مرکز پژوهشهای مجلس
-
مجلس و حرکت در ریل مطالبات مردم و رهبر انقلاب
روز گذشته از سوی مجلس دو خبر رسانهای شد. خبر نخست انتخاب مجدد عباس گودرزی به عنوان سخنگوی هیاترئیسه مجلس شورای اسلامی بود. او پس از آنکه دوباره توانست رأی همکارانش را کسب کند، در جمع خبرنگاران پارلمانی حضور یافت و درباره برگزاری جلسات مجلس در هرم سبز بهارستان، گفت: مقدمات برگزاری جلسات صحن مجلس به صورت رسمی و مقتضی در دست پیگیری است و به محض نهایی شدن، اطلاعرسانی خواهد شد. با رسمی شدن جلسات صحن، چرخه قانونگذاری به روال عادی خود باز میگردد و نمایندگان علاوه بر جلسات کمیسیونها و نشستهای نظارتی جاری، فعالیت خود در صحن رسمی را نیز از سر میگیرند.
-
بررسی پیامدهای آموزش غیرحضوری در شرایط جنگ تحمیلی سوم
مدرسه بدون کلاس و آینده پشت جنگ
همزمان با تداوم شرایط ناشی از جنگ تحمیلی سوم و گسترش آموزشهای غیرحضوری در مدارس، نگرانیها درباره کیفیت آموزش، عدالت آموزشی و وضعیت یادگیری دانشآموزان افزایش یافته است. کاهش ساعات تدریس، ضعف زیرساختهای آموزش مجازی و محروم ماندن بخشی از دانشآموزان از کلاسهای برخط، اکنون به یکی از مهمترین چالشهای نظام آموزشی کشور تبدیل شده است.
-
دشمن را از تعرض مجدد به ایران پشیمان خواهیم کرد
رئیس مجلس شورای اسلامی روز گذشته در سومین پیام صوتی خود به مردم، گفت: حدود یک ماه است که در جبهههای نبرد نظامی شاهد توقف آتش هستیم اما تحرکات آشکار و پنهان دشمن نشان میدهد که او به موازات فشارهای اقتصادی و سیاسی از اهداف نظامی خود دست نکشیده و به دنبال دور جدیدی از جنگ و ماجراجویی جدید است.
-
بررسی حمایت کشورهای خارجی از موزهها
نسخهای برای موزههای کمرمق
در بسیاری از شهرهای جهان، موزهها فقط ساختمانهایی برای نگهداری اشیای قدیمی نیستند؛ آنها بخشی از حافظه زنده شهر به شمار میروند. از صفهای طولانی مقابل موزه لوور در پاریس گرفته تا موزههای کوچک محلی در شهرهای دورافتاده ژاپن یا ایتالیا، همه یک کارکرد مشترک دارند: روایت گذشته برای فهم امروز. اما پشت این ویترینهای روشن و سالنهای آرام، واقعیتی کمتر دیده میشود؛ اینکه بخش قابل توجهی از موزهها بدون حمایت دولتها توان ادامه حیات ندارند. حتی مشهورترین موزههای جهان نیز برای نگهداری آثار، برگزاری نمایشگاهها، تامین امنیت و جذب مخاطب به انواع حمایتهای عمومی وابستهاند.
-
نظام سلامت؛ ستون تابآوری ایران در بحرانها و جنگ
آنچه فعالیت موثر یک سیستم درمانی را به هنگام بروز بحران تضمین میکند، وجود یک برنامه از پیش طراحی شده برای مقابله با عوارض ناشی از جنگ و بحرانهای ناشی از آن است.
-
ریشههای کهن و گنجینههایی که خاک میخورند
نوزدهم اردیبهشت در تقویم رسمی کشور به عنوان روز اسناد ملی و میراث مکتوب ثبت شده است؛ روزی که به یمن بزرگداشت شیخ کلینی، محدث بزرگ شیعه نامش با شناسنامه تاریخی ایران گره خورده است. اما این مناسبت تقویمی، برای پژوهشگران حوزه تاریخ و فرهنگ یادآور مسیری پرفراز و نشیب و گاه مسدود برای رسیدن به اسنادی است که هویت یک ملت را در دل خود جای دادهاند.
