«نمی‌دانم» آغاز ارتباط واقعی با زبان نوجوان است

زهرا بذرافکن-خبرنگار گروه فرهنگ: نوجوانان امروز در جهان‌هایی زیست می‌کنند که کدهای ارتباطی، واژگان و ارجاعات خاص خود را دارد؛ دنیایی که از میم‌ها و فرهنگ هواداری تا بازی‌های ویدیویی تغذیه می‌شود و برای بسیاری از والدین و کادر آموزشی، سرزمینی ناشناخته و گاه نگران‌کننده است. در مواجهه با این زبان نوظهور، واکنش بزرگسالان اغلب میان دو قطب نوسان می‌کند: یا با تمسخر و عتاب سعی در سرکوب و اصلاح فوری آن دارند یا با تقلیدی تصنعی می‌کوشند خود را همرنگ جماعت نوجوان نشان دهند. اما هر دوی این رویکردها، به جای ساختن پل، دیوار بی‌اعتمادی را بلندتر کرده و نوجوان را به پنهان‌کاری و سکوت سوق می‌دهد. چگونه می‌توان بدون از دست دادن مرزهای تربیتی، به جهان زیسته دانش‌آموزان نزدیک شد؟ و چطور می‌توان از دل همین دغدغه‌های امروزی، راهی برای آشتی دادن نسل جدید با متون غنی کلاسیک فارسی مثل شاهنامه و گلستان باز کرد؟

محمدعلی موحد در پیامی به مناسبت گشایش بارگاه شمس تبریزی در خوی:

شمس و مولانا در شرایط تاریک تاریخی، لوای عزت و امید برافراشتند

استاد محمدعلی موحد، شاعر، ادیب، عرفان‌پژوه، تاریخ‌نگار، حقوقدان و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی به مناسبت گشایش بارگاه شمس تبریزی در خوی گفت: شمس و مولانا در شرایط تاریک تاریخی، لوای عزت و امید برافراشتند.

کاربران ماعاشق زبان فارسی‌اند

زهرا بذرافکن-خبرنگار گروه فرهنگ: پایگاه ادبی «گنجور» بی‌تردید فراگیرترین، اثرگذارترین و معتبرترین مرجع دیجیتال متون منظوم ادب کهن فارسی به شمار می‌رود؛ سامانه‌ای آزاد، عمومی و پویا که در طول نزدیک به دو دهه گذشته، شیوه جست‌وجو و دسترسی میلیون‌ها پژوهشگر، دانشجو و علاقه‌مند را به متون کلاسیک دگرگون کرده و نقشی بی‌بدیل در پیوند زدن میراث مکتوب با فناوری‌های مدرن ایفا کرده است.

یادی از فریدون مشیری

اگر بود حالا صدساله می‌شد

پایان شهریور، سالروز تولد فریدون مشیری است؛ شاعری که شعر «کوچه»اش یکی از محبوب‌ترین شعرهای دهه‌های اخیر بوده است.

موزه عروسکی ماریونت تالار فردوسی بازگشایی شد

ثبت ملی گنجینه‌ای از ۸۰۰ عروسک

آئین بازگشایی و ثبت ملی موزه عروسکی ماریونت تالار فردوسی گنجینه‌ای از ۸۰۰ عروسک صحنه با مشارکت گروه تئاتر عروسکی «آران» به سرپرستی بهروز غریب‌پور همزمان با سالروز تولد این هنرمند پیشکسوت برگزار شد.

کلماتی که گم کردیم و جهانی که تنگ شد

گاهی میان همهمه‌ روزمرگی، در تاکسی یا واگن‌های شلوغ مترو، چشممان به گفت‌وگوهای مردم می‌افتد. مکالمه‌ها عجیب کوتاه، تخت و خالی از جان شده‌اند. دلخوری‌ها، دلتنگی‌ها و شادی‌هایمان شبیه به تکه‌های پلاستیکی بازیافتی به نظر می‌رسند که از روی شتاب میان هم ردوبدل می‌کنیم؛ گویی جهان درونمان کش می‌آید و پر از هیاهوست، اما دستمان به هیچ کلمه‌ای برای بیرون ریختن آن نمی‌رسد.

