آگاه: به گزارش «ایسنا» جوانان اغلب در فضای آرام روانی و وجود افق نسبتا روشنی از آینده ازدواج میکنند و تشکیل خانواده میدهند؛ لذا شوکهای ناشی از بحران همچون جنگ میتواند موجب آن شود تا پدیده مهم فرهنگی و اجتماعی ازدواج با چالش مواجه شود.
وضعیت ازدواج در زمان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه
جنگ ۱۲ روزه در بازه زمانی ۲۳ خرداد تا سوم تیر سال ۱۴۰۴ از سوی رژیم صهیونیستی و با پشتیبانی دولت آمریکا به کشور تحمیل شد. در این بازه زمانی و همزمان با جنگ نظامی، در کل کشور ۲۱ هزار و ۶۸۴ مورد ازدواج ثبت شده که مقایسه آن با آمار ازدواج در بازه زمانی مشابه سالهای گذشته نشان از افزایش محسوس تعداد ازدواجها در دوره جنگ ۱۲ روزه دارد؛ به طوری که تعداد رخداد ازدواجها طی این جنگ نسبت به بازه زمانی مشابه سال ۱۴۰۳، ۲۰.۹ درصد رشد یافته است.
بررسی آمار فوق در دوره جنگ ۱۲ روزه به تفکیک استانی نشان میدهد که به جز تهران، کردستان و سیستان و بلوچستان در تمام استانهای کشور تعداد ازدواجها در مقایسه با زمان مشابه سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است. بررسی آمار استان تهران نشان میدهد با آنکه این استان در ایام جنگ بیشترین حملات را متحمل شد اما تعداد ازدواجها دچار کاهشی نشده و از ۲۶۷۲ مورد ازدواج در سال ۱۴۰۳، با ۵.۷ درصد کاهش به ۲۵۲۱ مورد در دوره جنگ ۱۲ روزه رسیده است.
وضعیت ازدواج در زمان جنگ تحمیلی ۴۰ روزه
جنگ ۴۰ روزه در ۹ اسفند سال ۱۴۰۴ و از سوی دولت آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشور آغاز شد. بررسی آمار رخداد ازدواج در اسفند سال ۱۴۰۴ و همزمان با شرایط جنگی نشان میدهد که تعداد ازدواجها در این ماه نسبت به اسفند سال ۱۴۰۳ با کاهش همراه بوده است.
مجموع ازدواجها در بازه زمانی یک فروردین تا ۱۵ اردیبهشت سال ۱۴۰۵ و همزمان با درگیری نظامی و دوره آتشبس نیز در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته کاهشی بود، به طوری که از ۵۵ هزار و ۲۴ مورد ازدواج از فروردین تا ۱۵ اردیبهشت سال ۱۴۰۴ با ۶.۵ درصد کاهش به ۵۱ هزار و ۴۷۴ مورد ازدواج در همین بازه زمانی در سال ۱۴۰۵ رسیده است.
انتظار منطقی آن است که در زمان وقوع جنگ، تعداد رخدادهای ازدواج کاهش یابد. اما بررسی دادههای مربوط به ازدواج در دوره جنگ تحمیلی ۱۲ روزه نشان میدهد که نه تنها چنین موضوعی اتفاق نیفتاده، بلکه در این زمان تعداد ازدواجها افزایش یافته است. حتی در استان تهران که مورد حملات متعدد قرار گرفته بود، روند کاهشی محسوس نیست. به نظر میرسد که محدود بودن گستره درگیریهای نظامی، موجب شده احساس ناامنی خانوادهها و جوانان به حدی نباشد که برنامه ازدواج خود را متوقف کنند. به طوری که یک روز پس از آغاز جنگ و در روز ۲۴ خرداد سال ۱۴۰۴ یعنی مقارن با عید غدیر خم، ۳۶۸۱ مورد ازدواج در کل کشور به ثبت رسیده که مقایسه آن با آمار روزهای قبل و بعد نشان میدهد تعداد ازدواجها در این روز قابل توجه است.
همچنین میتوان گفت که در جنگ ۱۲ روزه همچون تجربه دوران کرونا که در آن به واسطه کاهش یافتن سطح توقعات آمار ازدواج افزایش یافت، خانوادهها و جوانان از رخداد جنگ به عنوان یک فرصت برای تسریع و تسهیل در امر ازدواج استفاده کردهاند.
