آگاه: وی افزود: از طرف دیگر همزمان با ایام اربعین و چهلمین روز بعد از تدفین امام شهیدمان مراسمی در کربلا برگزار میشود که بنده به نمایندگی از رهبر انقلاب در این مراسم حضور خواهم یافت و سلام و پیام و تشکر ایشان را به ملت بزرگ عراق که در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب سنگ تمام گذاشتند، خواهم رساند.
وقتی مقام عالیرتبهای همچون رئیس مجلس از «نظم جدید» سخن میگوید، در واقع پالسی به دشمن آمریکایی ـ صهیونی میدهد مبنی بر اینکه دیگر رویکرد و نگاه ایالات متحده در منطقه خریداری ندارد، به خصوص که هیمنه آمریکا هم در جنگ ۱۲ روزه و هم در جنگ ۴۰ روزه علیه ایران شکسته شد. حال پرسش این است: نظم جدید چیست؟
نظمی که در آن امنیت منطقه نه بر اساس حضور نظامی آمریکا، بلکه بر اساس «توازن بومی» و «همکاریهای منطقهای» تعریف میشود. با مقدمهای که ارائه شد، سفر قالیباف را میتوان در دو لایه تحلیل کرد:
- لایه تاکتیکی: هماهنگی برای تصویب قوانین مشترک تجاری، تسهیل تردد و تقویت روابط اقتصادی.
- لایه ژئوپلیتیک: رایزنی با مسئولان عراقی برای اینکه عراق در مواجهه با فشارهای واشنگتن، «استقلال راهبردی» خود را بیشتر حفظ کند. پس از جنگی که بر ایران تحمیل شد، شاهد بودیم برخی از مسئولان عراقی به صراحت گفته بودند اجازه نمیدهیم از خاک کشورمان برای تهاجم به همسایگان استفاده شود. ۲۲ مرداد علی فالح الزیدی، نخستوزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح این کشور در بازدیدی شبانه از مرکز عملیات فرماندهی پدافند هوایی کشورش، بر ضرورت حفاظت از حاکمیت و امنیت ملی عراق تاکید کرد و گفت: «آسمان و حاکمیت عراق نمادهایی هستند که اجازه نخواهیم داد حریم هوایی کشور از سوی هیچ طرفی نقض یا امنیت آن خدشهدار شود.» وی تصریح کرد: «عراق همزمان با تلاش برای حفاظت از امنیت و حاکمیت ملیاش، اجازه نخواهد داد خاک یا آسمانش نیز به نقطه آغاز حملات به کشورهای همسایه تبدیل شود.»
حال که برای عراقیها مهم است از خاکشان به کشورهای همسایه تجاوز نشود، کلیدواژه «نظم جدید منطقه» یک پیام دیگر برای آنان به همراه دارد: با نظمی که شکل خواهد گرفت امنیت عراق بهتر تضمین میشود چرا که دیگران ـ بخوانید آمریکاـ خود را قیم و آقا بالاسر کشورهای منطقه نمیداند، به همین جهت در مقطع کنونی سفر رئیس نهاد قانونگذاری جمهوری اسلامی به بغداد سه پیام کلیدی به بازیگران منطقهای و جهانی ارسال میکند.
سفر قالیباف به عراق و سه پیام مهم
سفر او سه پیام به آمریکا، کشورهای عربی و مردم عراق دارد:
۱. آمریکا: آمریکا تلاش کرد، «جمهوری اسلامی» با چالش روبهرو شود و نتواند ارتباط و تعامل خوبی با متحدانش برقرار کند، خواب استکبار نه تنها تعبیر نشد بلکه ایران در حال گسترش «ناحیه نفوذ» خود از طریق ابزارهای نرم (دیپلماسی پارلمانی و اقتصادی) است و این مسیر همراستا با بازدارندگی نظامی دنبال میشود و منافاتی با هم ندارد.
۲. کشورهای عربی: ایران آماده است تا بر اساس منافع مشترک، چتر همکاریهای خود را به صورت گسترده در منطقه باز کند تا منافع آن فقط شامل همسایگان و کشورهای عربی و نه آمریکای جنایتکار و پررو شود.
۳. عراقیها: ایران، متحدی پایدار است که نه تنها در مسائل امنیتی، بلکه در ساختار قانونی و اقتصادی ـ از طریق مجلس ـ برای ثبات عراق برنامهریزی میکند. جریانهای متخاصم بارها تلاش کردهاند با ایجاد اختلافات مذهبی، دینی و قومیتی، بحران و ناامنی را در عراق گسترش دهند، چراکه ناامنی در عراق میتواند منافع زیادی برای آنها ایجاد کند. حتی در مواردی تلاش شده است افکار عمومی عراق به این سمت هدایت شود که مشکلات اقتصادی این کشور ناشی از روابط با ایران است، در حالی که باید ریشه واقعی مشکلات و مناسبات اقتصادی عراق با قدرتهای خارجی مورد توجه قرار گیرد.