به‌مناسبت بیست‌وچهارم شهریور، سالروز درگذشت دکتر عبدالحسین زرین‌کوب

چرا جهان امروز به زرین‌کوب نیاز دارد؟

بیست‌وچهارم شهریور ۱۳۷۸، روزی بود که جامعه فکری و فرهنگی ایران یکی از اصیل‌ترین و تاثیرگذارترین راویان خود را از دست داد. با این حال، کافی است امروز یکی از کتاب‌های عبدالحسین زرین‌کوب را بازکنید تا دریابید گذر زمان هرگز نتوانسته طراوت حضور او را کم‌رنگ کند. در لابه‌لای سطرهای او اثری از بوی کهنگی اسناد خاک‌ گرفته یا جمود متون رسمی دانشگاهی به مشام نمی‌رسد.

به بهانه صدودومین سالروز تولد اسلامی ندوشن

کارنامه مردی که شاهنامه را به متن زندگی آورد

تولید و نصب ۲۵ نقشه گردشگری در مترو تهران

 رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران از تولید و نصب ۲۵ نقشه گردشگری در شبکه مترو پایتخت خبر داد و گفت: یک نقشه جامع گردشگری شهر تهران و ۲۴ نقشه اختصاصی ایستگاه‌های مترو با هدف معرفی ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و گردشگری پایتخت تولید و در ایستگاه‌های منتخب نصب شده است.

به بهانه چهارمین سالروز درگذشت غزلسرای معاصر

چرا هوشنگ ابتهاج مهم است

فیض شریفی با بیان اینکه هوشنگ ابتهاج (سایه) آنتولوژی سعدی، مولوی، حافظ و نیما یوشیج است، می‌گوید: شعر سایه در حافظه جمعی مردم، جاری و ساری شده است.

سلسله‌نشست‌های متن‌خوانی «مروری بر متون برگزیده ادب فارسی»

سعدی، ترجمان رنج‌های انسانی

اکبر ثبوت، سعدی را ترجمان رنج‌های انسانی توصیف کرد و گفت: سعدی با دقت به سراغ یکایک رنج‌هایی می‌رود که بر انسان‌ها تحمیل می‌شود و به حاکم هشدار می‌دهد که باید تا آنجا که می‌تواند از این رنج‌ها بکاهد و برای مردم آسایش فراهم کند.

به بهانه نیمه اردیبهشت، روز شیراز

شیراز، از دریچه چشم آینه‌داران سخن

شیراز، پیش از آنکه نامی بر پهنه جغرافیای فلات ایران باشد، یک مفهوم، یک استعاره و یک شیوه زیستن است که در بطن آن، تاریخ، هنر و معنویت با یکدیگر چنان گره خورده‌اند که جدایی‌شان ناممکن می‌نماید. این شهر که در میان آغوش مهربان کوه‌های زاگرس و در ارتفاعی که اعتدال را معنا می‌بخشد آرمیده، از سمت غرب به کوه دراک و از شمال به رشته‌کوه‌های بمو، سبزپوشان، چهل‌مقام و باباکوهی تکیه داده است تا پناهگاهی امن برای فرهنگ و تمدن ایرانی در طول سده‌های متمادی باشد. در هزارتوهای اساطیر کهن، بنای این شهر را به تهمورث دیوبند، پادشاه پیشدادی، نسبت می‌دهند و برخی دیگر نام آن را برگرفته از فارس، پسر آشور یا ریشه‌های اوستایی به معنای شهر راز می‌دانند؛ رازی که گویی در میان خشت خشت بناها، عطر نارنجستان‌ها و سطر سطر اشعار بزرگانش نهفته است.