گفتنی است، وضعیت ازدواج در جنگ ۴۰ روزه شامل دو بخش بود؛ بخش اول مربوط به اسفند که به سبب تقارن با ماه مبارک رمضان، سوگواری اجتماعی به مناسبت شهادت رهبر انقلاب (ره) و افزایش گستره جنگ نظامی و بمباران بیشتر مناطق مسکونی، تعداد ازدواجها در این ماه به طور قابل توجهی در سراسر کشور کاهش یافته است.
بخش دوم نیز مربوط به فروردین و نیمه اول اردیبهشت است که بر اساس دادههای فوق مشخص میشود که رفتار خانوادهها و جوانان در موضوع ازدواج به وضعیت معمول خود همگرا شده و بهرغم وجود تهدیدات ناشی از جنگ، میزان کاهش در مقایسه با مدت مشابه سالهای پیش محسوس نیست. دادههای آماری نشان میدهند که ازدواج جوانان در شرایط معمول جنگ نظامی همچون جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی ۴۰ روزه فروردین و نیمه اول اردیبهشت سال ۱۴۰۵ با کاهش شدید همراه نبوده و چه بسا در مواردی همچون دوره جنگ ۱۲ روزه، افزایش یافته است.
اعطای تسهیلات ازدواج ویژه دانشجویان
با وجود شرایط تورمی، اما مبلغ وام ازدواج (۳۰۰ میلیون تومان برای زوجهای بالای ۲۵ سال و زوجههای بالای ۲۳ سال و ۳۵۰ میلیون تومان برای زوجهای زیر ۲۵ سال و زوجههای زیر ۲۳ سال) همچنان کمک زیادی برای جوانان محسوب میشود که اهتمام دولت بانک مرکزی و نظارت بیش از پیش مجلس شورای اسلامی نسبت به اجرای حداکثری آن میتواند متضمن تداوم اجرای این سیاست کلیدی باشد.
با توجه به غیر حضوری شدن دانشگاهها و بلا استفاده ماندن ردیفهای بودجهای در امور تغذیه، خوابگاه و غیره، پیشنهاد میشود وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از طریق صندوق رفاه دانشجویان در چارچوب اختیارات ماده ۷۹ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰ و با همکاری سازمان برنامه و بودجه از محل اعتبارات صندوق رفاه دانشجویان در قانون بودجه کل کشور سال ۱۴۰۵ با موضوع تغذیه دانشجویی دانشگاهها، مراکز و موسسات آموزش عالی وابسته به وزارت علوم تحقیقات و فناوری به زوجهای دانشجو تحت عنوان تسهیلات قرضالحسنه ازدواج پرداخت کند.
تحقق اجرای قانون تسهیل ازدواج جوانان با موضوع صندوق اندوخته جوانان از طریق مشارکت مردمی و ارائه تسهیلات مسکن از این محل پیشنهاد میشود دولت در راستای توانمندسازی جوانان برای تشکیل خانواده از طریق جلب مشارکت مردم نسبت به اجرای ماده یک قانون تسهیل ازدواج جوانان و تامین منابع مالی صندوق اندوخته جوانان موضوع این ماده قانونی را از طریق مشارکت مالی مردمی اقدام و از این محل برای نیاز جهیزیه و مسکن جوانان ودیعه ساخت و خرید متناسب با میزان منابع مالی صندوق و تعداد متقاضیان تسهیلات قرضالحسنه پرداخت کند.
ترویج فرهنگ ازدواج آسان و کمک به تحقق آن شامل جریانسازی رسانهای در صدا و سیما با محوریت ازدواج آسان جوانان در جنگ به کمک تولید گزارشهای خبری و میدانی، ساخت مستند و قالبهای خلاقانه، فراگیر کردن برگزاری مراسمهای عقد و ازدواج در تجمعات شبانه، ایجاد غرفههای مشاوره ازدواج آسان جوانان در تجمعات شبانه، تامین مسکن موقت زوجهای جوان، تامین مسکن دائم زوجهای جوان، راهاندازی پویش ملی همیاری مسکن زوجهای جوان، تغییر کاربری ساختمانهای دولتی برای تهیه مسکن موقت جوانان و الزام دستگاهها به منظور در اختیار قرار دادن فضاهای مناسب برای برگزاری رایگان مراسم جشن زوجهای جوان از دیگر پیشنهادات سیاستی عنوان شده است.
نظر شما