آگاه: این کاروان سوم آبان ۱۴۰۵ وارد سیستان و بلوچستان شد و برنامه‌های آن در شهرهای مختلف استان، از جمله زاهدان، زابل، ایرانشهر، سراوان، دلگان و میرجاوه، پیش‌بینی و اجرا شده است. در این سفر، چهره‌هایی همچون حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان، حسین یکتا، وحید یامین‌پور، راحله امینیان، جواد قارایی، ایمان قیاسی، نجم‌الدین شریعتی و پیمان طالبی حضور دارند و در کنار آنان، مجریان، برنامه‌سازان و چهره‌های ورزشی نیز در بخش‌های مختلف این حرکت فرهنگی مشارکت کرده‌اند. این برنامه تا امروز، چهارشنبه ششم آبان ادامه دارد.
برگزاری محافل قرآنی، اجرای برنامه‌های تلویزیونی در میان مردم، بازدید از مراکز علمی و درمانی، حضور در بازارهای محلی، دیدار با معتمدان و ریش‌سفیدان، گفت‌وگو با مرزبانان و برنامه‌ریزی برای برگزاری مسابقه فوتبال میان ستارگان دهه ۶۰ ایران و تیم منتخب سیستان و بلوچستان، بخشی از برنامه‌های این کاروان است. با این حال، وجه مشترک این فعالیت‌های متنوع، صرفا برگزاری چند برنامه تلویزیونی یا حضور چهره‌های شناخته‌شده در یک استان نیست محور اصلی این حرکت، روایت ظرفیت‌های سیستان و بلوچستان، بازنمایی زندگی مردم و تقویت پیوندهای اجتماعی میان مردم این استان و دیگر نقاط کشور عنوان شده است.
سیستان و بلوچستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و مرزی خود، از ویژگی‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی متنوعی برخوردار است. در عین حال، بازنمایی این استان در فضای رسانه‌ای، یکی از موضوعاتی است که برگزارکنندگان کاروان «روایت مقاومت» بر ضرورت توجه به آن تاکید دارند. از نگاه آنان، روایت استان نباید صرفا به اخبار امنیتی یا مسائل و مشکلات محدود بماند ظرفیت‌های علمی و پزشکی، فعالیت‌های اقتصادی، فرهنگ بومی، تنوع مذهبی، مهمان‌نوازی مردم و نقش آنان در حفاظت از مرزهای کشور نیز بخش‌هایی از واقعیت این منطقه است که باید دیده شود.
حضور چهره‌های رسانه‌ای در بازارها، محافل مذهبی، مراکز علمی، بیمارستان‌ها و مناطق مرزی، تلاشی برای نزدیک شدن به همین وجوه کمتر دیده شده است. در این الگو، روایت استان تنها به سخنان مسئولان محدود نمی‌شود و گفت‌وگو با مردم، کسبه، معتمدان، فعالان محلی و نیروهای مستقر در مناطق مرزی نیز در کانون توجه قرار می‌گیرد.
حسین یکتا، فعال فرهنگی و راوی دوران دفاع مقدس، در جریان این سفر با معتمدان و ریش‌سفیدان زاهدان دیدار کرد. در این دیدار که با حضور محمدرضا اسحاقی، فرمانده انتظامی سیستان و بلوچستان، برگزار شد، راهکارهای تقویت همبستگی اجتماعی و افزایش مشارکت مردم در تامین امنیت مورد بحث قرار گرفت. در این نشست، بر نقش بزرگان محلی و معتمدان در گسترش ارتباط میان مردم و مسئولان، پیگیری دغدغه‌های محلی و تقویت وحدت اجتماعی تاکید شد. چنین دیدارهایی نشان می‌دهد که بخشی از برنامه‌های کاروان، علاوه بر تولید محتوا برای رسانه‌ها، به تعامل با گروه‌های اثرگذار اجتماعی نیز اختصاص داشته است.
قرآن؛ نقطه اتصال مردم
برگزاری محافل قرآنی در تجمعات شبانه مردم، از بخش‌های مهم برنامه‌های کاروان روایت مقاومت بود. این برنامه‌ها در ایرانشهر و زاهدان برگزار شد و قاریان و داوران کشوری در کنار مردم حضور یافتند.