سالروز بزرگداشت شیخ اجل و آنچه امروز از اندیشه او نیاز داریم

سعدی همواره معاصر است

نخستین روز از اردیبهشت‌ در تقویم رسمی ایران، نه تنها آغازین روزهای سرمستی طبیعت و طراوت بهاری، بلکه سالروز بزرگداشت شخصیتی است که قرن‌هاست به عنوان معمار کلام و مهندس اخلاق در فرهنگ ایرانی و جهانی شناخته می‌شود. ابومحمد مصلح‌الدین بن عبدالله، متخلص به سعدی، شاعری که عطر سخنش با طراوت بهار درهم ‌آمیخته و نامش با مفاهیم بنیادین انسانی نظیر عدالت، صلح و همدلی پیوند خورده است. روز اول اردیبهشت که یادآور آغاز نگارش شاهکار جاودان او، گلستان، در سال ۶۵۶ هجری قمری است، از سال ۱۳۸۱ به عنوان روز ملی سعدی برگزیده شد تا فرصتی برای بازخوانی اندیشه‌هایی باشد که مرزهای زمان و مکان را درنوردیده‌اند. سعدی تنها یک شاعر یا نویسنده نیست، بلکه او را باید یک مصلح اجتماعی و فیلسوف زندگی دانست که در دوران پرآشوب هجوم مغول، نوری از حکمت و مدارا را در جان جامعه ایرانی برافروخت.

ادبیات حماسی، پناهگاه روح بزرگ ملت‌ها در برابر هجوم بیگانگان

این روزها شاهنامه بخوانید

ادبیات حماسی همیشه پناهگاه روح بزرگ ملت‌ها در برابر هجوم بیگانگان بوده و در تاریخ کشورها از جمله ایرانیان دلاور از این ادبیات برای تشجیع ملت بهره ‌برده‌اند که نمود آن به شکل هنری در شاهنامه فردوسی است.

جامعه در شرایط دشوار فعلی چه سختی‌هایی را تحمل می‌کند و راه چاره چیست؟

نقطه سر سطر

بارها به این داستان سعدی در نوشته‌هایم اشاره کرده‌ام که بنده خدایی برای پادشاهی شعری گفت و مقبول نیفتاد و توی سیاه زمستان توی سرما رهایش کردند. سگ‌های ده عقب سرش کردند. خم شد سنگی بردارد و از خود دفاع کند. دید زمین یخ بسته. نالید که: «چه حرام‌زاده مردمانند. سنگ را بسته و سگ را گشاده‌اند.»

بالاخره زادروز فردوسی چه روزی است؟

بررسی یک شبهه تاریخی

چند سالی است در شبکه‌های اجتماعی برخی دوستداران شاهنامه، روز نخست بهمن‌ را به نام «زادروز فردوسی» معرفی می‌کنند، در برخی تقویم‌ها به خصوص تقویم‌های ایرانی تلفن مخصوص تلفن همراه هم، اول بهمن به عنوان روز تولد فردوسی نامگذاری شده است. در حالی که روزی که به صورت رسمی در ایران «روز فردوسی» اعلام شده ۲۵ اردیبهشت است که در این روز مراسم و همایش‌های مرتبط با فردوسی و اثر سترگش برگزار می‌شود.

توصیه سعدی به حاکمان درباره مواجهه با دشمن چه بود؟

که با کینه‌ور مهربانی خطاست

 آن وقت که دوست انیس و جلیس سعدی، دامن گل بریخت و در دامنش آویخت که وعده‌ای که برای نوشتن بوستان و گلستان کرده بود را وفا کند، شاید نمی‌دانست که گل‌های این گلستان و رایحه خوش این بوستان چند قرن در سراسر پهنه ایران بزرگ منتشر خواهد شد و چند بار خوانده و شنیده خواهد شد و چند دل را خواهد لرزاند و چند صاحب فکر را به تفکر و تأمل واخواهد داشت.