-
بررسی خشکسالی و کمآبی ایران در سال گذشته
شاخصهای مهم آب و هواشناسی حاکی از آن است که سه ماهه آخر سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۳، میانگین بارش کل کشور نسبت به مدت مشابه بلند مدت حدود ۳۲ درصد و نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود چهار درصد کاهش یافته است. سهم نزولات تابستانه از کل بارش سالانه پنج درصد بوده، اما در تابستان سال ۱۴۰۴ این سهم به سه درصد تقلیل پیدا کرد.
-
چالشهای اقتصاد دانشبنیان برای رشد پایدار
از تصدیگری دولتی تا حکمرانی مشارکتی
در دهههای گذشته، شالوده اقتصاد ایران عمدتا بر پایه درآمدهای رانتی حاصل از فروش منابع طبیعی بنا شده بود. این وابستگی تاریخی، اقتصاد کشور را در برابر تکانههای خارجی، نوسانات قیمت جهانی انرژی و تحریمهای ظالمانه بهشدت آسیبپذیر کرده است. در چنین اتمسفری، گذار از «اقتصاد منبعمحور» به «اقتصاد دانشبنیان»، نه یک انتخاب تزئینی برای ویترین سیاستگذاری، بلکه یک الزام حیاتی برای بقا، حفظ استقلال اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار است.
-
«آگاه» طرح مجلس برای مدیریت تنگه هرمز را بررسی کرد
شاهراه اقتصادی جهان در دست ایران؛ ورود کشتیهای متخاصم، ممنوع
پس از جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم آپارتاید اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴ علیه ایران، تنگه هرمز با حکمرانی جدید روبهرو شد و کار به جایی رسید که صدای آمریکا درآمد. حتی موضوع تنگه را در مذاکرات اسلامآباد مطرح کردند اما پاسخ تیم مذاکره کننده ایرانی «نه» بزرگ بود. البته مدتی است مجلسیها روی یک طرح در حال فعالیت هستند.
-
مالیات ارزش افزوده، جایگزین رشد نقدینگی برای افزایش حقوقها
انفجار نقدینگی و رشد پایه پولی؛ تداوم تورم بالا
رشد نقدینگی در ایران بالاست. از سویی نیاز به افزایش حقوق و دستمزد کارمندان دولت نیز حس میشود. برای پرهیز از رشد بیرویه نقدینگی، راه منطقی این است که افزایش حقوق کارمندان دولت از محل درآمدهای پایدار مالیاتی – بهویژه مالیات بر ارزش افزوده – تامین شود، نه از طریق استقراض از بانک مرکزی و چاپ پول.
-
هشدارهای تکراری و واقعیتهای تلخ خیابان
کرایه آزاد یا تاکسیهای گرانفروش
در حالی که شهرهای بزرگ ایران، به ویژه تهران، با چالشهای روزافزون حملونقل عمومی دست و پنجه نرم میکنند، مسئله گرانفروشی کرایه تاکسیها به عنوان یکی از معضلات پایدار جامعه شهری برجسته شده است. اخیرا، مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، در اظهاراتی که بار دیگر به تیتر رسانهها تبدیل شد، تاکید کرد که رانندگان تاکسی مجاز به دریافت کرایه بیش از نرخ مصوب نیستند و هرگونه افزایش خودسرانه تخلف محسوب میشود، به ویژه در پی افزایش قیمت بنزین که طبق مصوبه هیات وزیران در آذر ۱۴۰۴ اجرا شد.
-
برنامه ساخت خانه استیجاری دولت چه دردی از خانهندارها دوا میکند؟
مُسکن مَسکن
بازار مسکن ایران امروز با چالشهای جدی روبهرو است. حدود چهار میلیون واحد کسری مسکن وجود داشته و هر سال نزدیک به یک میلیون خانوار، نیاز جدید به مسکن پیدا میکنند. دولت اما برای رفع بحران مسکن، یک پروژه جایگزین دارد و طرح «مسکن استیجاری عمومی» را کلنگ زده است. طرحی که با هدف خانهدار کردن زوجهای جوان فاقد مسکن و دهکهای پایین درآمدی بهویژه دهکهای یک و دو درآمدی طراحی شده است و اجرای آن با مشارکت انبوهسازان بخش خصوصی و تمرکز بر نوسازی بافتهای فرسوده انجام خواهد شد.
