آگاه: در این یادداشت بنا ندارم از دستاوردهای ایشان بگویم، بلکه می‌خواهم از «سوز» درونشان بگویم؛ از آن چیزی که ایشان را از یک مدیر و رهبر سیاسی به یک «عارف پیشرو» تبدیل می‌کرد.

ابهت در لباس تواضع 
پارادوکس قدرت و بندگی
یکی از عجیب‌ترین و زیباترین ابعاد شخصیتی ایشان، تضاد خیره‌کننده میان «قدرت» و «فروتنی» بود. ما در دنیای امروز عادت کرده‌ایم که قدرت را با صدای بلند، تریبون‌های باشکوه و دستورات سخت بشناسیم؛ اما ایشان، قدرت را در «سجده» می‌دیدند. کسی که می‌توانست دنیا را در دست داشته باشد، اما ترجیح داد در اتاقی کوچک، روی فرشی ساده، با قلبی لرزان در برابر خدا به سجده درآید. این «تواضع»، برای ایشان یک استراتژی نبود، بلکه یک «حالت وجودی» بود. ایشان به ما آموختند که هرچه انسان در برابر خدا کوچک‌تر شود، در چشم خلق بزرگ‌تر و در نگاه دشمن باابهت‌تر می‌شود. ابهت ایشان نه از جایگاه‌شان، بلکه از «بندگی مطلق‌شان» نشأت می‌گرفت. این همان نکته‌ای است که شخصیت ایشان را از تمام رهبران جهان متمایز می‌کرد؛ اینکه ایشان در اوج فرماندهی، یک «خادم» بود.

عطوفت پدرانه 
ایشان «پدر» بود برای تمام کسانی که در دنیا «یتیم» شده بودند. نه فقط یتیم‌های جسمانی، بلکه یتیم‌های معنوی، یتیم‌های تنهایی و کسانی که در حاشیه‌ تاریخ فراموش شده‌اند.
در نگاه ایشان گرمی خاصی بود که به انسان احساس «دیده شدن» می‌داد. شخصیت ایشان در برخورد با مردم، ترکیبی از «عزت انقلابی» و «شفقت انسانی» بود. ایشان بلد بود همزمان با پیرزنی در روستا و با یک استراتژیست نظامی سخن بگوید و هر دو هم مقصودش را به‌روشنی دریابند. این «سادگی ادراک‌شده»، نشان‌دهنده قلب پاکی است که هیچ حصاری بین او و خلق نمی‌کشید. ایشان عشق را نه در کلمات، بلکه در «همدردی» معنا می‌کردند.

تنهایی در قله 
سوز شب‌های تهجد
در پس آن چهره خندان و مقتدر، بعدی وجود داشت که شاید کمتر کسی به آن پی می‌برد: «تنهایی عمیق یک رهبر». کسی که بارهای سنگین یک ملت را بر دوش می‌کشد، لایه‌هایی از غم و اندوه را در قلبش جای می‌دهد که فقط در خلوت با خدا بیان می‌شوند.
من در شخصیت ایشان، «سوز» می‌دیدم؛ سوزی که از دغدغه‌ نجات انسان‌ها می‌آمد. شب‌های تهجد، برای ایشان تنها یک عبادت نبود، بلکه «تخلیه غم‌ها» بود. شخصیت ایشان، شخصیتی «دردمند» بود؛ اما دردی که به جای تخریب، «سازنده» بود. ایشان رنج را به «سرمایه» تبدیل کردند. هر چه فشارها بر ایشان بیشتر ‌شد، درونی‌تر و عارف‌تر ‌شدند. این بعد از شخصیت ایشان، ما را به این حقیقت می‌رساند که عظمت، در گرو پذیرش رنج در راه دیگران است.

ولع وصال 
اشتیاق به پرواز
در آخرین سال‌های زندگی، بعدی از شخصیت ایشان برجسته شد که من آن را «ولع وصال» می‌نامم. گویی ایشان از دنیا «دل ‌کنده» بودند و تمام رشته‌های پیوندشان با زمین پاره شده بود. این حالت، نه از روی خستگی، بلکه از روی «شوق» بود.
شخصیتی که از مرگ نمی‌ترسید و با آن نمی‌جنگید، بلکه با لبخندی عاشقانه به استقبالش می‌رفت و این یعنی«عروج». در این بعد، ایشان به ما نشان دادند که چگونه می‌توان در اوج مسئولیت و دغدغه‌ دنیا، قلبی داشت که فقط برای «دیدار» می‌تپد. ایشان به ما آموختند که زندگی، یک «آمادگی برای رفتن» است.
اینک که ایشان نیستند، جای خالی‌شان را در «دل‌های مشتاق» جست‌وجو می‌کنیم. رهبر شهید، برای ما بیش از آنکه یک شخصیت سیاسی باشند، یک «مدل زیستن» بودند. ایشان به ما یاد دادند که چگونه می‌توان «قوی بود، اما مهربان»، «قدرتمند بود، اما متواضع» و «در دنیا بود، اما به آسمان نگاه کرد».
این یادداشت، شاید نتواند ابعاد بی‌کران شخصیت ایشان را توصیف کند، اما تلاشی است برای اینکه بگوییم: ما دلتنگ آن نگاه مهربان هستیم، دلتنگ آن صدای آرام که ما را به حقیقت دعوت می‌کرد. 
ایشان رفتند تا ما یاد بگیریم که «معنا»، بر «زمان» پیروز است و «عشق»، تنها میراثی است که در دنیا باقی می‌ماند.