وزیر کشور پاکستان در طول دو ماه گذشته، در سفرهای متعدد به ایران تلاش کردند تا ضمن حفظ آتشبس، شرایط را برای رسیدن به تفاهم و توافق فراهم کنند. این تلاشها سرانجام ۲۷ خرداد به نتیجه رسید و یادداشت تفاهم اسلامآباد میان روسای جمهور ایران و آمریکا امضا شد. پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایران و آمریکا مذاکرات ۶۰ روزهای را با هدف رسیدن به راهحل قطعی درباره موضوعات مورد مناقشه آغاز خواهند کرد.
سوئیس: گفتوگوهای آمریکا و ایران در بورگناشتوک ادامه دارد
روز گذشته نیز وزارت امور خارجه سوئیس اعلام کرد که این کشور همچنان با فراهم کردن فضایی محرمانه و قابل اعتماد در بورگناشتوک، از گفتوگوها درباره اجرای تفاهمنامه میان ایران و ایالات متحده میزبانی میکند.
وزارت امور خارجه سوئیس روز شنبه اعلام کرد که گفتوگوهای مربوط به اجرای تفاهمنامه میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده همچنان در منطقه بورگناشتوک این کشور ادامه دارد. در بیانیه این وزارتخانه آمده است که سوئیس به فراهم کردن فضایی محرمانه و قابل اعتماد برای تسهیل رایزنیها و مذاکرات مرتبط با اجرای این تفاهمنامه ادامه میدهد.وزارت خارجه سوئیس با اشاره به ماهیت محرمانه این گفتوگوها تاکید کرد که هیچ اطلاعات بیشتری درباره هویت شرکتکنندگان، سطح نمایندگی طرفها یا محتوای مذاکرات منتشر نخواهد شد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که سوئیس طی سالهای گذشته بارها نقش میانجی و تسهیلکننده ارتباطات دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن را بر عهده داشته و بورگناشتوک نیز به یکی از محلهای مهم برگزاری مذاکرات بینالمللی تبدیل شده است.
اجرای فوری پنج بند از تفاهمنامه در دستور کار
در تحولی دیگر، سعید خطیبزاده، معاون وزیرامور خارجه ایران از آمادگی تهران برای ادامه روند گفتوگوها خبر داد و تاکید کرد که پنج بند از تفاهمنامه باید بهصورت فوری اجرا شود. وی در گفتوگو با الجزیره همچنین بدون اشاره به پنج بند مورد اشاره از نقش قطر و پاکستان در دستیابی به این تفاهمنامه قدردانی کرد.
خطیب زاده تاکید کرد که هر توافق احتمالی در آینده باید شامل آزادسازی تمامی داراییها و منابع مالی مسدود شده ایران باشد.
معاون وزیر امور خارجه ایران افزود: برای گفتوگوهای مهم پیشرو آماده میشویم و تفاهمنامه حاصلشده اجرای فوری پنج بند را پیشبینی کرده است. وی گفت: واشنگتن باید به تعهدات خود در چارچوب تفاهمنامه عمل کند و اجازه ندهد روند دستیابی به تفاهم و ثبات با مانع روبهرو شود.
معاون وزیر امور خارجه ایران ادامه داد: در صورتی که طرف مقابل نیز جدیت مشابهی نشان دهد، آمادهایم روند پیشرفت توافقات را بهصورت گامبهگام ادامه دهیم. خطیبزاده گفت: قطر و پاکستان نقش مهم و محوری در دستیابی به تفاهمنامه ایفا کردند. وی گفت: ایران به دنبال تحقق صلح در تمامی جبههها از جمله غزه است و موضوع لبنان نیز به دلیل ارتباط مستقیم با تحولات جنگ در متن تفاهمنامه گنجانده شده است.
معاون وزیر امور خارجه ایران افزود: جمهوری اسلامی ایران به دنبال سلطه بر منطقه نیست و با کشورهای منطقه منافع مشترک متعددی دارد. وی گفت: خدمات مرتبط با کشتیرانی در تنگه هرمز در هماهنگی با عمان و بر اساس قوانین بینالمللی ارائه خواهد شد. معاون وزیر امور خارجه ایران افزود: ایران در تنگه هرمز دارای حقوق قانونی است، اما در دوره ۶۰ روزه پیشرو هیچگونه هزینه یا عوارضی دریافت نخواهد کرد.
خطیبزاده اضافه کرد: پس از پایان دوره ۶۰ روزه، سازوکار جدیدی برای مدیریت تنگه هرمز اجرا خواهد شد و در این زمینه ابتکاری ویژه به کشورهای منطقه ارائه میشود. وی در پایان تاکید کرد: برقراری صلح و ثبات پایدار در لبنان و منطقه مستلزم پایان اشغالگری و پایبندی اسرائیل به قوانین بینالمللی است.
نظر شما