قرآن در این برنامه‌ها، فراتر از موضوع یک اجرای مذهبی، به‌عنوان زمینه‌ای برای گردهمایی مردم و تقویت پیوندهای اجتماعی مورد توجه قرار گرفت. حضور چهره‌های قرآنی در جمع مردم و برگزاری برنامه در فضای عمومی شهرها، فرصتی برای مشارکت اقشار مختلف در یک رویداد فرهنگی فراهم کرد. در همین چارچوب، گروه برنامه تلویزیونی «محفل» به نقطه صفر مرزی رفت و با مرزبانان دیدار و گفت‌وگو کرد. این دیدار، بخشی از تلاش کاروان برای پیوند دادن روایت‌های فرهنگی و مذهبی با زندگی کسانی بود که در مناطق مرزی به انجام وظیفه مشغولند.
دوربین‌ها در بازارهای زاهدان
بازارها یکی از مهم‌ترین فضاهایی هستند که زندگی روزمره، روابط اجتماعی و ویژگی‌های فرهنگی هر شهر در آنها دیده می‌شود. به همین دلیل، بخشی از برنامه‌های کاروان به حضور در بازارهای زاهدان و گفت‌وگو با مردم و کسبه اختصاص یافت. چهارراه رسولی زاهدان، یکی از محورهای این بازدیدها بود. پیمان طالبی با حضور در این محدوده، با مردم و کسبه گفت‌وگو کرد و از نزدیک در جریان فعالیت‌های اقتصادی و فضای زندگی روزمره شهر قرار گرفت.
راحله امینیان نیز در بازار چهارراه رسولی حاضر شد و به روایت فضای اجتماعی و فرهنگی این منطقه پرداخت. جواد قارایی از راسته عطارها، چهارراه رسولی و بازار خوراک و اغذیه زاهدان بازدید کرد تا بخش‌هایی از مشاغل سنتی و فرهنگ بومی مردم را معرفی کند. در کنار این برنامه‌ها، گروه برنامه «سرآشپز» در میان مردم زاهدان حضور یافت و با سفره و غذاهای بلوچی آشنا شد. این بخش از برنامه‌ها، خوراک محلی را به‌عنوان بخشی از میراث فرهنگی و شیوه زندگی مردم استان مورد توجه قرار داد. ایمان قیاسی نیز با اشاره به ویژگی‌های فرهنگی و پوشش خاص مردم منطقه، به معرفی هویت بومی جنوب شرق ایران پرداخت و سیستان و بلوچستان را «نگین ایران» توصیف کرد.
بیمارستان و پارک علم و فناوری
یکی دیگر از محورهای کاروان، معرفی توانمندی‌های علمی و درمانی سیستان و بلوچستان بود بخشی که در کنار روایت‌های فرهنگی و اجتماعی، بر ظرفیت‌های تخصصی این استان تمرکز داشت.
پیمان طالبی و حسین یکتا از بیمارستان چشم‌پزشکی الزهرا (س) زاهدان بازدید کردند. در جریان این بازدید، توانمندی‌های درمانی این مرکز مورد توجه قرار گرفت. در مطالب ارائه‌شده درباره این برنامه، از بیمارستان چشم‌پزشکی الزهرا (س) به‌عنوان قطب چشم‌پزشکی ایران یاد شده است.
راحله امینیان نیز به روایت پیشرفت‌های پزشکی سیستان و بلوچستان پرداخت و بر ظرفیت‌های این استان در حوزه درمان تاکید کرد. همچنین دکتر کردافشاری با اشاره به توانمندی‌های منطقه، بر ظرفیت بالای سیستان و بلوچستان در حوزه طب سنتی تاکید کرد.
قرار گرفتن مراکز درمانی و علمی در برنامه بازدیدهای کاروان، نشان می‌دهد که معرفی استان تنها به جنبه‌های فرهنگی و مذهبی محدود نبوده و ظرفیت‌های تخصصی آن نیز در دستور کار قرار داشته است. با این حال، برای ارزیابی دقیق سطح پیشرفت این بخش‌ها، انتشار آمار مستند درباره خدمات درمانی، دستاوردهای علمی و فعالیت شرکت‌های فناور استان می‌تواند تصویر کامل‌تری ارائه کند. بخش قابل توجهی از برنامه‌های کاروان روایت مقاومت به تولید و اجرای برنامه‌های تلویزیونی در شهرهای مختلف استان اختصاص داشت. حضور مجریان و برنامه‌سازان شناخته‌شده در محیط‌های عمومی، امکان ارتباط مستقیم‌تر آنان با مردم را فراهم می‌کرد.
اجرای برنامه «مل‌مل» در زابل و زهک و برگزاری برنامه «سمت خدا» با حضور نجم‌الدین شریعتی و حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان در زابل، از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این سفر بود.
