مرکز پژوهش‌های مجلس

  • بالاخره ۳۰درصد یا ۱۵ درصد؟

    سردرگمی در مقدار اجرای قانون هوای پاک

    بالاخره ۳۰درصد یا ۱۵ درصد؟

    قانون هوای پاک که به عنوان اصلی‌ترین و جامع‌ترین قانون برای رسیدن به هوای پاک در کشور تدوین و تصویب شده است، در یک ماه اخیر بیش از همیشه مورد توجه بوده است چراکه آلودگی هوا همانند سال‌های اخیر نفس مردم را در سینه حبس کرده است.

  • از رویای عدالت تا کابوس کاغذبازی

    مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها در ایران

    از رویای عدالت تا کابوس کاغذبازی

    در دنیایی که شرکت‌های چندملیتی سالانه میلیاردها دلار صرف پروژه‌های مسئولیت اجتماعی می‌کنند، ایران هنوز در مرحله‌ای است که حتی تعریف دقیق و مشترکی از «مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها» (CSR) ندارد. اینجا گاهی مسئولیت اجتماعی یعنی یک عکس یادگاری با درخت‌کاری در روز زمین پاک، گاهی یعنی اهدای چند بسته معیشتی در ماه رمضان و گاهی هم فقط یک بند مبهم در گزارش عملکرد سالانه که کسی آن را نمی‌خواند.

  • تنها دارایی غیرقابل مصادره، اعتماد عمومی

    رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس در نامه‌ای به مسئولان کشور تاکید کرد

    تنها دارایی غیرقابل مصادره، اعتماد عمومی

    رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس با بیان اینکه در شرایط نااطمینانی، تنها دارایی غیرقابل مصادره و بی‌نظیر اعتماد عمومی است، گفت: نیازمند ترویج «گفتمان شرافت» در جامعه و اعمال «هوش شرافت» در نظام حکمرانی کشور هستیم.

  • تعیین سقف مهریه؛ راهکار یا چالش

    تعیین سقف مهریه؛ راهکار یا چالش

    مهر - مینا یاری: تصویب طرح محدودسازی مهریه در مجلس، بدون ارائه سازوکارهای حمایتی جایگزین، بحث‌های گسترده‌ای درباره پیامدهای آن ایجاد کرده و نگرانی‌ها درباره تضعیف امنیت و کرامت زنان را افزایش داده است.

  • اصلاح جامعه از مسیر اصلاح ما می‌گذرد

    رئیس‌جمهور در دومین اجلاسیه خانواده، آینده، پیوندهای پایدار:

    اصلاح جامعه از مسیر اصلاح ما می‌گذرد

    رئیس‌جمهور در دومین اجلاسیه «خانواده، آینده، پیوندهای پایدار »با ابراز افتخار از زندگی در جامعه‌ای مبتنی بر باورهای الهی، گفت: با تهدید و امر و نهی نمی‌توان جامعه را تغییر داد؛ طبق تاکید قرآن و احادیث، هرکس برای اصلاح جامعه قدم برمی‌دارد، ابتدا باید خود را اصلاح کند. پیام‌های ما باید در رفتارمان دیده شود و اگر بتوانیم خود را اصلاح کنیم، الگوی خوبی برای جامعه خواهیم بود.

  • هشدار رسمی درباره پیشرفت  ۳۰ درصدی قانون هوای پاک

    هشدار رسمی درباره پیشرفت ۳۰ درصدی قانون هوای پاک

    کارشناس مرکز پژوهش‌ها می‌گوید تنها ۳۰ درصد قانون هوای پاک اجرا شده، در حالی که هزینه‌های مرگ‌ومیر و بیماری آلودگی هوا به حدود پنج درصد تولید ناخالص داخلی می‌رسد.

  • اجرای قانون هوای پاک، فقط ۳۰ درصد!

    خسارت ۱۷ میلیارد دلاری آلودگی هوا به سلامت ایرانی‌ها

    اجرای قانون هوای پاک، فقط ۳۰ درصد!