منابع قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران

سپری در برابر طوفان‌های خارجی

منابع قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران کدام‌اند؟ یعنی جمهوری اسلامی ایران چه منابعی را در اختیار دارد که بتواند با اتکا بر آنها بر دیگر کنشگران اعمال نفوذ نرم‌افزاری کند؟ بی‌شک پاسخ دقیق و واقع‌بینانه به این پرسش اهمیت فوق‌العاده‌ای برای طراحی راهبردهای کلان سیاست خارجی دارد و وزن و جایگاه بین‌المللی کشور تا را حدود زیادی مشخص خواهد کرد.

نگاهی نو به شکاف یا چندپارگی اجتماعی

تکه‌تکه بهتریم یا بدتر؟

چندپارگی اجتماعی، که در علوم اجتماعی به عنوان social fragmentation یا social polarization شناخته می‌شود، به وضعیتی اشاره دارد که در آن یک جامعه به گروه‌ها، لایه‌ها یا زیرجامعه‌های متعدد و نسبتا جدا از هم تقسیم می‌شود و این گروه‌ها از نظر ارزش‌ها، منافع، هویت‌ها، سبک زندگی، سطح اقتصادی یا دیدگاه‌های فرهنگی و سیاسی تفاوت‌های قابل توجهی با یکدیگر دارند. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که پیوندهای مشترک اجتماعی ضعیف شوند و افراد بیشتر به هویت‌های جزئی خود (مانند قومی، نسلی، طبقاتی یا ایدئولوژیک) وابسته شوند تا به هویت ملی یا جمعی فراگیر.

به بهانه سالروز حماسه نهم دی

بصیرت در فرهنگ ایرانی

مفهوم بصیرت، که ریشه‌ای عمیق در آموزه‌های قرآن کریم و روایات اسلامی دارد، به معنای بینش عمیق، آگاهی همراه با درک درست و دیدن حقیقت امور فراتر از ظاهر آنهاست؛ نوعی نیروی درونی که انسان را قادر می‌سازد تا حق را از باطل، دوست را از دشمن و مسیر صحیح را از انحراف تشخیص دهد. این واژه از ریشه «بصر» گرفته شده و در قرآن بیش از ۱۴۰ بار مشتقات آن به کار رفته، در حالی که خود واژه بصیرت دو بار مستقیما ذکر شده و اغلب به عنوان آگاهی هدایت‌کننده و دانایی مقرون به عمل معرفی می‌شود که انسان را از گمراهی نجات می‌دهد.

یلدا نماد تاب‌آوری ایرانی

شب یلدا، که به عنوان طولانی‌ترین شب سال شناخته می‌شود یکی از کهن‌ترین و ارزشمندترین جشن‌های ایرانی است. این جشن ریشه در باورهای باستانی ایرانیان دارد و نمادی قدرتمند از پیروزی نور بر تاریکی، تولد دوباره خورشید و امید به روزهای روشن‌تر و طولانی‌تر است. در فرهنگ ایرانی، یلدا نه تنها یک رویداد نجومی، بلکه لحظه‌ای عمیق برای تأمل در چرخه زندگی، طبیعت و پیوندهای خانوادگی است.

گفت‌وگویی با بهروز غریب‌پور به مناسبت اجرای اپرای عروسکی حافظ

دردناک است که مردم تصور می‌کنند نمایش عروسکی مختص کودکان است

بهروز غریب‌پور برخلاف نامش اصلا برای مخاطب تئاتر و به ویژه تئاتر عروسکی غریب نیست. او هر ساله اپراهای متعددی از شاعران مختلف ایرانی را در ایران و کشورهای مختلف به روی صحنه می‌برد، کاری که به جرات می‌توان گفت کسی غیر از او موفق به انجامش آن هم در طول سالیان دراز و با این کیفیت نشده است.

