آگاه: حضور نامهای بزرگی چون رسول صدرعاملی با فیلمنامهای از پیمان قاسمخانی، بازگشت محمدحسین مهدویان به سینمای سیاسی و تجربهگرایی چهرههایی چون سروش صحت در کنار موجی از فیلماولیهای جسور، نویدبخش جشنوارهای است که میتواند معادلات گیشه و نقد را در سال پیشرو دگرگون سازد.
توزیع ژانری و غلبه واقعگرایی بر رویاپردازی
برخلاف دورههایی که کمدیهای تجاری سهم عمدهای داشتند، در جشنواره چهلوچهارم شاهد سنگینی کفه ترازو به نفع درامهای اجتماعی و تریلرهای سیاسی-امنیتی هستیم. حدود ۳۰ درصد آثار مستقیما به مسائل امنیتی، جنگی یا بیوگرافی شهدا میپردازند که نشاندهنده یک سیاستگذاری کلان برای تقویت سینمای ملی است. در مقابل، سینمای اجتماعی با چرخشی از فضای آپارتمانی صرف خارج شده و به سمت تریلرهای ملتهب حرکت کرده است.
غیبت معنادار زنان فیلمساز
یکی از چالشبرانگیزترین نکات آماری این دوره، غیبت مطلق کارگردانان زن در بخش سودای سیمرغ است. این در حالی است که در سالهای گذشته سینماگرانی چون نرگس آبیار، پوران درخشنده، بهنوش صادقی، تینا پاکروان، منیژه حکمت، آیدا پناهنده، منیر قیدی و ... حضور پررنگی داشتند.
موج نوی سینمای جنگ
جشنواره چهل چهارم نقطه عطفی در تاریخ سینمای دفاعی ایران است. عبور از خاکریزهای جنگ تحمیلی هشت ساله و ورود به عرصه جنگهای ترکیبی، سایبری و امنیتی، ویژگی بارز این دوره است. ابعاد و تجارب جنگ ۱۲ روزه در داستان و مضمون چندین فیلم به چشم میخورد که نشان از یک رخداد داستانی مشترک دارد. در ادامه آثار راهیافته به بخش سودای سیمرغ را در نگاهی کوتاه مرور میکنیم:
قایقسواری در تهران
کارگردان: رسول صدرعاملی، نویسنده: پیمان قاسمخانی، تهیهکننده: روحالله سهرابی
رسول صدرعاملی، سینماگری که همواره دغدغههای نسل جوان و دختران را با ظرافتی مثالزدنی به تصویر کشیده است، اینبار در یک چرخش آشکار به سراغ دنیای میانسالی و مردانه رفته است. همکاری او با پیمان قاسمخانی، نویسندهای که نامش با کمدیهای ساختارشکن گره خورده، از مهمترین اتفاقهای جشنواره امسال است. حضور خود پیمان قاسمخانی در کنار سحر دولتشاهی به عنوان بازیگر نشان میدهد که فیلم بر پایه دیالوگهای هوشمندانه و موقعیتهای متناقض بنا شده است. این اثر که با حمایت سازمان حمل و نقل و ترافیک شهر تهران تولید شده، جدیدترین محصول موسسه تصویر شهر است.
خیابان جمهوری
کارگردان و تهیهکننده: منوچهر هادی
منوچهر هادی کارگردانی است که نوسانهای زیادی را در کارنامه خود ثبت کرده. بازگشت او به سینمای جدی با «خیابان جمهوری»، تلاشی برای احیای جایگاهش به عنوان یک فیلمساز اجتماعی است. حضور هادی حجازیفر، بازیگری که توانایی فوقالعادهای دارد، در کنار الناز ملک و فاطیما بهارمست، ترکیبی است که میتواند مخاطب را راضی کند.
استخر
کارگردان و نویسنده: سروش صحت، تهیهکننده: محمد شایسته
سروش صحت با «جهان با من برقص» و «صبحانه با زرافهها» نشان داد که زبانی منحصر به فرد در سینمای ایران دارد؛ زبانی که تلخترین حقایق را با شیرینی طنز و سرخوشی ترکیب میکند. حضور مهران مدیری، امین حیایی، سحر دولتشاهی و علیرضا خمسه، یک تیم رؤیایی برای هر کمدیسازی است. اما با شناخت از صحت، نباید انتظار یک کمدی بزن و بکوب داشت.
اردوبهشت
کارگردان: محمد داودی، نویسندگان: محمد داودی، کاظم دانشی
«اردوبهشت» دومین فیلم محمد داودی است که با فیلمنامهای مشترک با کاظم دانشی، کارگردان علفزار ساخته شده است. حضور دانشی در تیم نویسندگان، تضمینکننده وجود تعلیق، التهاب و موقعیتهای دشوار اخلاقی در متن است. حامد بهداد و شهرام حقیقتدوست، موتور محرک این درام هستند.