    هوای پایتخت و بسیاری از شهرهای کشور همچنان آلوده است، آن هم نه یک آلودگی عادی، بلکه انباشت گازهای خطرناک در دو هفته اخیر موجب شده که هوای تهران در شرایط ناسالم برای تمام گروه‌ها قرار بگیرد. این در حالی است که تا میانه هفته نیز امیدی به بهتر شدن شرایط نیست. در چنین وضعیتی مدارس در بیشتر شهرهای آلوده تعطیل شده‌اند و کارمندان نیز باید دورکاری کنند. این اتفاقات حدود ۲۰ سال قبل و قبل‌تر از آن زمانی روی می‌داد که دمای هوای شهرها به زیر صفر می‌رسید و برف سنگین شهرها را سفیدپوش می‌کرد.

  • مخفی شده در دود

    مخفی شده در دود

    رضا ظریفی ـ خبرنگار: هوای تهران و بسیاری از شهرهای کشور هر روز آلوده‌تر از دیروز است. غیر از اقدامات تکراری و راهکارهای تقریبا بی‌فایده اقدام زیربنایی و اثرگذاری برای رفع آلودگی هوا انجام نمی‌شود و البته ظاهرا هیچ نهاد و سازمانی به صورت تمام و کمال مقصر نیست. البته هیچ نهاد و سازمانی هم برای رفع کامل و اصولی آلودگی هوا پیشقدم نمی‌شود و مسئولیتی را بر عهده نمی‌گیرد. این وضعیت هرساله خطرناک‌ترین معضل کشور است که میلیاردها دلار هزینه روی دست کشور می‌گذارد اما درست مثل آب تصفیه‌شده‌ای که به دلیل فرسودگی شبکه آبرسانی به زیر زمین می‌رود، جلوی چشم کسی نیست و به آن توجهی نمی‌شود. 

  • عراق باثبات می‌تواند تامین‌کننده منافع بازیگران منطقه‌ای باشد

    کارشناسان از مناسبات بغداد ـ تهران پس از انتخابات می‌گویند

    عراق باثبات می‌تواند تامین‌کننده منافع بازیگران منطقه‌ای باشد

    نخستین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی دفتر جریان حکمت ملی در ایران با رویکرد بررسی روابط استراتژیک ایران و عراق، با موضوع «تحلیل انتخابات عراق و تاثیر آن در روابط با ایران» در خانه اندیشه‌ورزان برگزار شد.

  • هفت دهک زیر چتر کالابرگ

    گزارش «آگاه» درباره تغییر جدید در سیاست‌های حمایتی دولت را بخوانید

    هفت دهک زیر چتر کالابرگ

    نحوه اجرای کالابرگ الکترونیکی وارد فاز تازه‌ای شده است. بر اساس مصوبات مجلس شورای اسلامی، طرح کالابرگ الکترونیکی به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی دولت برای حمایت از معیشت خانوار طراحی شد تا کالاهای اساسی با قیمت مناسب در اختیار مردم، به‌ویژه دهک‌های پایین درآمدی، قرار گیرد.

  • ۷۵ درصد فعالیت زنان در بخش خصوصی

    اشتغال زنان یک‌پنجم مردان است

    ۷۵ درصد فعالیت زنان در بخش خصوصی

    زنان در جامعه ایران همیشه نقشی مهم و تاثیرگذار داشته‌اند. چه از زمان‌های دور که در روستاها و شهرها پابه‌پای مردان در امور دامداری و کشاورزی مشارکت داشتند و چه تا الان که همزمان با فعالیت‌های اداری و کسب‌وکارهای تولیدی، در امور منزل و خانواده نیز فعال هستند. اما در همین میدان و با وجود آنکه نیمی از جمعیت در سن کار کشور را زنان تشکیل می‌دهند اما درصد مشارکت آنها در بازار کار همچنان پایین است. 

  • چرا فرآیند گزیر، ناگزیر شد؟!

    ماجرای انحلال بانک آینده

    چرا فرآیند گزیر، ناگزیر شد؟!