به بهانه سالروز درگذشت علی حاتمی

آیین چراغ خاموشی نیست

۱۴ آذرماه سالروز درگذشت کارگردانی است که بسیاری او را سعدی سینمای ایران، شاعر سینمای ایران و کلیددار فرهنگ ایران می‌نامند؛ علی حاتمی خالق و کارگردان فیلم‌های ماندگاری چون مادر،‌ هزاردستان و کمال‌الملک ۱۴ آذرماه سال ۱۳۷۵ چشم از جهان فروبست و سینمای ایران که از چند جهت وامدار اوست را عزادار کرد.

جای خالی سعدی سینمای ایران

علی حاتمی، متولد ۱۳۲۳ در محله شاپور تهران، یکی از فراموش نشدنی‌ترین نابغه‌های بی‌بدیل سینمای ایران بود. او که فارغ‌التحصیل کارگردانی از دانشکده هنرهای دراماتیک بود، فعالیت هنری‌اش را از تئاتر و نوشتن نمایشنامه دیب در سال ۱۳۴۴ آغاز کرد و به سرعت به دنیای سینما قدم گذاشت.

واکنش‌ها به اظهارات جنجالی معمار توسعه ادامه دارد

مهاجرانی: اصالت به عقلانیت و دانش است، نه اتاق خصوصی!

سریع‌القلم اخیرا در گفت‌وگویی با این موضوع که نباید اجازه داد طبقه زیر متوسط به حاکمیت برسد، گفته بود: ریشه بسیاری از مشکلات امروز ما در طبقه‌ای است که حاکم بر کشور هستند و دنیا و اقتصاد را نمی‌شناسند و نمی‌دانند چطور باید گره‌های‌شان را با دیگران حل کنند. به هر کسی نباید اجازه داد که بیاید و وزیر اقتصاد شود، وزیر خارجه شود، نماینده مجلس شود، طبقه متوسط است که آینده این کشور را رقم می‌زند.

آیت‌الله محقق‌داماد خبر داد

«اندرز به فقیه» و «زیارت امین‌الله» به زودی منتشر می‌شود

 آیت‌الله سید مصطفی محقق‌داماد، فقیه، حقوقدان و رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران در گفت‌وگویی با خبرگزاری کتاب ایران، درمورد اینکه امروز مانند گذشته و بزرگانی چون شهید مطهری، اندیشمندانی را نداریم که هم برای عموم و هم در حوزه‌های تخصصی آثاری را تألیف کنند می‌گوید: «این اشکال کاملا وارد است.

بارش‌های پاییزی بالاخره بعد از نیمه فصل خزان به ایران رسید

نماز راه باران را باز می‌کند

«اگر باران به کوهستان نبارد، به سالی دجله گردد خشک رودی»  شیخ اجل، حضرت سعدی شیرازی زمانی که این بیت را می‌سرود به یکی از حقایق سرزمین‌های منطقه خاورمیانه اشاره کرده است که نشان از وضعیت خشک و شکننده آبی آن دارد. الان که شما خواندن این گزارش را شروع کرده‌اید گوشه و کنار کشور شاهد نم باران و برف اندکی بوده است که البته بعد از چند ماه خشکی و بی‌بارشی، غنیمتی بزرگ است و علت آن شاید دستان ترک خورده کشاورز کهنسال یا چشمان تر  کودکی خردسال بوده باشد.

ایران؛ پیوند زنده هویت و ایمان در مسیر تمدن اسلامی

مفهوم «ایران» در ذهن بنده از همان آغاز نه به‌صورت پرسشی پیچیده، بلکه همچون هوایی بود که در آن نفس می‌کشیدم. در اصفهان تاریخی، میان آجرهای مسجد و صدای بازار، احساس تعلقی به سرزمین و مردمانش در من جوانه زد. نخستین‌بار وقتی گردشگران خارجی را دیدم، تفاوتی را حس کردم که مرز «ما» و «دیگران» را شکل می‌داد؛ تفاوتی در نگاه، رفتار و پوشش، که بعدها فهمیدم ریشه در هویت ملی دارد.