دختر پریخانوم
کارگردان و تهیهکننده: علیرضا معتمدی
علیرضا معتمدی که با «رضا» و «چرا گریه نمیکنی؟» خود را به عنوان سینماگری با سبک شخصی تثبیت کرده، در «دختر پریخانوم» به سراغ تجربهای متفاوت رفته است. روایت فیلم در دوران همهگیری کرونا میگذرد؛ دورانی که هنوز سینمای ایران به طور جدی به واکاوی تاثیرات روانی و اجتماعی آن نپرداخته است. بازگشت مرضیه برومند به بازیگری پس از ۱۶ سال، وزن نوستالژیک و عاطفی فیلم را به شدت بالا میبرد. فضای فانتزی فیلم اجازه میدهد تا تلخی دوران قرنطینه با شیرینی تخیل و روابط گرم خانوادگی تلطیف شود.
نیمشب
کارگردان: محمدحسین مهدویان، نویسندگان: مهدی یزدانیخرم و اعظم بهروز، تهیهکننده: حبیب والینژاد
محمدحسین مهدویان، کارگردان عرصه سینما و سریال، پس از تجربههای موفق در بازسازی تاریخ معاصر مثل ماجرای نیمروز و ایستاده در غبار، این بار با همکاری مهدی یزدانیخرم، رماننویس صاحبسبک و اعظم بهروز به سراغ سوژهای داغ رفته است. همکاری مهدویان با یزدانیخرم نویدبخش متنی است که هم از نظر دراماتیک قوی است و هم از نظر تاریخی و سیاسی، لایهمند. «نیمشب» از مدعیان اصلی سیمرغ بهترین فیلم و کارگردانی است.
کوچ
کارگردان: محمد اسفندیاری، تهیهکننده: مهدی مطهر
ساخت فیلم درباره شخصیتهای کاریزماتیک و ملی همواره راه رفتن بر لبه تیغ است. «کوچ» با هوشمندی به سراغ مقطعی از زندگی شهید سلیمانی رفته که کمتر دیده شده است، یعنی نوجوانی و زیست عشایری. این انتخاب به فیلمساز اجازه میدهد تا بدون درگیر شدن در پیچیدگیهای سیاسی و نظامی دوران فرماندهی، به ریشههای شخصیتی، خاستگاه فرهنگی و روحیه سلحشوری او بپردازد. این فیلم توسط بنیاد مکتب حاج قاسم سلیمانی ساخته شده است.
کافه سلطان
کارگردان: مصطفی رزاقکریمی، تهیهکننده: مرتضی رزاقکریمی، نویسنده: عطیه زارعآرندی
مصطفی رزاقکریمی، مستندساز کهنهکار در «کافه سلطان» زاویهای متفاوت به جنگ دارد. داستان «کافه سلطان» در در دل کویر میگذرد و درباره مهری زن ۶۵ سالهای است که کافه متروکه «سلطان» تنها دارایی و سرپناه خانواده را سرپا نگه میدارد. ناگهان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران آغاز و جاده قدیم شلوغ میشود. آزیتا حاجیان، لیلا زارع، محمدرضا شریفینیا و هومن کیایی در این فیلم به ایفای نقش پرداختهاند.
قمارباز
کارگردان: محسن بهاری، نویسنده: بهجت شریف
تم فیلم درباره نفوذ است و در خلاصه داستان آن آمده است: اردشیر، ماموری مرموز، با نفوذ به خانه فرید برنامهنویس بانک مرکزی ادعا میکند برای آزادی معاون زندانی او آمده است... امیر نوروزی و مجتبی پیرزاده در «قمارباز» به ایفای نقش پرداختهاند.
رقص باد
کارگردان: سید جواد حسینی، تهیهکننده: ابوالفضل صفری، نویسنده: حسین مهکام
گفته میشود «رقص باد» به جنگ ۱۲ روزه میپردازد. در این فیلم علیرضا شجاعنوری، سودابه بیضایی، امیر محمدی و ... به ایفای نقش میپردازند. فیلم درباره مردی شصت و اندی ساله به نام یونس است که با یک لنج به جزیرهای در جنوب ایران میرسد. روزهای حمله اسرائیل به ایران و جنگ ۱۲روزه است. او به هتلی ساحلی میرود که توسط زنی همسن و سال خودش به نام انسی و دختر او به نام مرجان اداره میشود.
