آگاه: «دشمن خبیث، حال که در مصاف با فرزندان دلاور شما در نیروهای مسلح دچار شکست شده و به خصوص به خاطر مواجهه با ضربه قاطع، چه در نبرد نظامی و چه در میدان و خیابان، تحقیری پرمعنا و عمیق را تجربه می‌کند که در اثر آن واگرایی ملموس کشورها از او را سبب شده، کید خود را در جنگ ترکیبی بر دو نقطه متمرکز ساخته است: یکی تاب‌آوری مردم و دیگری ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان کشور. ابزار اصلی او در این هر دو، کاشت بذر تردید، یأس، ترس، بدگمانی و اختلاف است.» این بخشی از پیام مهمی است که رهبر انقلاب در تاریخ ۱۴ خرداد امسال خطاب به مردم شریف ایران صادر کردند. در این بخش از پیام دو نکته مهم به عنوان ابزارهای دشمن برای تحت‌الشعاع قرار دادن مردم مدنظر قرار گرفته است: اول تاب‌آوری و دیگر ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی دشمن. اینکه چرا این دو در کنار همدیگر مطرح شده است بحث امروز ما نیست ولی یک سوال و نکته مهم در اینجا مطرح می‌شود؛ آیا تاب‌آوری صرف وظیفه مردم است یا یک امر دوطرفه بین مردم و مسئولین تلقی می‌شود؟
از هر زاویه‌ای بنگریم یکی از نخستین و بنیادی‌ترین عرصه‌های ارتقای تاب‌آوری، بازسازی سرمایه اجتماعی است. سرمایه اجتماعی صرفا مجموعه‌ای از روابط میان افراد نیست، بلکه شبکه‌ای از اعتماد، همبستگی، مشارکت و مسئولیت‌پذیری متقابل است که جامعه را در شرایط دشوار از فروغلتیدن به ورطه آشوب بازمی‌دارد. تجربه بحران‌های بزرگ جهانی نشان داده است که کشورهایی با سرمایه اجتماعی غنی، حتی در مواجهه با شدیدترین فشارهای اقتصادی و امنیتی، توانسته‌اند انسجام ملی خود را حفظ کنند؛ در حالی که جوامع فاقد اعتماد عمومی، در برابر کوچک‌ترین تکانه‌ها نیز آسیب‌پذیر شده‌اند. بنابراین موضوع سرمایه اجتماعی که بخش مهمی از آن به عملکرد مسئولین باز می‌گردد جزو محورهای مهم و اساسی است.
به طور کلی باید تصریح کنیم تاب‌آوری اجتماعی (Social Resilience) در علوم سیاسی و جامعه‌شناسی به هیچ عنوان یک «تکلیف یک‌سویه» نیست. اگر تاب‌آوری را به یک سازه تشبیه کنیم، مردم «ستون‌های» این بنا هستند، اما مسئولان «معماران و نگهبانان» آن. وظیفه مسئولان فراهم کردن بسترهای عادلانه، شفافیت در تصمیم‌گیری، مبارزه با فساد و ایجاد امید از طریق حل مسائل معیشتی است. وقتی مسئولان در «دستگاه محاسباتی» خود درست عمل کنند، بار روانی از دوش مردم برداشته شده و تاب‌آوری آنان به طور طبیعی تقویت می‌شود. در این میان وظیفه مردم هم مشارکت آگاهانه، حفظ همبستگی ملی و تسلیم  نشدن در برابر جنگ روانی دشمن است.
این دو در یک چرخه قرار دارند؛ وقتی مردم احساس کنند مسئولان «درد آنها را می‌فهمند و برای آن تلاش می‌کنند»، تاب‌آوری آنها افزایش می‌یابد و این تاب‌آوری مردم، به مسئولان قدرت مانور بیشتری در عرصه‌های دیپلماتیک و نظامی می‌دهد.
در همین راستا و پیرو فراز ابتدایی این نوشتار وقتی مسئولان در تحلیل‌های خود دچار خطا شوند (مثلا اولویت‌ها را جابه‌جا ببینند یا واقعیت‌های کف جامعه را نادیده بگیرند)، شکاف میان مردم و حاکمیت عمیق‌تر می‌شود. اینجاست که دشمن با ابزارهای رسانه‌ای خود، این شکاف را به «یأس» تبدیل می‌کند. در واقع، خطای محاسباتی مسئولان، مستقیم‌ترین ضربه به تاب‌آوری مردم است. اگر مسئولان نتوانند درست تصمیم بگیرند، تاب‌آوری مردم تحت فشار شدید قرار می‌گیرد و رفته‌رفته از «صبر راهبردی» به «انفعال و ناامیدی» تغییر ماهیت می‌دهد. در نهایت باید تاکید کرد تنها راه خنثی‌سازی جنگ ترکیبی دشمن، بازسازی اعتماد و ترمیم سرمایه اجتماعی است که این امر بدون یک گفت‌وگوی صادقانه و مستمر میان مسئولان و مردم و نشان دادن نتایج ملموس آن در زندگی روزمره مردم میسر نخواهد شد.