آگاه: عنوان برنامه از همان ابتدا نشان میداد که این حرکت صرفا تجمعی با موضوع حجاب نیست. ترکیب حجاب با مفهوم خونخواهی، پیوندی میان پوشش، هویت دینی و یاد شهدا ایجاد میکند که این پیوند در بخشهای مختلف برنامه نیز به چشم میخورد.
تفاوت اصلی این برنامه با بسیاری از تجمعات مشابه، تاکید بر حضور خانوادهها بود. دختران انقلاب از پدران، مادران و فرزندان دعوت کرده بودند تا در کنار یکدیگر در این حرکت شرکت کنند. در واقع حجاب نه صرفا مسئلهای مربوط به پوشش زنان، بلکه موضوعی مرتبط با فرهنگ خانواده و انتقال ارزشها میان نسلها معرفی شد.
از فعالیت محلهای تا یک حرکت جمعی
بهاره جنگروی، مسئول مجموعه دختران انقلاب، از چند ماه فعالیت و برنامهریزی برای شکلگیری این حرکت سخن گفت. به گفته او، طی چهار تا پنج ماه گذشته شبکههایی از افراد دغدغهمند در تهران، حومه و برخی شهرستانها شکل گرفتهاند که در آمادهسازی برنامه مشارکت داشتهاند.
این شبکه از گروههای مختلفی تشکیل شده؛ از خانوادههای شهدا و دانشجویان گرفته تا طلاب و بانوان فعال فرهنگی. به گفته جنگروی، این افراد تنها مخاطب فراخوان نبودهاند، بلکه در بخشهایی مانند تبلیغات میدانی، ارتباط با مردم، جذب خیرین و تامین هزینههای مراسم نیز مشارکت داشتهاند.
بنا بر اعلام برگزارکنندگان، هزینههای برگزاری دستهروی از طریق کمکهای مردمی و خیرین تامین شده و مجموعه برای اجرای آن به بودجه نهادهای دولتی و فرهنگی متکی نبوده است. حتی برخی افراد برای کمک به برگزاری مراسم، بخشی از داراییهای شخصی خود را در اختیار این حرکت قرار دادهاند.
تاکید بر مشارکت مردمی، بخش مهمی از هویت دختران انقلاب را شکل میدهد؛ مجموعهای که میخواهد فعالیت در حوزه حجاب را از قالب برنامههای اداری و مناسبتی خارج و آن را به کنشی اجتماعی و داوطلبانه تبدیل کند.
یکی از نکات قابل توجه حضور زنان و دختران با پوششهای متفاوت در این مراسم بود. از نگاه دختران انقلاب، این حضور نشان میدهد که میتوان زمینههایی برای همراهی گروههای مختلف اجتماعی بر سر مفاهیمی مانند دفاع از کشور و پاسداشت یاد شهدا ایجاد کرد.
حجاب؛ موضوعی فراتر از یک مراسم خیابانی
راهپیمایی خانوادگی را باید در امتداد فعالیتهای فرهنگی دختران انقلاب بررسی کرد. بهاره جنگروی از تجربه حدود دو سال فعالیت این مجموعه و ارتباط با دخترانی سخن گفت که در جریان گفتوگوهای فرهنگی درباره حجاب قرار گرفتهاند. او معتقد است این گفتوگوها در برخی موارد توانسته است به رفع ابهامها و شکلگیری انتخابهای تازه در زمینه پوشش کمک کند.
به نظر میرسد برگزارکنندگان، این مراسم را نیز فرصتی برای گسترش همین ارتباطات میدانند؛ فرصتی که در آن میتوانند مخاطبان تازهای پیدا کنند و فعالیتهای خود را به محلهها و گروههای اجتماعی بیشتری گسترش دهند.
در کنار این رویکرد فرهنگی، مفهوم خونخواهی شهدا نیز جایگاه ویژهای داشت. نامگذاری مراسم با عنوان «حجاب، لباس رزم خونخواهی» تلاشی برای پیوند دادن یک مطالبه فرهنگی با مفاهیم مقاومت و دفاع از هویت دینی بود.
خیابان؛ محل نمایش یک باور
حجاب در سالهای اخیر به یکی از موضوعات مهم و البته مورد بحث در جامعه تبدیل شده است. نگاههای متفاوتی درباره شیوه ترویج آن، نسبت انتخاب فردی و قانون و نقش نهادهای فرهنگی وجود دارد. در چنین فضایی، دختران انقلاب تلاش دارند با تاکید بر مشارکت داوطلبانه و حضور خانوادهها، روایت خود از حجاب را در فضای عمومی مطرح کنند.
از چهارراه ولیعصر تا میدان انقلاب، پیام اصلی این حرکت تاکید بر پیوند حجاب با خانواده، هویت و یاد شهدا بود. اینکه چنین برنامههایی تا چه اندازه بتوانند با گروههای مختلف جامعه ارتباط برقرار کنند، به استمرار فعالیتهای فرهنگی و کیفیت گفتوگوهای اجتماعی آنها بستگی دارد. چنین حرکتی نباید به یک برنامه یکروزه محدود بماند، بلکه میتواند زمینهای برای شکلگیری فعالیتهای مردمی گستردهتری در حوزه عفاف و حجاب فراهم کند.
نظر شما