-
بررسی نتایج یک پژوهش
راز موفقیت چین در حوزه بازی و بازیسازی چیست؟
در سالهای اخیر، موضوع بازی و بازی سازی حسابی داغ شده و بنیاد ملی بازیهای رایانهای هم تلاشهایی در جهت رشد این بازار کرده است اما همچنان، میزان استقبال از بازیهای خارجی در صدر است و بسیاری از بازیسازان حرفهای در حال مهاجرت هستند. در ادامه گزارشی میخوانید که با استفاده از اطلاعات مقاله «تحول راهبردی صنعت بازیهای رقومی: مورد مطالعه چین؛ از تثبیت در عرصه داخلی تا تعامل در بازار جهانی» که توسط مرکز پژوهشهای مجلس منتشر شده، تهیه شده است.
-
سردرگمی در مقدار اجرای قانون هوای پاک
بالاخره ۳۰درصد یا ۱۵ درصد؟
قانون هوای پاک که به عنوان اصلیترین و جامعترین قانون برای رسیدن به هوای پاک در کشور تدوین و تصویب شده است، در یک ماه اخیر بیش از همیشه مورد توجه بوده است چراکه آلودگی هوا همانند سالهای اخیر نفس مردم را در سینه حبس کرده است.
-
مسئولیت اجتماعی شرکتها در ایران
از رویای عدالت تا کابوس کاغذبازی
در دنیایی که شرکتهای چندملیتی سالانه میلیاردها دلار صرف پروژههای مسئولیت اجتماعی میکنند، ایران هنوز در مرحلهای است که حتی تعریف دقیق و مشترکی از «مسئولیت اجتماعی شرکتها» (CSR) ندارد. اینجا گاهی مسئولیت اجتماعی یعنی یک عکس یادگاری با درختکاری در روز زمین پاک، گاهی یعنی اهدای چند بسته معیشتی در ماه رمضان و گاهی هم فقط یک بند مبهم در گزارش عملکرد سالانه که کسی آن را نمیخواند.
-
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس در نامهای به مسئولان کشور تاکید کرد
تنها دارایی غیرقابل مصادره، اعتماد عمومی
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با بیان اینکه در شرایط نااطمینانی، تنها دارایی غیرقابل مصادره و بینظیر اعتماد عمومی است، گفت: نیازمند ترویج «گفتمان شرافت» در جامعه و اعمال «هوش شرافت» در نظام حکمرانی کشور هستیم.
-
تعیین سقف مهریه؛ راهکار یا چالش
مهر - مینا یاری: تصویب طرح محدودسازی مهریه در مجلس، بدون ارائه سازوکارهای حمایتی جایگزین، بحثهای گستردهای درباره پیامدهای آن ایجاد کرده و نگرانیها درباره تضعیف امنیت و کرامت زنان را افزایش داده است.
-
رئیسجمهور در دومین اجلاسیه خانواده، آینده، پیوندهای پایدار:
اصلاح جامعه از مسیر اصلاح ما میگذرد
رئیسجمهور در دومین اجلاسیه «خانواده، آینده، پیوندهای پایدار »با ابراز افتخار از زندگی در جامعهای مبتنی بر باورهای الهی، گفت: با تهدید و امر و نهی نمیتوان جامعه را تغییر داد؛ طبق تاکید قرآن و احادیث، هرکس برای اصلاح جامعه قدم برمیدارد، ابتدا باید خود را اصلاح کند. پیامهای ما باید در رفتارمان دیده شود و اگر بتوانیم خود را اصلاح کنیم، الگوی خوبی برای جامعه خواهیم بود.
-
هشدار رسمی درباره پیشرفت ۳۰ درصدی قانون هوای پاک
کارشناس مرکز پژوهشها میگوید تنها ۳۰ درصد قانون هوای پاک اجرا شده، در حالی که هزینههای مرگومیر و بیماری آلودگی هوا به حدود پنج درصد تولید ناخالص داخلی میرسد.
