آگاه: آیین وداع و تشییع پیکر حسین (ایرج) خواجهامیری، خواننده پیشکسوت موسیقی سنتی ایرانی ملقب به «پهلوان آواز» روز گذشته جمعه (۲۳ مرداد) با حضور مهدی شفیعی معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، بابک رضایی مدیرکل دفتر امور موسیقی وزارت فرهنگ، اسحاق شکری مدیرعامل انجمن موسیقی ایران، حمیدرضا نوربخش مدیرعامل خانه موسیقی، علی جهاندار، علیاصغر شاهزیدی، داود گنجهای، هوشنگ، اردشیر کامکار، محمد موسوی، حسامالدین سراج، جواد طوسی، قاسم افشار، علیرضا افتخاری، بیژن بیژنی، حسین علیشاپور، ارسلان کامکار، کامران همتپور، بهرام گودرزی، رامبد صدیف، محمد موسوی، قاسم رفعتی، ایرج رحمانپور، مجتبی عسگری، مهدی یغمایی، خانواده هنرمند و جمعی از مسئولان و هنرمندان با اجرای سیدعباس سجادی در پهنه فرهنگی هنری رودکی مقابل تالار وحدت برگزار شد.
ایرج را نمیتوان از تاریخ موسیقی و آواز کشور جدا کرد
حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی ایران در این آیین با عرض خیرمقدم خدمت هنرمندان، استادان، پیشکسوتان، عاشقان موسیقی، عاشقان آواز، عاشقان ایران و عاشقان ایرج بزرگ اظهار کرد: به خانواده و خاندان ارجمند خواجهامیری، فرزندان گرانقدر او، بهویژه هنرمند ارجمند احسان خواجهامیری و نیز به همه شما عاشقان و شیفتگان هنر و به همه مردم ایران تسلیت عرض میکنم. وی با اشاره به اینکه ایرج، خاطره چندین نسل است، افزود: چه ما بخواهیم و چه نخواهیم، چه من بگویم و چه نگویم، ایرج را نمیتوان از تاریخ موسیقی و آواز این کشور جدا کرد. حنجره بینظیر، استثنایی و خدادادی او، متر و معیار صدا بوده، هست و خواهد بود.
مدیرعامل خانه موسیقی ایران بیان کرد: چند سال پیش، گفتوگویی مفصل با ایرج داشتم؛ درباره مسیر رشد و بالیدن او و اینکه چگونه وارد این عرصه شد. این گفتوگو با مصاحبههای معمول که غالبا به بیان زندگینامه هنرمند محدود میشود، کمی متفاوت بود. از زوایای دیگری به موضوع نگاه کردم که امیدوارم فرصتی پیش آید تا درباره آن بیشتر سخن بگویم. وی افزود: آنچه در آن گفتوگو دریافتم، این بود که این مرد، ژنی بینظیر، عجیب و استثنایی داشت. بدون آنکه معلمی مستقیم داشته باشد، با ذهن و ضمیر خود و با نبوغ ویژهای که بر آن تاکید دارم، از همه شنیدهها و دریافتهایش در آن منطقه بهره گرفت؛ مجموعهای از آموختهها را درونی کرد، سبک و سیاقی پدید آورد و سپس به تهران آمد.
نوربخش اظهار کرد: ایرج بزرگان بسیاری، از جمله استاد صبا و دیگر استادان را دید و از خرمن وجود همه آنان خوشه برچید اما در نهایت، «ایرج» با سبک ویژه خودش در آوازخوانی معروف شد. طبیعتا آوازخوانی ایرج متاثر از مکتب آواز اصفهان بود، چراکه خود او نیز فرزند همان منطقه بود؛ منطقهای که استاد بزرگ تاج اصفهانی و بسیاری از بزرگان دیگر در آن زیستند، بالیدند و آثار ارزشمند ارائه کردند اما ایرج با تکیه بر این میراث، سبک ویژه و یگانه خود را خلق کرد.
مدیرعامل خانه موسیقی ایران گفت: شجریان بیش از ۴۰ سال پیش خاطرهای را برای من نقل کردند؛ خاطرهای درباره منش، خصال و بزرگمنشی ایرج بزرگ. او گفت؛ «تازه به رادیو آمده بودم و در ابتدای کارم بودم. چند آواز خوانده بودم. در آن روزگار، بسیاری از پیشکسوتان و بزرگان شاید چندان به جوانترها اعتنا نمیکردند. روزی در حیاط رادیو، گوشهای ایستاده بودم که دیدم آقایی از آن طرف، در حالی که مشغول گفتوگو بودند، به سمت من آمدند و گفت؛ آقا، آقای شجریان شمایید؟ گفتم: بله. گفت؛ آقا، یک آواز از شما شنیدم؛ بسیار خوب بود، آفرین. سپس بسیار مرا تشویق کردند. این اتفاق برای من بسیار امیدبخش بود؛ به من بال و پر داد و باعث شد به خودم ببالم.» وی افزود: استاد شجریان میگفت که همواره از این بزرگواری ایرج بزرگ یاد میکرد. خود ایرج بزرگ نیز، چنانکه احتمالا همه شما شنیدهاید، در گفتوگویی که منتشر شده، همین خاطره را نقل کردهاند.
