آگاه: برای درک عمیقتر این حقیقت، باید به سیره و کلام روشنگر رهبر شهیدمان رجوع کرد. امام شهید با نگرشی ژرف، مقاومت را نه صرفا پاسخی سیاسی، که خروجی غریزه عزت خواه انسان و جامعه میدانند: «مقاومت، واکنش طبیعی هر ملت آزاده و باشرف در مقابل تحمیل و زورگویی است» (۱۴/۰۳/۱۳۹۸). این تعبیر حاکی از آن است که هر گونه کرنش و تعظیم در برابر هیمنه پوشالی قدرتهای استکباری، خروجی مسخ شدن فطرت آزادگی است.
در تحلیل لایههای روانشناختی سلطهگری در جهان کنونی، درمییابیم که سلاح اصلی مستکبران بیش از آنکه سختافزارها و ابزارهای نظامی باشد، تزریق «خوف و حزن» و تصویرسازی از دژهای تسخیرناپذیر خود است. دشمن میکوشد با فرسودن دستگاه محاسباتی مسئولان و نخبگان، ارادهها را قبل از فروریختن سنگرها تسلیم کند. رهبر شهید انقلاب در تبیین این آفت مهلک و ضرورت حکمرانی شجاعانه میفرمایند: «برای یک کشور بدترین موقعیت این است که مسئولین کشور از اخم و تهدید و تشر دشمن بترسند... تحت تاثیر تشر و بداخلاقی و اخم و گره ابروان قدرتمندان صاحب قدرت در دنیا قرار گرفتن... اول بدبختی است. خب کسی میخواهد بترسد، بترسد اما از طرف مردم نترسد؛ به حساب مردم نترسد. ملت ایستادهاند» (۳۰/۰۱/۱۳۹۶).
اما پادزهر این جنگ روانی در کلام الهی نهفته است. در سنت الهی، استقامت در مسیر حق به طور تکوینی سبب نزول فرشتگان آرامش بخش و تبخیر خوف از آینده و حزن از گذشته میشود. ایشان با اشاره به آیه شریفه «اِنَّ الَّذینَ قالوا رَبُّنَا اللهُ ثُمَّ استَقاموا...» تاکید میکنند: «اگر میخواهید خوف نداشته باشید، حزن نداشته باشید، مقاومت و استقامت را سرمشق کار خودتان قرار بدهید... اینها گزارههای قرآنی است» (۳۱/۰۶/۱۳۹۹).
در محاسبات سود و زیان مادی، گاه خیانتپیشگان یا مرعوبان چنین القا میکنند که مقاومت مترادف با رنج و خسارت و تسلیم مرادف با رفاه و آسایش است؛ اما واقعیت تاریخی و سنن الهی اثبات میکند که هزینه کرنش، بسا گزافتر، ذلتبارتر و بیبرکتتر از هزینههای شکوهمند مقاومت است: «ایستادگی سختیهایی هم دارد... لکن تسلیم شدن، سختیهای بیشتری دارد... هر سختیای که شما در راه استقامت تحمل بکنید، یک عمل صالح است؛ در حالی که اگر تسلیم دشمن بشوید، سختیهایتان هیچ اجری هم پیش خدای متعال ندارد، بلکه تن به ظلم دادن مجازات هم دارد» (۲۴/۰۸/۱۳۹۸).
در این هندسه، ایستادگی یک نظریه اصیل و قوی است که از بنیادهای نظری و تجربیات میدانی وثیق برخوردار است: «نظریه مقاومت در مقابل دشمن قوی پنجه را تبلیغ کنید... برخی تصور نکنند که چون دشمن بمب دارد، موشک دارد... ما عقبنشینی [کنیم]؛ نخیر، نظریه مقاومت، یک نظریه اصیل و درست است» (۱۲/۰۸/۱۳۹۷). تجربه تاریخی ملت ایران نیز گواه این است که ایستادگی هرگز به بنبست نرسیده است: «هر جا ما مقاومت کردیم جواب گرفتیم: در دفاع مقدس، در بخشهای گوناگون... در مسائل اقتصادی» (۲۴/۰۲/۱۳۹۸). حضرت امام خمینی (ره) نیز به عنوان معمار این بنای عظیم، این روحیه را در کالبد جامعه دمیدند و «مقاومت و ایستادگی را به این ملت تزریق کردند؛ لذا ملت ایران امروز یک ملت کاملا مقاوم و کاملا مستحکم است.» (۱۴/۰۳/۱۴۰۱).
این ثبات قدم البته منحصر به میادین نظامی نیست؛ بلکه رزمگاه اصلی و حیاتی، حصارهای معنوی و ادراک عمومی است. اگر باورها و هویتها تسلیم شوند، فتح سرزمینها با یک نسیم نیز ممکن خواهد بود. رهبری در هشدار نسبت به این بعد از تقابل میفرمایند: «بالاتر از آن [مقاومت نظامی]، مقاومت فرهنگی است. حصار فرهنگی، خاکریز فرهنگی در کشور اگر سست باشد، همه چیز از دست خواهد رفت... آماج این حرکت هم... ایمان دینی است» (۳۱/۰۵/۱۳۹۵). در این جهاد عظیم معنوی و شناختی، مساجد به عنوان کانونهای جوشان حکمت و تربیت، نقش دژهای غیر قابل تسخیر را ایفا میکنند: «بنابراین [مسجد] هسته مقاومت است، منتها مقاومت به انواع؛ مقاومت فرهنگی، مقاومت سیاسی و در جای خود هم مقاومت امنیتی و نظامی» (۳۱/۰۵/۱۳۹۵).
در نهایت، ایستادگی مؤمنانه در برابر استکبار، حرکتی همگام با نویدها و قوانین قطعی خلقت است. هر که در مسیر اقامه حق ثبات قدم باشد، دستگاه آفرینش را پشتیبان خود خواهد دید؛ این وعده لایتخلف الهی است: «خداوند متعال در آیات مکرر قرآن این وعده را داده است که اهل حق، طرفداران حق، پیروز نهاییاند... آیات فراوان قرآن همه همین عاقبت را نوید میدهند به آن کسانی که در راه مقاومتند» (۱۴/۰۳/۱۳۹۸). این منطق و مکتب، سرمایه پایدار و ضامن نصرت نهایی آزادگان جهان در برابر ستمگران خواهد بود.
۱۴ مرداد ۱۴۰۵ - ۲۳:۰۸
کد مطلب: ۲۴٬۳۶۹
چگونه مقاومت تار و پود استکبار را میشکافد؟
نهضت مقاومت در منطق رهبر شهید
دکتر احمد صادقی _ مدرس دانشگاه تهران
مقاومت مبتنی بر یک جهان پدیداری حکیمانه و نمود حیات طیبه در برابر نیروهای تاریک سلطهگر و فرعونی است. جامعهای که میخواهد جوهر آزادگی و شرافت انسانی خویش را حفظ کند، ناگزیر است از معبر خطیر ایستادگی عبور کند؛ چراکه در نظامات عالم هستی، حق با سازش و عقبنشینی به بار نمینشیند، بلکه با ثبات قدم و صعود از بلندیهای صعبالعبور تجلی مییابد.
نظر شما