آگاه: حضور رئیسجمهور هم در این مراسم، نماد انسجام میان مدیریت سیاسی ارشد و بدنه نظامی بود و پیام داد که اراده ایرانیان در برابر تهدیدات خارجی، یکپارچه و سازمانیافته است. در یک کلام، این رزمایش با تبدیل پشتیبانی مردمی به کنشگری دفاعی، هزینه هرگونه تهاجم را برای متخاصمان بهویژه ایالات متحده و رژیم صهیونیستی افزایش داد و ثابت کرد، دکترین دفاعی کشور بر پایه تلفیق تجهیزات پیشرفته و ایمان مردمی استوار است. این رزمایش، نمایش «تابآوری ملی» در برابر فشارهای ژئوپلیتیک بود.
پایداری امنیت ملی هر کشوری در گرو ایجاد همافزایی ساختاری میان ارکان نظامی و بدنه اجتماعی است. در واقع، مردم نه تنها مصرفکننده امنیت، بلکه فعالترین رکن در تولید و صیانت از آن هستند چرا که هیچ نیروی نظامی نمیتواند بدون پشتوانه مردمی، در برابر جنگهای ترکیبی و فشارهای طولانیمدت استوار بماند. رحمت و رضوان خدا بر بنیانگذار جمهوری اسلامی که در اوایل انقلاب، بسیج مردمی و بالطبع آن سپاه سبزپوش را تشکیل داد. دو نهادی که از آن مقطع تاکنون انقلاب را از بحرانها و توطئههای مختلف نجات داده است.
دیدگاه امام (ره)درباره بسیج مردمی
حضرت روحالله از بن دندان به نقش و جایگاه مردم در ساختار سیاسی نظام ایمان داشتند، به همین دلیل دستور تشکیل بسیج را صادر کردند و سال ۶۳ در سخنرانی فرموده بودند: «همه اعضای این نهاد (بسیج مستضعفین) با قدرت و تعهد در هر نقطه که هستند به اسلام و کشور و ملتشان خدمت کنند.»
ایشان سال ۶۶ هم حسابی دشمن را گوشه رینگ قرار داد و با اشاره به حضور نیروهای بسیج در سپهر ایران تاکید کرده بودند: «قدرتها و ابرقدرتها و نوکران آنان مطمئن باشند که اگر خمینی یکه و تنها بماند به راه خود که راه مبارزه با کفر و ظلم و شرک و بتپرستی است ادامه میدهد و به یاری خدا در کنار بسیجیان جهان اسلام، این پابرهنههای مغضوب دیکتاتورها، خواب راحت را از دیدگان جهانخواران و سرسپردگانی که به ستم و ظلم خویشتن اصرار مینمایند، سلب خواهد کرد.»
رزمایش جانفدا؛ بازدارندگی فعال در برابر تهدیدات
تاکید پایهگذار جمهوری اسلامی بر تحرکات بسیجیها در میدان برگرفته از پیوند میان مردم و امنیت است؛ از ۵۷ تاکنون رویدادهای مختلفی در جغرافیای ایران شکل گرفته، حداقل هشت سال با رژیم بعث عراق در حال تهاجم نظامی بودهایم و در دوران سازندگی، کشور با هدایتها و رهبریهای داهیانه «آقای شهید ایران» به قله نزدیک شد و اگر نگوییم در همه اتفاقات، در بیشتر آنها فرزندان خمینی و خامنهای عزیز در بسیج مردمی سهیم بودهاند. حال و بعد از دو جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، روز گذشته جمعه ۲۷ شهریور، صحنهای دیگر در پایتخت ایران از جنس حماسه و دفاع و زیر پرچم سه رنگ و زیبای ایران سربلند رقم خورد. برگزاری «اجتماع جانفدای ایران» آن هم در آستانه هفته دفاع مقدس، به وضوح نشان داد، چگونه سرمایه انسانی و اراده مردمی، در قالب یک سازماندهی منسجم، به ابزاری برای بازدارندگی فعال در برابر تهدیدات تبدیل میشود.