    انحلال بانک آینده و انتقال سپرده‌های این بانک به بانک ملی، مهم‌ترین خبر اقتصادی روزهای اخیر است. از روزی که اولین گزارش در نقد نظام بانکی به تاکید بر بانک آینده در سال ۱۳۹۶ توسط مرکز پژوهش‌های مجلس به رشته تحریر درآمد تا سال ۱۳۹۸ که نخستین اقدامات برای کنترل آثار مخرب این بانک در جایگاه سیاست‌گذار اجرا شد و البته بعدتر که در دولت شهید رئیسی، عزم دولت برای انحلال این بانک جزم شد، اتفاقات زیادی افتاده است.

  • حواس‌مان به این خاک باشد

    حواس‌مان به این خاک باشد

    سحر رمضانعلی پور-خبرنگار گروه جامعه: براساس مصوبه‌ای که طی هفته‌های اخیر از سوی سازمان امور اداری و استخدامی کشور منتشر شد، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در ساختار جدید وزارت جهادکشاورزی، ادغام و در واقع، منحل می‌شود. این تصمیم که در نگاه نخست به عنوان اقدامی برای چابک‌سازی و کاهش هزینه‌های اداری توصیف شده است، موجی از واکنش‌ها را در میان کارشناسان محیط‌زیست، نمایندگان مجلس، مدیران سابق و فعالان مدنی برانگیخته و کارزاری به راه انداخته است.

  • سرمایه‌گذاری در برق ۷۷ درصد افت کرد

    فاصله ۲۵هزار مگاواتی تولید برق با اهداف برنامه هفتم

    سرمایه‌گذاری در برق ۷۷ درصد افت کرد

    در حالی‌که کشورهای منطقه از جمله ترکیه، قطر و امارات با اجرای پروژه‌های عظیم نیروگاهی و تجدیدپذیر در حال افزایش ظرفیت خود هستند، ایران با نرخ رشد کمتر از ۱.۵درصدی ظرفیت تولید برق در دهه گذشته، از برنامه‌های توسعه عقب مانده است.

  • زندگـی در تاریک روشن

    ۹۰ هزار نابینا در ایران با چالش‌های بسیار زیادی زندگی می‌کنند

    زندگـی در تاریک روشن

    سحر رمضانعلی پور ، خبرنگار سرویس جامعه : امروز روز جهانی نابینایان است. اما آیا جامعه ما انعکاسی عادلانه از نور را برای افرادی که چشم‌شان نمی‌بیند فراهم کرده است؟ افرادی که با تکیه بر نور درونی، حس لامسه و شنوایی و با تاب‌آوری تلاش می‌کنند در دنیای ساخته‌شده برای کسانی که می‌بینند، راه خود را بیابند. در این گزارش وضع نابینایان در کشور را با آنچه در عرصه بین‌المللی رخ می‌دهد، مقایسه و موانع را واکاوی کرده‌ایم. آمارها نشان می‌دهد که با وجود قوانین و نهادهای حمایتی، شکاف جدی میان مقررات رسمی و واقعیت زندگی افراد نابینا وجود دارد.

  • خواب بلند پروژه‌های عمرانی

    دولت به دنبال تقلیل نسبت بودجه عمرانی به بودجه عمومی در برنامه هفتم است

    خواب بلند پروژه‌های عمرانی

    مجلس عملکرد یک‌ساله اجرای برنامه هفتم توسعه را زیر ذره‌بین برده است. این گزارش که اوایل مهرماه به مجلس شورای اسلامی ارائه شد، چند مجلد بود تا کمیسیون‌ها، ارزیابی اولیه خود درباره این گزارش را ارائه دهند. گزارش عملکرد یک‌ساله اجرای برنامه هفتم توسعه در حالی به مجلس تقدیم شد که «گزارش احکام و اهداف کمی غیرقابل اجرا» نیز از سوی دولت به مجلس ارائه شد و واکنش نمایندگان را برانگیخت چراکه پیشتر این دولت، اجرای این برنامه را در اولویت امور خود قرار داده و حالا حرف از عدم اجرای مصوبات مهم آن می‌زند. 

  • ۱۳۸ حکم غیرقابل اجرا !

