آگاه: برای بسیاری از داوطلبان کنکور ۱۴۰۵، اضطراب این آزمون فقط به رقابت برای ورود به دانشگاه محدود نبود. ماههای پایانی آمادگی آنها در شرایطی گذشت که برگزاری کنکور تحت تاثیر جنگ و شرایط خاص کشور قرار گرفت و آزمونی که باید تیر و در زمان معمول برگزار میشد، به روزهای ۲۹ و ۳۰ مرداد موکول شد. همین جابهجایی، هفتهها داوطلبان و خانوادههایشان را در وضعیت انتظار قرار داد. برای نسلی که برنامهریزی تحصیلی خود را بر اساس تقویم مشخصی انجام داده بود، این بار پرسش فقط این نبود که «چه رتبهای میآورم؟»؛ بلکه تا روزهای نزدیک آزمون، این نگرانی هم وجود داشت که آیا کنکور سرانجام برگزار میشود یا بار دیگر به تعویق خواهد افتاد. با این حال، آزمون سرانجام برگزار شد.
از اضطراب جنگ تا اضطراب نتیجه
اما پایان دو روز آزمون، به معنای پایان نگرانی داوطلبان نبود. اینبار اضطراب شکل تازهای پیدا کرد: مقایسه پاسخها، بررسی کلیدهای پیشنهادی، محاسبه درصدها و پیشبینی رتبه و تراز.
موسسات برگزارکننده کلاسهای آزمون، به خصوص آنها که شهرت بیشتری دارند، اقدام به نظرسنجی و گرفتن نظر داوطلبان کردهاند. بخشی از این نظرات را هم انتشار دادهاند. همچنین بخش قابل توجهی از واکنشهای داوطلبان در فضای مجازی به سختی سوالات اختصاص داشت. شماری از شرکتکنندگان، بهویژه در گروه علوم تجربی، از دشواری یا زمانبر بودن برخی سوالات در درسهایی مانند ریاضی، فیزیک و زیستشناسی گلایه داشتند. برخی معتقد بودند سطح سوالات بیش از انتظار آنها بوده و زمان کافی برای پاسخگویی به همه پرسشها وجود نداشته است. در مقابل، گروهی دیگر معتقدند کنکور ماهیتی رقابتی دارد و دشوار بودن نسبی سوالات، بهتنهایی نمیتواند ایراد محسوب شود چراکه در آزمون رقابتی، عملکرد داوطلب نسبت به دیگر شرکتکنندگان اهمیت بیشتری دارد. با این همه، صرف واکنشهای شبکههای اجتماعی نمیتواند معیار نهایی برای قضاوت درباره دشواری آزمون باشد. ارزیابی دقیق سطح سوالات نیازمند تحلیل تخصصی آزمون و انتشار دادههای آماری از عملکرد داوطلبان است؛ دادههایی که میتواند نشان دهد سوالات واقعا تا چه اندازه دشوار بودهاند و آیا تفاوت معناداری با آزمونهای سالهای گذشته داشتهاند یا نه. یکی دیگر از حاشیههای همیشگی کنکور، ادعاهایی درباره فروش سوالات، پاسخنامه یا «قبولی تضمینی» است ادعاهایی که امسال نیز در روزهای قبل و بعد از آزمون در فضای مجازی دیده شد.
اما رضا محمدی، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور، با تاکید بر تمهیدات امنیتی گسترده برای برگزاری کنکور اعلام کرده است که تاکنون هیچ موردی از تقلب در کنکور ۱۴۰۵ گزارش نشده است. به گفته او، شورای حفاظت آزمون، شورای ملی حفاظت آزمون و ستادهای مرتبط با پلیس فتا در روند برگزاری آزمون فعال بودهاند و حوزههای امتحانی نیز به تجهیزات کشف تقلب مجهز شدهاند.
کنکور سخت یا نظام آموزشی ناعادلانه؟
شاید یکی از مهمترین انتقادها به کنکور ۱۴۰۵، بحث قدیمی و حلنشده عدالت آموزشی باشد. در سالهای اخیر نقش سوابق تحصیلی در پذیرش دانشجو افزایش یافته و همزمان تفاوت امکانات آموزشی میان مدارس، مناطق و خانوادهها بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. پرسش اصلی این است: آیا دانشآموزی که در مدرسهای با امکانات آموزشی محدود تحصیل کرده، با دانشآموزی که به معلمان خصوصی، کلاسهای متعدد، آزمونهای آزمایشی و منابع گرانقیمت دسترسی داشته، در نقطه شروع یکسانی قرار دارد؟
این مسئله در کنکور امسال و پس از شرایط غیرعادی ناشی از جنگ، بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. دانشآموزانی که در ماههای منتهی به آزمون با اختلال در برنامهریزی، نگرانیهای امنیتی و بلاتکلیفی مواجه بودند، یکسان تحت تاثیر این شرایط قرار نگرفتند. یکی دیگر از پیامدهای مستقیم تعویق کنکور، تاخیر در آغاز تحصیل دانشجویان جدید خواهد بود.
حسین سیماییصراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری اعلام کرده است که نتایج کنکور سراسری ۱۴۰۵ تا نیمه دوم آبان اعلام میشود و پذیرفتهشدگان جدید با تاخیر وارد دانشگاه خواهند شد. این تاخیر شامل دانشجویان سالهای گذشته نمیشود و آنها طبق روال معمول از مهر در کلاسهای درس حاضر خواهند شد.
تکلیف کنکور را مشخص کنید
با وجود تمام بحثها درباره سختی سوالات و نحوه برگزاری کنکور امسال، شاید مهمترین انتقاد به نظام سنجش و پذیرش دانشجو مسئله دیگری باشد: تداوم بلاتکلیفی درباره قواعد بازی. داوطلبان و خانوادهها حق دارند بدانند دانشآموزی که امروز وارد پایههای بالای متوسطه میشود، چند سال بعد با چه شیوهای سنجیده خواهد شد. سهم آزمون اختصاصی و سوابق تحصیلی چه میزان خواهد بود؟ تکلیف ترمیم معدل چیست؟ سهمیهها چگونه اعمال میشوند و آیا ساختار کنکور قرار است بار دیگر تغییر کند؟
تغییرات پیدرپی، تصمیمهای دیرهنگام و ابهام در مقررات، برنامهریزی تحصیلی را به مسئلهای پیچیده برای خانوادهها تبدیل کرده است. اصلاح کنکور، بدون ثبات در سیاستگذاری، میتواند خود به عامل تازهای برای اضطراب و بیعدالتی تبدیل شود. اگر قرار است کنکور اصلاح شود، باید نقشهای روشن، چندساله و زمانبندیشده پیش روی دانشآموزان قرار گیرد؛ نه اینکه هر نسل از دانشآموزان به میدان آزمایش سیاستهای جدید آموزشی تبدیل شوند.
نظر شما