جانفدا در اصل واژه تازهای نیست؛ ریشه این ترکیب را باید در فرهنگ قدیمی جانفشانی، فدا کردن جان و ایثار و از خودگذشتگی جستوجو کرد؛ مفهومی که سالها در ادبیات فارسی برای بیان بالاترین درجه وفاداری به یک انسان، آرمان یا وطن به کار رفته است. در شعر فارسی هم فدا کردن جان برای وطن سابقه دارد و حتی در شعر وطن «نظام وفا»، این مفهوم به صراحت با عبارت «کنم جان خود را فدای وطن» بیان شده است.
برگزاری «اجتماع جانفدا» رژهای از قدرتآفرینی نیروهای مردمی بود؛ برگزاری این اجتماع در مقطع حساس کنونی، پیامی صریح به متخاصمان و متجاوزان منتقل کرد و آن اینکه، روحیه دفاع مقدس همچنان پویا و زنده است. ضمن آنکه نباید فراموش کرد، ایالات متحده همواره تلاش میکند تا از طریق مثلث «فشار اقتصادی»، «جنگ نرم (روانی)» و «تهدیدات نظامی»، اراده ملی ایران را دچار تزلزل کند. اما برگزاری یکی از گستردهترین اجتماعات مردمی تحت عنوان «جانفدا»، دشمن را در کوچه بنبست قرار داد.
این شعار نیست، در عمل ایران همچون سرو مقابل تمامی دسیسههای دشمن مستکبر که تجهیزات نظامی گستردهای در اختیار دارد ایستادگی میکند و همانگونه که در جنگ هشت ساله و در تقابلهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، «بسیج مردمی» عامل اصلی شکست متجاوز بود، این رزمایش نیز مجدد ثابت کرد، ایران در برابر هرگونه تقابل، نه تنها به سختافزارهای نظامی متکی است و از یگانهای موشکی خود در طول مسیر رزمایش رونمایی کرد، بلکه تودههای مردمی را به همراه دارد که آماده فداکاری هستند و طبیعتا این امر، محاسبات سرویسهای امنیتی موساد و سیا را از جنگ با ساختار سیاسی ایران تغییر میدهد چون استمرار جنگ با آنچه دیروز مشاهده شد، هزینهای کمرشکن برایشان خواهد داشت.
پیام حضور رئیسجمهور در اجتماع مردمی
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی هم در اجتماع بزرگ جانفدایان شرکت کرد و حضور گسترده اقشار مختلف مردم را نمادی روشن از پیوند عمیق ملت با ایران و اراده جمعی برای صیانت از عزت، استقلال، تمامیت ارضی و اقتدار کشور دانست و از حضور مسئولانه و آگاهانه مردم در این رزمایش قدردانی کرد. وی با تجلیل از حاضران در رزمایش «جانفدایان ایران»، حضور مردم را جلوهای از مسئولیتپذیری ملی و تعلق خاطر آنان به سرزمین ایران توصیف و تصریح کرد که ایران متعلق به همه ایرانیان است و حفظ عزت و سربلندی آن، نیازمند وحدت، همدلی و مشارکت همگانی است.
حضور رئیس قوه مجریه در کانون یک رزمایش مردمی، پیامبخش یکپارچگی دو حوزه میدان و سیاست است. همچنین حضور پرشور مردم در این رزمایش، نشاندهنده گذار از مفهوم مردم به عنوان پشتیبان به مردم به عنوان بخشی از بدنه عملیاتی تفسیر میشود. این امر منجر به ایجاد سپر انسانی سازمانیافته میشود که هرگونه تلاش دشمن برای ایجاد شکاف میان مردم و نظام را با شکست مواجه میسازد.