    بهارستان عملکرد یک‌ساله دولت در اجرای برنامه هفتم پیشرفت را بررسی کرد

    ۱۳۸ حکم غیرقابل اجرا !

    یک سال و اندی از تصویب قانون برنامه هفتم پیشرفت گذشت؛ قانونی که رویکردی مسئله محور داشته و توقع از اجرای آن، افزون بر برنامه‌های قبلی بود. برنامه هفتم، ۲۴ فصل، ۵۵ زیرفصل، ۱۲۰ ماده و ۴۸۱ بند در تاریخ چهارم‌تیرماه ۱۴۰۳ برای اجرا در بازه زمانی ۱۴۰۷-۱۴۰۳ در حالی از سوی رئیس جمهور ابلاغ شد که به گفته نمایندگان رضایت چندانی از تدوین آئین‌نامه‌های آن وجود ندارد؛ آئین‌نامه‌هایی که یا اصلا نوشته نشده‌اند یا هنوز به تصویب نرسیده‌اند!

  • نفس تازه قانون با تنقیح قوانین

    گزارش« آگاه» درباره ضرورت تنقیح قوانین و مقابله با تورم قانون در ایران

    نفس تازه قانون با تنقیح قوانین

    ایران یکی از کشورهایی است که طی دهه‌های گذشته، حجم انبوهی از قوانین و مقررات را تجربه کرده است. بر اساس آمارهای رسمی، در حال حاضر بیش از ۱۲ هزار قانون در کشور وجود دارد؛ قوانینی که بخشی از آنها منسوخ، بخشی متعارض و بخش دیگری ناکارآمد و غیرقابل اجراست. همین انباشت بی‌رویه و غیرمنسجم باعث شکل‌گیری پدیده‌ای به نام تورم قانون شده است؛ پدیده‌ای که نه تنها به نظم حقوقی و شفافیت اداری کمکی نکرده، بلکه در بسیاری موارد خود به عاملی برای سردرگمی شهروندان، فعالان اقتصادی و حتی دستگاه‌های اجرایی بدل شده است.

  • اختصاص شش هزار میلیارد تومان برای کارگاه‌های کوچک صنایع‌دستی

    اختصاص شش هزار میلیارد تومان برای کارگاه‌های کوچک صنایع‌دستی

    وزیر میراث فرهنگی گفت: با حمایت دولت، ۶ هزار میلیارد تومان منابع از محل تبصره ۱۵ برای اشتغال روستایی و کارگاه‌های کوچک صنایع‌دستی اختصاص یافته و در حال جذب منابع جدید نیز هستیم.

  • هزینه‌های پنهان فرسودگی

    بیش از ۷۰‌درصد تجهیزات صنایع ایران، قدمتی بالای ۲۰ سال دارند

    هزینه‌های پنهان فرسودگی

    سحر رمضانعلی پور - خبرنگار گروه جامعه: صنعت کشور سال‌هاست با معضل ماشین‌آلات فرسوده، دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ مسئله‌ای که حالا نه‌تنها بهره‌وری را به‌شدت کاهش داده، بلکه تهدیدی جدی برای اشتغال، تولید و رقابت‌پذیری در بازارهای داخلی و خارجی شده است. تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد که بخش عمده تجهیزات صنعتی کشور عمری بالای دو دهه دارند و همین امر، هزینه تولید را بالا برده و مانعی جدی بر سر راه رشد اقتصادی کشور ایجاد کرده است. براساس گزارش‌های رسمی وزارت صنعت، معدن و تجارت، بیش از ۷۰‌درصد تجهیزات صنایع ایران قدمتی بالای ۲۰ سال دارند. در صنایع کلیدی مثل فولاد، سیمان، پتروشیمی و نساجی، میانگین عمر ماشین‌آلات حتی به ۳۰ سال هم می‌رسد. این در حالی است که در کشورهای توسعه‌یافته، عمر مفید تجهیزات صنعتی حداکثر ۱۰ تا ۱۵سال در نظر گرفته می‌شود و پس از آن، بازسازی یا با فناوری‌های نو جایگزین می‌شوند.