-
خسارت ۱۷ میلیارد دلاری آلودگی هوا به سلامت ایرانیها
اجرای قانون هوای پاک، فقط ۳۰ درصد!
هوای پایتخت و بسیاری از شهرهای کشور همچنان آلوده است، آن هم نه یک آلودگی عادی، بلکه انباشت گازهای خطرناک در دو هفته اخیر موجب شده که هوای تهران در شرایط ناسالم برای تمام گروهها قرار بگیرد. این در حالی است که تا میانه هفته نیز امیدی به بهتر شدن شرایط نیست. در چنین وضعیتی مدارس در بیشتر شهرهای آلوده تعطیل شدهاند و کارمندان نیز باید دورکاری کنند. این اتفاقات حدود ۲۰ سال قبل و قبلتر از آن زمانی روی میداد که دمای هوای شهرها به زیر صفر میرسید و برف سنگین شهرها را سفیدپوش میکرد.
-
مخفی شده در دود
رضا ظریفی ـ خبرنگار: هوای تهران و بسیاری از شهرهای کشور هر روز آلودهتر از دیروز است. غیر از اقدامات تکراری و راهکارهای تقریبا بیفایده اقدام زیربنایی و اثرگذاری برای رفع آلودگی هوا انجام نمیشود و البته ظاهرا هیچ نهاد و سازمانی به صورت تمام و کمال مقصر نیست. البته هیچ نهاد و سازمانی هم برای رفع کامل و اصولی آلودگی هوا پیشقدم نمیشود و مسئولیتی را بر عهده نمیگیرد. این وضعیت هرساله خطرناکترین معضل کشور است که میلیاردها دلار هزینه روی دست کشور میگذارد اما درست مثل آب تصفیهشدهای که به دلیل فرسودگی شبکه آبرسانی به زیر زمین میرود، جلوی چشم کسی نیست و به آن توجهی نمیشود.
-
کارشناسان از مناسبات بغداد ـ تهران پس از انتخابات میگویند
عراق باثبات میتواند تامینکننده منافع بازیگران منطقهای باشد
نخستین نشست از سلسله نشستهای تخصصی دفتر جریان حکمت ملی در ایران با رویکرد بررسی روابط استراتژیک ایران و عراق، با موضوع «تحلیل انتخابات عراق و تاثیر آن در روابط با ایران» در خانه اندیشهورزان برگزار شد.
-
گزارش «آگاه» درباره تغییر جدید در سیاستهای حمایتی دولت را بخوانید
هفت دهک زیر چتر کالابرگ
نحوه اجرای کالابرگ الکترونیکی وارد فاز تازهای شده است. بر اساس مصوبات مجلس شورای اسلامی، طرح کالابرگ الکترونیکی بهعنوان یکی از ابزارهای اصلی دولت برای حمایت از معیشت خانوار طراحی شد تا کالاهای اساسی با قیمت مناسب در اختیار مردم، بهویژه دهکهای پایین درآمدی، قرار گیرد.
-
اشتغال زنان یکپنجم مردان است
۷۵ درصد فعالیت زنان در بخش خصوصی
زنان در جامعه ایران همیشه نقشی مهم و تاثیرگذار داشتهاند. چه از زمانهای دور که در روستاها و شهرها پابهپای مردان در امور دامداری و کشاورزی مشارکت داشتند و چه تا الان که همزمان با فعالیتهای اداری و کسبوکارهای تولیدی، در امور منزل و خانواده نیز فعال هستند. اما در همین میدان و با وجود آنکه نیمی از جمعیت در سن کار کشور را زنان تشکیل میدهند اما درصد مشارکت آنها در بازار کار همچنان پایین است.
-
ماجرای انحلال بانک آینده
چرا فرآیند گزیر، ناگزیر شد؟!
انحلال بانک آینده و انتقال سپردههای این بانک به بانک ملی، مهمترین خبر اقتصادی روزهای اخیر است. از روزی که اولین گزارش در نقد نظام بانکی به تاکید بر بانک آینده در سال ۱۳۹۶ توسط مرکز پژوهشهای مجلس به رشته تحریر درآمد تا سال ۱۳۹۸ که نخستین اقدامات برای کنترل آثار مخرب این بانک در جایگاه سیاستگذار اجرا شد و البته بعدتر که در دولت شهید رئیسی، عزم دولت برای انحلال این بانک جزم شد، اتفاقات زیادی افتاده است.