به هر حال باید توجه داشت، استراتژی جنگ نرم آمریکا در قبال ایران، بر این پیشفرض استوار است که میتوان با استفاده از ابزارهای رسانهای و فشارهای اقتصادی، حس ناامیدی و بیمیلی به دفاع را در جامعه ترویج کرد تا در لحظه تقابل، نیروهای نظامی بدون پشتوانه بماند. از همین رو استراتژی اصلی جنگ نرم دشمن، ترویج این روایت است که میان مردم و نظام گسست ایجاد شده و مردم در برابر تهدیدات خارجی بیتفاوت هستند. حضور گسترده و سازمانیافته مردم در رزمایش «جانفدا»، تصویری را خلق کرد که به صورت مستقیم با تمام روایتهای غلط و جهتداری که این رسانهها میسازند، در تضاد است. برای آنها، پذیرفتن حقیقت این حضور، به معنای اعتراف به شکست کامل استراتژی «جنگ نرم» در ایران ارزیابی میشود، از این رو بایکوت کردن یا ضریب ندادن به آنچه روز گذشته در تهران گذشت، تنها راه برای حفظ لایههای دروغین روایتهای آنهاست!
بزرگترین پویش مردمی در تاریخ جنگهای دنیا
حجتالاسلام والمسلمین حسین طائب، رئیس سازمان بسیج مستضعفین طی سخنانی در اجتماع جانفدایان در تهران با بیان اینکه این پویش تجلی راستین جمهوریت، تابآوری ملی و مردمیسازی امر دفاع و امنیت در برابر تهدیدات خارجی است و بزرگترین پویش مردمی در تاریخ جنگهای دنیا به شمار میرود زیرا هیچ کجا سراغ ندارید که ملتی اینگونه اعلام حضور کرده و در میادین سطح کشور مشتاقانه آمادگی خود را برای رزم با دشمن در هر جبههای اعلام کند، گفت: عامل ترس دشمن و پیروزی ملت، حضور حماسی ملت عزیز ایران در میادین است و این حضور موجب ترس و لرز در وجود دشمن شده است؛ این حرکت بزرگ، ساختاری خودجوش و برآمده از آگاهی، غیرت و هوشمندی آحاد جامعه داشته و نمایشگر آمادگی همهجانبه ملت برای ایثار جان و مال در راه حفظ سرزمین، آرمانهای دینی و فتح قلههای پیشرفت است. وی با اشاره به سازماندهی داوطلبان گفت: در راستای این حرکت عظیم، صدها هزار نفر از داوطلبان در تهران بزرگ سازماندهی شده و مراحل الحاق آنان به گردانها و یگانهای دفاعی آغاز شده و فرآیند برگزاری دورههای آموزشی مقدماتی و تکمیلی در رستههای تخصصی زمینی، هوایی و دریایی برای دستیابی به بالاترین سطح آمادگی برای دفاع همهجانبه نیز با جدیت پیگیری میشود.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین از گسترش این حرکت در سراسر کشور خبر داد و بیان کرد: حرکت میلیونی و حماسی مردم که از تهران آغاز شده است، بهتدریج در میادین و خیابانهای تمامی استانها و شهرهای کشور گسترش مییابد. طائب با اشاره به ناکامی دشمنان در جبهههای مختلف، گفت: بر خلاف توهم اولیه دشمنان مبنی بر شکست چندروزه ملت ایران، ایستادگی و پایداری جامعه باعث ناکامی ارتش یک تریلیون دلاری آمریکا و رژیم صهیونیستی شده لذا تداوم این مقاومت نه تنها افکار عمومی جامعه آمریکا را نسبت به هزینههای بیحاصل و تلفات نظامی در هزاران کیلومتر دورتر معترض ساخته، بلکه تابآوری متخاصمان را نیز به شدت کاهش داده است. وی تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با اتکا به ظرفیت مردمی، از تمام ظرفیتهای استراتژیک و تنگههای دفاعی خود از جمله تنگه هرمز با قاطعیت حراست کرده و دشمن را وادار به تسلیم خواهد کرد.
