۱۷ مهر ۱۴۰۵ - ۲۲:۳۴
کد مطلب: ۲۶٬۰۳۳

نامی که به احترامش باید ایستاد

امیر اسماعیلی ـ سردبیر

گاهی نوشتن از بعضی‌ها مناسبت نمی‌خواهد که هر روز، روزشان است و باید از آنها یاد کرد، بی‌بهانه و بابهانه. در تاریخ معاصر ایران اسلامی، نام‌هایی هستند که نه با هیاهوی رسانه‌ای، بلکه با سکوت کارگاه‌ها، شب‌های بی‌خوابی آزمایشگاه‌ها و اراده‌ای خستگی‌ناپذیر، مسیر قدرت یک ملت را تغییر داده‌اند.

آگاه: شهید حسن طهرانی‌مقدم، یکی از همین نام‌هاست؛ مهندسی که در دل جنگ تحمیلی و تحریم‌های سنگین، بنیان صنعت موشکی بومی را گذاشت و توان دفاعی کشور را از وابستگی به واردات، به خوداتکایی استراتژیک تبدیل کرد. حسن طهرانی‌مقدم در آبان ۱۳۳۸ در محله سرچشمه تهران به دنیا آمد. پدرش خیاط بود. او پس از تحصیلات متوسطه، در رشته مهندسی صنایع پذیرفته شد و مدرک کارشناسی خود را گرفت. اما مسیر زندگی‌اش با پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل سپاه پاسداران، به سوی جهاد علمی و دفاعی چرخید. در ۲۱ سالگی به عضویت سپاه درآمد و ابتدا در حوزه اطلاعات فعالیت کرد، سپس با درک خلأ آتش پشتیبانی در جبهه‌ها، طرح ساماندهی توپخانه سپاه را ارائه داد و نخستین فرمانده توپخانه این نهاد شد.
نقطه عطف واقعی، اما در آبان ۱۳۶۲ رقم خورد. وقتی موشکباران شهرهای ایران توسط عراق شدت گرفت و کشور فاقد توان پاسخ متقابل بود، طهرانی‌مقدم ماموریت راه‌اندازی فرماندهی موشکی زمین‌به‌زمین سپاه را پذیرفت. با وجود محدودیت‌های شدید، او و تیمش موفق شدند موشک‌های اسکاد را از طریق لیبی و سوریه وارد کنند. در ۲۱ اسفند ۱۳۶۳، نخستین موشک ایرانی به سمت کرکوک شلیک شد. یک سال بعد، موشک دیگری به بانک رافدین بغداد اصابت کرد و پیام روشنی به دشمن ارسال شد: ایران دیگر بی‌دفاع نیست. اما طهرانی‌مقدم به واردات قانع نبود. اسکادها گران بودند و برد محدودی داشتند. او با تکیه بر ظرفیت‌های علمی و صنعتی داخلی، به سوی بومی‌سازی حرکت کرد. در سال ۱۳۶۶، راکت «نازعات» با برد ۸۰ تا ۱۵۰ کیلومتر را طراحی و تولید کرد؛ نخستین موشک بومی ایران. این دستاورد، آغاز فصلی جدید بود. پس از جنگ، تلاش‌های او ادامه یافت و به ساخت سری موشک‌های شهاب منجر شد. شهاب-۳ با برد بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر، نقطه‌ای طلایی در افزایش قدرت بازدارندگی ایران بود. او همچنین در توسعه موشک‌های زلزال و سایر سامانه‌ها نقش محوری داشت و پایه‌های علمی سازمان جهاد خودکفایی سپاه را بنا نهاد. طهرانی‌مقدم تنها یک مهندس یا فرمانده نبود؛ او الگویی از مدیریت علمی در شرایط سخت بود. در سال ۱۳۸۴ به جانشینی نیروی هوافضای سپاه منصوب شد و از آذر ۱۳۸۵، ریاست سازمان خودکفایی سپاه و مشاور فرمانده کل سپاه در امور موشکی را بر عهده گرفت. تا آخرین روز عمر بابرکتش، در پادگان امیرالمؤمنین ملارد، مشغول آزمایش‌ها و تحقیقات بود. در ۲۱ آبان ۱۳۹۰، بر اثر انفجار زاغه مهمات، همراه با جمعی از همرزمانش به شهادت رسید؛ در حالی که هنوز در مسیر ایجاد توان علمی پایه‌ای، برای نسل‌های بعد تلاش می‌کرد.
مجاهدت علمی او، فراتر از ساخت چند موشک بود. او سنت کسب فناوری روشمند را در کشور پایه‌گذاری کرد؛ سنتی که از مهندسی معکوس اسکاد آغاز شد و به موشک‌های پیشرفته‌تر و حتی زمینه‌سازی برای سامانه‌های هایپرسونیک رسید. در شرایطی که بسیاری پس از جنگ، پایان فعالیت‌های موشکی را پیشنهاد می‌کردند، او بر تداوم و بومی‌سازی اصرار داشت. نتیجه آن، تبدیل ایران به یکی از قدرت‌های موشکی منطقه و جهان بود؛ قدرتی که امروز ستون اصلی دفاعی و پاسخگویی کشور به تهاجم دشمن محسوب می‌شود. شهید طهرانی‌مقدم با تواضع و گمنامی کار کرد. اهل مصاحبه نبود و ترجیح می‌داد در سکوت، نسلی از دانشمندان و فرماندهان را تربیت کند. زندگی ساده‌اش، ایمان عمیق به خوداتکایی و باور به توان داخلی، او را به نمادی از دانشمند مجاهد تبدیل کرد. امروز، هر موشک ایرانی که در آسمان پرواز می‌کند، بازتابی از شب‌های بی‌خوابی، محاسبات دقیق و اراده شکست‌ناپذیر اوست.  حسن طهرانی‌مقدم نشان داد که علم، وقتی با اخلاص و مجاهدت همراه شود، می‌تواند مرزهای قدرت را جابه‌جا و امنیت یک ملت را تضمین کند. یاد او، نه فقط خاطره یک شهید، بلکه نقشه راهی برای نسل‌هایی است که هنوز در مسیر خودکفایی علمی گام برمی‌دارند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.