-
حواسمان به این خاک باشد
سحر رمضانعلی پور-خبرنگار گروه جامعه: براساس مصوبهای که طی هفتههای اخیر از سوی سازمان امور اداری و استخدامی کشور منتشر شد، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در ساختار جدید وزارت جهادکشاورزی، ادغام و در واقع، منحل میشود. این تصمیم که در نگاه نخست به عنوان اقدامی برای چابکسازی و کاهش هزینههای اداری توصیف شده است، موجی از واکنشها را در میان کارشناسان محیطزیست، نمایندگان مجلس، مدیران سابق و فعالان مدنی برانگیخته و کارزاری به راه انداخته است.
-
فاصله ۲۵هزار مگاواتی تولید برق با اهداف برنامه هفتم
سرمایهگذاری در برق ۷۷ درصد افت کرد
در حالیکه کشورهای منطقه از جمله ترکیه، قطر و امارات با اجرای پروژههای عظیم نیروگاهی و تجدیدپذیر در حال افزایش ظرفیت خود هستند، ایران با نرخ رشد کمتر از ۱.۵درصدی ظرفیت تولید برق در دهه گذشته، از برنامههای توسعه عقب مانده است.
-
۹۰ هزار نابینا در ایران با چالشهای بسیار زیادی زندگی میکنند
زندگـی در تاریک روشن
سحر رمضانعلی پور ، خبرنگار سرویس جامعه : امروز روز جهانی نابینایان است. اما آیا جامعه ما انعکاسی عادلانه از نور را برای افرادی که چشمشان نمیبیند فراهم کرده است؟ افرادی که با تکیه بر نور درونی، حس لامسه و شنوایی و با تابآوری تلاش میکنند در دنیای ساختهشده برای کسانی که میبینند، راه خود را بیابند. در این گزارش وضع نابینایان در کشور را با آنچه در عرصه بینالمللی رخ میدهد، مقایسه و موانع را واکاوی کردهایم. آمارها نشان میدهد که با وجود قوانین و نهادهای حمایتی، شکاف جدی میان مقررات رسمی و واقعیت زندگی افراد نابینا وجود دارد.
-
دولت به دنبال تقلیل نسبت بودجه عمرانی به بودجه عمومی در برنامه هفتم است
خواب بلند پروژههای عمرانی
مجلس عملکرد یکساله اجرای برنامه هفتم توسعه را زیر ذرهبین برده است. این گزارش که اوایل مهرماه به مجلس شورای اسلامی ارائه شد، چند مجلد بود تا کمیسیونها، ارزیابی اولیه خود درباره این گزارش را ارائه دهند. گزارش عملکرد یکساله اجرای برنامه هفتم توسعه در حالی به مجلس تقدیم شد که «گزارش احکام و اهداف کمی غیرقابل اجرا» نیز از سوی دولت به مجلس ارائه شد و واکنش نمایندگان را برانگیخت چراکه پیشتر این دولت، اجرای این برنامه را در اولویت امور خود قرار داده و حالا حرف از عدم اجرای مصوبات مهم آن میزند.
-
بهارستان عملکرد یکساله دولت در اجرای برنامه هفتم پیشرفت را بررسی کرد
۱۳۸ حکم غیرقابل اجرا !
یک سال و اندی از تصویب قانون برنامه هفتم پیشرفت گذشت؛ قانونی که رویکردی مسئله محور داشته و توقع از اجرای آن، افزون بر برنامههای قبلی بود. برنامه هفتم، ۲۴ فصل، ۵۵ زیرفصل، ۱۲۰ ماده و ۴۸۱ بند در تاریخ چهارمتیرماه ۱۴۰۳ برای اجرا در بازه زمانی ۱۴۰۷-۱۴۰۳ در حالی از سوی رئیس جمهور ابلاغ شد که به گفته نمایندگان رضایت چندانی از تدوین آئیننامههای آن وجود ندارد؛ آئیننامههایی که یا اصلا نوشته نشدهاند یا هنوز به تصویب نرسیدهاند!