سفر از کجا شروع شد؟
صبح روز چهارشنبه، پرواز میناب ۱۶۸ در فرودگاه بغداد نشست. برنامه به صورت رسمی از همان نقطهای که حمله پهپادی آمریکا در دی سال ۹۸ منجر به شهادت حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس شد کلید خورد. انتخاب این مکان برای شروع سفر، یک پیام راهبردی داشت؛ قالیباف میخواست با این حرکت، هم به دوستان و هم به دشمنان بگوید که «نظم جدید منطقه» بدون حضور آمریکا و صهیونیستها، نه یک رویا، که واقعیتی در حال وقوع است. در واقع انتخاب این مکان به عنوان اولین برنامه سفر بیش از یک ادای احترام ساده بود. قالیباف با حضور در محل شهادت فرماندهان مقاومت، بر اهمیت مناسبات ایران و عراق و نقش همکاریهای دو کشور در تحولات منطقه تاکید کرد؛ آن هم پیش از آغاز دیدارهایی که قرار است درباره آینده این روابط انجام شود.
قالیباف وقتی پشت تریبونی که لوگوهای متعددی از رسانهها در آنجا تعبیه شده بود، قرار گرفت باز از نظم جدید سخن به میان آورد و گفت: «همگان در جنگ ۴۰روزه، قدرت مقاومت ایران را درک کردند. مقاومت در عراق هم یکی از عناصر قدرت این کشور است. با گذشت سالها، گفتمان مقاومت از مرزهای ایران و عراق و منطقه فراتر رفته و جهانی شده است. امروز واقعیت کثیف صهیونیستها برای ملتهای جهان آشکار شده و اسرائیل به عنوان دشمن بشریت شناخته میشود. پس از جنگ ۴۰روزه ما شاهد تحول در نظم امنیتی منطقه هستیم. در نظم جدید منطقه، دخالت بیگانگان و بازیگران فرامنطقهای در معادلات منطقه به سرعت در حال کاهش است. نیروهای آمریکایی دنبال برنامه خروج آبرومندانه از منطقه هستند و رژیم صهیونیستی دیگر آیندهای در منطقه ما ندارد و خیال بحر تا نحر را، حتی در رویاهایش نیز نخواهد دید.»
وی اظهار کرد: «سفر ما به عراق هم، در راستای تقویت نظم جدید در منطقه و سرعت بخشیدن به تقویت همکاریهای بین همه کشورهای منطقه بدون دخالت خارجی است. من در بحبوحه جنگ نیز چندین بار به صورت علنی تصریح کردم که کشورهای اسلامی منطقه باید دنبال تعاملات و روابط امنیتی عمیق باشند که با همکاریهای اقتصادی پایدار شود و جمهوری اسلامی ایران برای این امر آماده است. روشن است نزدیکیهای فرهنگی و مذهبی بین دو ملت ایران و عراق، فرصتی متمایز برای پیگیری این مسئله را ایجاد میکند که میبایست سفر به بغداد را اولویت قرار میدادیم.»
اما جزئیات بیشتر سفر از سوی سفیر ایران در عراق تشریح شد. محمدکاظم آلصادق با اعلام سفر دو روزه محمدباقر قالیباف به بغداد گفت: او در این سفر با رئیس مجلس، نخستوزیر، رئیسجمهور، رئیس شورای عالی قضایی و مشاور امنیت ملی عراق دیدار و درباره مسائل دوجانبه، منطقهای و بینالمللی رایزنی خواهد کرد.
او در پاسخ به پرسش دیگری که آیا سفر قالیباف ارتباطی با تحولات اخیر در روابط ایران و عراق و اقلیم کردستان دارد؟ گفت: «هیچ ارتباطی ندارد و این سفر، همانطور که اشاره کردم، از قبل برنامهریزی شده بود. این سفر با توجه به تحولات منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است و قطعا رایزنیهای دو کشور میتواند به تحقق ثبات و آرامش هرچه بیشتر در منطقه کمک کند.»
در مجموع، ایجاد اختلاف میان همسایگان، هدفی است که جریانهای متخاصم منطقهای و فرامنطقهای دنبال میکنند و تقویت همکاریهای سیاسی و امنیتی میان تهران، بغداد، نقش مهمی در خنثیسازی این تلاشها و حفظ ثبات منطقه ایفا خواهد کرد. باید منتظر نتایج سفر رئیس مجلس شورای اسلامی به عراق ماند. اما میتوان امیدوار بود، این سفر آغازگر فصل تازه همکاری ایران و عراق در نظم جدید منطقه باشد.
نظر شما