مدیرعامل خانه موسیقی ایران افزود: روح بلند استاد ایرج عزیز در بهترین جای هستی نظارهگر ماست. برای او رحمت و رضوان الهی طلب میکنیم. قرین رحمت و رضوان خداوندی باد. مجددا به خانواده محترم خواجهامیری، فرزندان گرانقدر او، جامعه هنری و همه مردم ایران تسلیت عرض میکنم.
از کودکی عاشق صدای ایرج بودم
علیرضا افتخاری، خواننده پیشکسوت موسیقی سنتی نیز در این آیین با گرامیداشت یاد ایرج خواجهامیری با بیان خاطرهای از او اظهار کرد: روزی روزگاری، قرار بود استاد ایرج اجرایی در اصفهان داشته باشند. آن زمان من بیشتر از ۱۰ یا ۱۲ سال نداشتم. پردهای در کوچه سپاهان نصب شده بود که روی آن نوشته بودند: «استاد ایرج به زودی در این مکان اجرا خواهند داشت.» وی گفت: شاید حدود یک ماه، مدرسه را رها کرده بودم و هر روز کنار آن محل میایستادم؛ به امید اینکه بتوانم استاد ایرج را از نزدیک ببینم اما او در مکان دیگری برنامه داشت و آن زمان به آنجا نیامد. افتخاری افزود: با این وجود، همان جا عشق من به استاد ایرج آغاز شد؛ عشقی که از کودکی، از همان ۱۲ سالگی، در وجودم شعله کشید. واقعا نمیدانم چگونه باید آن احساس را بیان کنم. اینجا مکانی مقدس است اما من عاشق بودم؛ عاشق استاد ایرج.
این خواننده پیشکسوت موسیقی بیان کرد: هیچ وقت تلاش نمیکردم شبیه استاد ایرج بخوانم؛ این صدا خودش راهش را پیدا کرده بود و من چارهای نداشتم. وقتی میخواندم، انگار یکی از شاگردان کوچک استاد ایرج آواز میخواند. افتخاری در ادامه قطعهای با مضمون «چرا یک دم کنار من نمیمانی...» را به یاد زندهیاد ایرج خواجهامیری اجرا کرد. «چرا یک دم کنار من نمیمانی/ چرا همچون نسیم از من گریزانی/چرا در دل مرا از خود نمیدانی/بیاد آور تو آن روز طلایی را»
افتخاری گفت: اکنون وقت آن است که صدای ایرج از رادیو پخش شود؛ صدای استاد ما. اگر صدای او پخش نشود، صدای چه کسی باید پخش شود؟ تنها چیزی که به انسان روحیه میدهد، صدای با روح و پراحساس است اما حیف نیست که پس از ظهر، یا هر زمانی که تهیه میفرمایند، صدای استاد پخش نشود؟
پدرم عاشق مردم ایران بود
همچنین در ادامه افتخاری از احسان خواجهامیری دعوت کرد که در جایگاه حضور داشته و قطعهای را به یاد پدرش اجرا کند. احسان خواجهامیری، خواننده موسیقی پاپ و فرزند زندهیاد ایرج اظهار کرد: از دوران بیماری پدرم، ایرج، گفتنیها را گفتهام و ناگفتنیها را دیدهام. مدتهاست، از زمستان گذشته، نتوانستهام بخوانم؛ گویی لال شدهام اما امروز احساس میکنم وظیفه دارم. وی گفت: اگر پدرم امروز اینجا بود، قطعا برای شما میخواند. آخرین درسی که در زندگی به من آموخت، عشق بود؛ عشق به ایران و عشق به شما. او عاشق مردم ایران بود.
خواجهامیری افزود: به شما قسم میخورم که پدرم همیشه میگفت: «من فقط میخواهم جایی باشم که مردم هستند؛ من میخواهم پیش مردم باشم؛ پیش مردم ایران.» وی بیان کرد: استاد ایرج امروز در میان ما نیست اما ما آمدهایم تا با احترام و عشق، بدرقهاش کنیم. من جسارت میکنم و چند خطی از آوازهای استاد را تقدیم حضورتان میکنم. خواجهامیری سپس قطعهای از آثار پدرش را در گرامیداشت یاد او خواند.
در ادامه نیز حضار از علی جهاندار خواننده موسیقی سنتی و مدرس آواز، علیاصغر شاهزیدی خواننده پیشکسوت موسیقی سنتی و از پرچمداران موسیقی آوازی اصفهان و محمد موسوی مدرس و نوازنده پیشکسوت نی که قطعهای را نیز با نی اجرا کرد، چند کلامی صحبت و از این هنرمند فقید یاد کردند. سپس دلنوشته خانواده ایرج خواجهامیری در پایان این آیین از سوی بیداد خواجهامیری، نوه زندهیاد ایرج خواجهامیری ضمن قدردانی از حضور هنرمندان و مردم در آیین بدرقه ایرج خوانده شد. پس از وداع هنرمندان و خانواده ایرج خواجهامیری با پیکر او، پیکر این هنرمند فقید با نوای نی برای خاکسپاری به قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) منتقل شد.
حسین (ایرج) خواجهامیری، خواننده پیشکسوت موسیقی سنتی ملقب به «پهلوان آواز» چهارشنبه (۲۱ مرداد) پس از دورهای بیماری در ۹۴ سالگی دار فانی را وداع گفت. وی متولد ۱۱ دی ۱۳۱۱ در خالدآباد نطنز از توابع استان اصفهان از شاخصترین خوانندگان موسیقی دستگاهی ایران بود که فعالیت هنری خود را از دهه ۱۳۳۰ آغاز کرد.
نظر شما