جانفدا و شکست آمریکا و اسرائیل
با توجه به نکات مطرح شده، اجتماع جانفدا را باید در شرایط فعلی حملهای نرم به آمریکا و رژیم صهیونی دانست. این رزمایش با نمایش بصری و میدانی اتحاد مردمی، دو ضربه به جنگ نرم دشمن وارد میکند. نخست آنکه، متخاصمان در رسانههای خود ادعا میکنند اراده ملی در ایران دچار تزلزل شده است، اما حضور گسترده مردم در این اجتماع، این روایت را در نطفه خفه کرد. اراده مقاومت نه تنها از بین نرفته، بلکه در حال بازتولید است. نکته دوم آنکه، در جنگ روانشناختی، «تصویر» قدرتمندتر از «سلاح» است. وقتی تحلیلگران امنیتی غرب، تصاویری از یک بسیج مردمی سازمانیافته را میبینند، دچار بحرانی در محاسبات میشوند و درک میکنند، با جامعهای روبهرو هستند که فرهنگ «جانفدایی» را پذیرفته است. در واقع، این رزمایش به دشمن فهماند، هرگونه اقدام نظامی، نه با یک پاسخ متقابل نظامی، با انفجار مردمی روبهرو خواهد شد. بنابراین، اجتماع جانفدا در حقیقت، «سپر روانی» بود که مانع برنامهریزیهای دشمن شد و با تبدیل ایمان به نمایش قدرت، روحیه متجاوز را پیش از شروع هر نبردی، درهم شکست.
احمد زارعان، کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه دیروز شاهد جلوههای باشکوهی از حضور مردم در قالب جانفدایانی بودیم که حاضرند جان خودشان را در راه ایران اسلامی ادا کنند و این پیام روشنی برای همه دشمنان ایران اسلامی است که چشم طمع دوختهاند، گفت: «دیدیم که در اثنای جنگ ۱۲ روزه، در اثنای کودتای دی سال گذشته و در اثنای جنگ ۴۰ روزه و تحولات بعد از آن، دشمنان سعی داشتند نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را نابود کنند و قصد داشتند کشور ما را تجزیه کنند؛ اما دیدیم که این مردم بودند که پای کار انقلاب بودند.»
وی تصریح کرد: شاهد بودیم که مردم ما بیش از ۲۰۰ شب است که در خیابانها حضور دارند و حمایت خودشان را از کشورشان و جمهوری اسلامی ایران اعلام میکنند و اعلام کردهاند که حاضرند در همه عرصهها از کشور خود و از تمامیت ارضی خود دفاع کنند. آگاه مسائل سیاسی با بیان اینکه اجتماع روز گذشته جلوهای باشکوه از حضور مردمی بود، اظهار کرد: به نظرم میرسد که این مشتی نمونه خروار است؛ یعنی این تمام ظرفیت ملت ایران نیست، بلکه یک جلوهای از ظرفیت بینظیر ملت ایران است که در دنیا امروز همه جهانیان را انگشت به دهان کرده است؛ در تابآوری، در استقامت، در استقلالخواهی، در آزادیخواهی و در حفاظت از تاریخ و تمدن خودشان.
زارعان گفت: وقتی صحبتهای دشمنان سرزمینمان را بررسی میکنیم، میبینیم جاهایی اعلام کردهاند که ما میخواهیم تمدن ایران را نابود کنیم؛ تمدنی تاریخی با حدود ۱۰ هزار سال قدمت. این مردم با تمدن، با ریشههای اصیل، با فرهنگ غنی و با فرهنگ اسلامی ـ ایرانی غنی نشان دادهاند که برای حفاظت از این تاریخ ارزشمند و گوهربار و این میراث تاریخی حاضرند جان خودشان را فدا کنند.