همچنین برگزاری مسابقات «ال‌کلاسیکو» در محله کریم‌آباد زاهدان با حضور مجریان کشوری و پخش زنده از شبکه سه سیما، از دیگر رویدادهای این کاروان به شمار می‌رفت. در کنار این برنامه‌ها، قرار بود شماری از برنامه‌های تلویزیونی پرمخاطب، از جمله «قرارگاه جنگ»، «زمانه»، «سلام صبح بخیر»، «گزارش ورزشی»، «فوتبال برتر»، «انارستان» و «طبیب» نیز در قالب برنامه‌های این حرکت رسانه‌ای حضور داشته باشند بخشی از این برنامه‌ها در سیستان و بلوچستان ضبط یا به‌صورت زنده پخش می‌شوند. این الگو، برنامه‌های تلویزیونی را از استودیوهای معمول خارج می‌کند و به محیط زندگی مردم می‌برد. در چنین شرایطی، بازار، محله، مرکز درمانی، فضای مذهبی و مناطق مرزی به بخشی از فضای روایت رسانه‌ای تبدیل می‌شوند. با این حال، میزان موفقیت چنین رویکردی را نمی‌توان تنها با تعداد برنامه‌ها یا حضور چهره‌های مشهور سنجید. استمرار معرفی استان، بازتاب دیدگاه‌های متنوع مردم و ارائه اطلاعات دقیق درباره ظرفیت‌ها و مسائل منطقه، از عواملی هستند که می‌توانند به ماندگاری این روایت کمک کنند.
بهانه‌ای برای همدلی
ورزش نیز یکی از ابزارهای ارتباطی کاروان روایت مقاومت بود. بر اساس برنامه اعلام‌شده از سوی اداره کل ورزش و جوانان سیستان و بلوچستان، تیم ستارگان فوتبال دهه ۶۰ ایران روز سه‌شنبه پنجم آبان ۱۴۰۵ در ورزشگاه الغدیر دهکده المپیک زاهدان به مصاف تیم منتخب استان رفت. این مسابقه در کنار سایر برنامه‌های فرهنگی و رسانه‌ای کاروان پیش‌بینی شده بود و حضور چهره‌های نام‌آشنای فوتبال ایران زمینه‌ای برای گردهمایی علاقه‌مندان و ارتباط بیشتر ورزشکاران با مردم استان فراهم کرد. در فهرست چهره‌های ورزشی حاضر در کاروان، نام‌هایی از جمله نیکبخت‌واحدی، محسن مسلمان، محمد انصاری، محسن بنگر، محسن خلیلی، مهدی امیرآبادی، عادل کلاه‌کج و علی شیری دیده می‌شد.
حلقه ارتباط مردم و مسئولان
در جریان سفر کاروان، دیدار با معتمدان و ریش‌سفیدان زاهدان نیز در برنامه قرار داشت. حسین یکتا و محمدرضا اسحاقی، فرمانده انتظامی سیستان و بلوچستان، شامگاه یک‌شنبه با اعضای شورای معتمدین زاهدان در منطقه شیرآباد دیدار کردند. موضوع این نشست، راهکارهای تقویت همبستگی اجتماعی و افزایش مشارکت مردم در تامین امنیت بود. در این دیدار، بر نقش معتمدان، بزرگان و ریش‌سفیدان در ارتباط میان مردم و مسئولان و کمک به حل مسائل و دغدغه‌های محلی تاکید شد. در سفرهای استانی، ارتباط با چهره‌های مورد اعتماد محلی می‌تواند به شناخت بهتر مسائل اجتماعی و تقویت ارتباط میان گروه‌های مختلف کمک کند. این دیدار نیز در همین چارچوب، بخشی از برنامه‌های تعامل اجتماعی کاروان بود.
همچنین شماری از فعالان فرهنگی و رسانه‌ای کشور، از جمله حسین یکتا و علی فروغی، مدیر شبکه سه سیما، با آیت‌الله مصطفی محامی، نماینده ولی فقیه در سیستان و بلوچستان، دیدار کردند. در این نشست، درباره مسائل فرهنگی، رسانه‌ای، اجتماعی و امنیتی استان گفت‌وگو شد. یکتا نیز به تشریح برنامه‌های فرهنگی و رسانه‌ای سفر پرداخت و معرفی ظرفیت‌ها و واقعیت‌های سیستان و بلوچستان و تقویت ارتباط میان فعالان رسانه‌ای و مردم منطقه را از اهداف این برنامه‌ها عنوان کرد.
نظر شما