  • تجلی خودباوری در اقتصاد فرهنگ

    نگاهی توصیفی - آماری به ایفای نقش نمایشگاه «ایران‌نوشت»

    تجلی خودباوری در اقتصاد فرهنگ

    زهرا بذرافکن - خبرنگار گروه فرهنگ: نوشت‌افزار به‌عنوان یکی از زیرشاخه‌های راهبردی صنایع فرهنگی و خالق، ارتباط تنگاتنگی با زندگی روزمره اغلب افراد و به‌ویژه کودکان‌ونوجوانان دارد. طبق تخمین‌های صورت گرفته، حجم گردش مالی بازار نوشت‌افزار در کشــور حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده که بیش از ۶۰ درصد از آن سهم کالاهای تولید داخل است. ازاین‌روست که نمایشگاه نوشت‌افزار ایرانی اسلامی که در گام یازدهم حرکت می‌کند، حالا فراتر از یک رویداد فرهنگی اقتصادی در چرخه نوشت‌افزار ایرانی ایفای نقش می‌کند.

  • وعده پزشکیان برای کوچک‌سازی دولت

    از شعار تا اجرا چگونه پیش می‌رود؟

    وعده پزشکیان برای کوچک‌سازی دولت

    در شرایطی که اقتصاد ایران با چالش‌های ساختاری مانند تورم مزمن، کسری بودجه و ناکارآمدی اداری دست‌وپنجه نرم می‌کند، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور دولت چهاردهم، کوچک‌سازی دولت را به‌عنوان یکی از راهبردهای کلیدی خود معرفی کرده است.

  • خاموشی‌ها زیر ذره‌بین مجلس

    گزارش «آگاه» درباره سه‌شنبه نظارتی مجلس را بخوانید

    خاموشی‌ها زیر ذره‌بین مجلس

    جلسه سه‌شنبه نظارتی مجلس، دیروز وزیر نیرو را به صحن مجلس کشاند. بهارستان‌نشینان روز گذشته در حالی گزارش کمیسیون انرژی درخصوص «بررسی خاموشی‌های گسترده در تابستان ۱۴۰۴» را زیر ذره‌بین قرار دادند که همچنان مشکلات در مدیریت انرژی در کشور را متوجه عملکرد ضعیف علی‌آبادی می‌دانند؛ وزیری که هفت‌خوان استیضاح را هم پیش‌رو دارد.

  • خودکفایی روی کاغذ؛ وابستگی در عمل

    خودکفایی روی کاغذ؛ وابستگی در عمل

    گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد صنعت خودرو ایران، با وجود ادعای خودکفایی، وابستگی سنگینی به واردات دارد و به جای ارزآوری، با تراز منفی ارزی مواجه است. طبق بررسی انجام‌شده در گزارش «بررسی میزان ارزبری و ارزآوری زنجیره‌های ارزش صنعتی در ایران به تفکیک رشته فعالیت» مرکز پژوهش‌های مجلس، تولید خودرو، تریلر و نیمه‌تریلر بیشترین اتکا را به واردات دارد. این موضوع نشان می‌دهد که صنعت خودرو هنوز به خودکفایی واقعی نرسیده و حتی بخش بزرگی از تولیدات داخلی، ماهیت مونتاژی دارند و وابسته به واردات هستند.

  • کالبدشکافی یک بحران پنهان

    کالبدشکافی یک بحران پنهان

    زهرا بذرافکن - خبرنگار گروه فرهنگ: «کارمند»؛ کلمه‌ای که در حدفاصل سه یا چهار دهه پیش تا امروز به‌طورکلی دچار دگردیسی معنایی شده است. تعارف را کنار بگذاریم، روزی کارمندی در نظر عموم مردم از اجروقرب دیگری برخوردار بود؛ دخترها دوست داشتند با مردی ازدواج کنند که شغلش کارمندی است و مردها تلاش می‌کردند کارمند جایی باشند. استخدام رسمی، فیش حقوقی، بیمه و کلیدواژه‌های دیگری هم بودند که در کنار آن اهمیت خاصی داشتند. امروز اما نسلی که بازار کار را پیش رو دارد، علاقه‌ای به کارمندی ندارد، می‌خواهد برای خودش کار کند و حقوق‌بگیر کسی نباشد. در این متن به مناسبت چهارم شهریورماه که در تقویم رسمی کشورمان با عنوان «روز کارمند» گرامی داشته می‌شود، فقط از کارمندی و بالا و پایین‌هایش از سال‌های قبل تا امروز می‌گوییم:

  • بازگشت به بررسی تک‌مرحله‌ای سند دخل و خرج دولت

    گزارش «آگاه» درباره تحول در فرآیند بررسی بودجه سالانه را بخوانید

    بازگشت به بررسی تک‌مرحله‌ای سند دخل و خرج دولت

    درحالی‌که تنها چند سال از اجرای طرح بررسی دو مرحله‌ای لایحه بودجه در مجلس گذشته است، نمایندگان مجلس اکنون باردیگر به دنبال تغییر و اصلاح این ساختار هستند. براساس طرح جدیدی که در کمیسیون آیین‌نامه داخلی به تصویب رسیده و در نوبت بررسی در صحن علنی قرار دارد، فرآیند ارائه و بررسی لایحه بودجه از حالت دو مرحله‌ای به تک مرحله‌ای باز خواهد گشت و زمان ارائه آن نیز از اول آبان به اول دی‌ماه منتقل می‌شود.

  • اشتغال بدون رشد اقتصادی ممکن یا ناممکن؟

    اشتغال بدون رشد اقتصادی ممکن یا ناممکن؟

    در حالی که دولت‌ها وعده ایجاد صدها هزار تا یک میلیون شغل در سال را مطرح می‌کنند، کارشناسان معتقدند تحقق این وعده‌ها بدون رشد اقتصادی واقعی و پایدار، ممکن نیست؛ شغلی که بدون تولید و سرمایه‌گذاری شکل بگیرد، دوام نخواهد داشت.

  • محروم از بودجه محرومیت‌زدایی!

    گزارش «آگاه» درباره توزیع سلیقه‌ای اعتبارات در مناطق کم‌برخوردار کشور را بخوانید

    محروم از بودجه محرومیت‌زدایی!

    بسیاری از مناطق کشور همچنان از امکانات زیربنایی در رنج هستند و بسیاری امکانات اولیه برای آنها فراهم نیست. بروز این قبیل مشکلات به‌رغم تبعات اقتصادی و اجتماعی جبران‌ناپذیر، حامل مشکلات عدیده دیگری بوده است؛ مشکلاتی که با  وجود قوانین حمایتی و پیش‌بینی تامین اعتبار برای آن، موجب می‌شود تا ساکنان این مناطق، دیار خود را به قصد زندگی در شهری بزرگ‌تر ترک کنند.

  • جا مانده از توسعه

    انرژی خورشیدی، یک راهکار امن برای جبران ناترازی برق کشور است

    جا مانده از توسعه

    هزینه‌های بهره‌برداری از انرژی خورشیدی طی دو دهه اخیر، به‌طور چشمگیری کاهش یافته و تحقیقات در مورد کارایی صفحات خورشیدی گسترش یافته است. با گذشت بیش از یک دهه از آغاز جدی سیاست‌های توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران، امروزه استفاده از انرژی خورشیدی به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است.

  • آسمان گمشده در غبار

    گردوغبار زندگی ۲۱ میلیون نفر را تحت تاثیر قرار می‌دهد

    آسمان گمشده در غبار

    ریزگردها، برخلاف عنوان‌شان پدیده‌هایی کوچک و محدود نیستند، بلکه تاثیراتی گسترده و مخرب بر زندگی انسان‌ها دارند. این ذرات نامرئی، نه‌تنها مرزهای جغرافیایی را درمی‌نوردند، بلکه با ترکیب منابع داخلی و خارجی حیات شهروندان را تا آستانه نابودی پیش می‌برند و زنگ خطری برای بحرانی زیست‌محیطی و سیاسی به‌شمار می‌روند.