ایران جانفدا
در سطح جهانی، تحلیلگران نظامی غرب این حرکت را به عنوان «ترکیب قدرت نرم (اتحاد مردمی) و قدرت سخت (سازماندهی نظامی)» تعبیر خواهند کرد. این رزمایش در حقیقت نشان داد: استراتژی «فشار حداکثری» آمریکا در برابر «اراده حداکثری» مردمی که فرهنگ جانفدایی را پذیرفتهاند، هیچ خریداری ندارد. البته موضوع حائز اهمیت، گستردگی واژه «جانفدا» است. جانفدا را نباید در یک مقوله نظامی و امنیتی محدود کرد؛ امروز ایران پهناور و مقتدر به جانفدایان متعددی در حوزههای مختلف نیازمند است. اگر در میدان جنگ، یک رزمنده ممکن است جان خود را در راه دفاع از کشور به خطر بیندازد، در میدان اجتماعی هم ممکن است فرد دیگری، زمان، تخصص، سرمایه، توان حرفهای یا دانش خود را در اختیار کشور قرار دهد. تعریف جانفدا این است که هرکس هرچه دارد، برای عبور ایران از یک بحران به میدان بیاورد. در عصر حاضر نیاز به جانفدایان اقتصادی، علمی، جهادی و سازندگی ایران داریم.
آنطور که محمدرضا عارف ۲۴ شهریور در جلسه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی گفته بود: «جنگهای آینده، جنگهای فناوری است. باید برنامهای جامع برای توسعه فناوریهای پیشرفته در دو سال آینده داشته باشیم و حتی میتوانیم نام آن را «جانفدای علمی» بگذاریم و با تلاش شبانهروزی و هماهنگی همه نهادها حول این برنامه حرکت کنیم.»
در شرایطی که دشمن از طریق جنگ اقتصادی میخواهد فشارهایی به جمهوری اسلامی تحمیل کند، «جانفدای اقتصادی» را میتوان در قالب، جهاد تولید و بومیسازی تعریف کرد. این رویکرد مستلزم آن است، نخبگان اقتصادی و صنعتگران، با پذیرش ریسکهای فناورانه و اولویت دادن به منافع ملی بر سودهای کوتاهمدت شخصی، زنجیره تامین داخلی را تقویت کنند. البته دولت باید تمامقد از آنها حمایت و پشتیبانی کند.
جبهه علمی و فناورانه: دفاع ملی در عصر حاضر، در گرو تسلط بر دانش پیشرو است. «جانفدای علمی» بدین معناست که سرمایههای انسانی کشور، تخصصهای خود را در حوزههایی همانند بهداشت، انرژی و فناوریهای پیشرفته به کار گیرند. مقابله با پدیده «فرار مغزها» و تبدیل آزمایشگاهها به مراکز تولید سلاحهای علمی، رکن اصلی این جبهه است.
جبهه فرهنگی و اجتماعی: با توجه به گسترش جنگهای شناختی و تلاش برای تخریب هویت ملی، ضرورت تربیت «جانفدایان فرهنگی» بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. این حوزه نیازمند فعالانی است که بتوانند با تکیه بر دانش جامعهشناختی و هنری، سدی در برابر نفوذ فرهنگی ایجاد کرده و مدلهای موفق زندگی ایرانی-اسلامی را برای نسل جدید بازتولید کنند.
فرجام سخن اینکه رزمایش جانفدایان، نمایش اراده بود؛ اما حالا زمان تبدیل این اراده به عمل در جبهههای دیگر است. ما به همان روحیهای نیاز داریم که در میدان امام حسین (ع) تا انقلاب دیدیم، اما این بار در آزمایشگاهها، در کارخانهها، در کلاسهای درس و در محیطهای کاری. جانفدای امروز، کسی است که تخصصش را در مسیر نجات جامعه قرار دهد. جبهه همان جبهه است، ماموریتها متفاوت هستند.
نظر شما