جانشین
کارگردان: مهدی شامحمدی، تهیهکننده: روحالله سهرابی
مهدی شامحمدی که با «مجنون» توانایی خود را در مدیریت صحنههای عظیم جنگی اثبات کرد، با «جانشین» مسیر خود را ادامه میدهد. این فیلم با بازی امیر آقایی و آرمان درویش ساخته شده است. «جانشین» به زندگی شهید حسین املاکی، از شهدای شاخص استان گیلان که به «همت گیلان» شهرت دارد، میپردازد.
مارون
کارگردان: امیراحمد انصاری، تهیهکننده: مهدی صاحبی
این فیلم به روایت زندگی و مجاهدتهای شهید هدایتالله طیب میپردازد و امیرحسین فتحی نقش شهید را در این فیلم ایفا میکند. جمشید هاشمپور بازیگر باسابقه نیز در این فیلم حضور دارد و همچنین محمدرضا فتحی همراه با یک بازیگر روسیهای و یک بازیگر ترکیهای نیز در «مارون» بازی دارند. این فیلم با مشارکت بنیاد فرهنگی روایت فتح و کنگره ملی شهدای استان کهگیلویه و بویراحمد ساخته شده است.
زندهشور
کارگردان و تهیهکننده: کاظم دانشی، نویسنده: محمد داودی
کاظم دانشی پدیده جدید سینمای جنایی ایران است. پس از «علفزار» او در «زندهشور» به سراغ موضوع ملتهب اعدام و قصاص رفته است. لیست بازیگران فیلم هم جذاب است. بهرام افشاری در نقشی کاملا جدی و شاید منفی، در کنار حامد بهداد و سحر دولتشاهی، نوید یک ترکیب دوستداشتنی را میدهد. دانشی استاد خلق تعلیق در فضاهای بسته و دیالوگهای حقوقی است. این فیلم قطعا یکی از جنجالیترین آثار جشنواره خواهد بود که بحثهای حقوقی و اخلاقی فراوانی را برمیانگیزد.
پروانه
کارگردان: محمد برزوییپور، تهیهکننده: بهمن کامیار، نویسنده: عطاالله تبریزی
«پروانه» اثر یک کارگردان فیلماولی در ژانر معمایی است. ماجرای فیلم درباره پروانه است که به قتل رسیده و پدرام همسر پروانه مظنون اصلی و در حال بازجویی است. مهدی پاکدل، آناهیتا درگاهی، هومن برقنورد و محمد علیمحمدی نقشهای این فیلم را ایفا کردهاند.
بیلبورد
کارگردان: سعید دشتی، تهیهکنندگان: محمدرضا مصباح و مهدی فتاحی
سعید دشتی با پیشینه تئاتری، در «بیلبورد» به سراغ موضوعی مدرن رفته است. داستانش درباره یک سوپراستار سینماست که به دلیل مشکلی که در خانوادهاش ایجاد میشود تمام اعتبار خود در سطح جامعه را از دست میدهد. آناهیتا درگاهی و امین حیایی بازیگران اصلی این فیلم هستند و محمود گبرلو هم در فیلم ایفای نقش کرده است. امین حیایی در نقشی که لایههای پنهان زیادی دارد، فرصت درخششی دوباره دارد.
حاشیه
کارگردان: محمد علیزادهفرد، نویسندهها: فیلمنامهای از محمد علیزادهفرد و بنیامین هفتلنگ، تهیهکننده: یوسف منصوری
محمد علیزاده در این فیلم سراغ داستان یک طبله رفته است. قصه از آنجایی شروع میشود که طلبه جوانی با نام محسن به دلیل حادثهای مجبور به پرداخت دیه و خسارت میشود. هادی کاظمی، مهران احمدی، سجاد بابایی، ونوس کانلی، میترا رفیع و جواد قامتی بازیگران این فیلم هستند.
کارواش
کارگردان: احمد مرادپور، تهیهکننده: بهروز مفید
احمد مرادپور پس از سالها دوری، با «کارواش» بازگشته است. این فیلم که محصول بنیاد سینمایی فارابی است و با همکاری و مشارکت سازمان امور مالیاتی ساخته شده، احتمالا تریلری افشاگرانه درباره مفاسد اقتصادی دانه درشتهاست. حضور امیر آقایی، متخصص نقشهای خاکستری در نقش اصلی، انتخابی هوشمندانه است.
غوطهور
کارگردان و نویسنده: محمدجواد حکمی، تهیهکننده: سعید پروینی
«غوطهور» روایتی کلاسیک از پلیس آگاهی است. افسری کهنهکار با پروندهای پیچیده درگیر میشود که او را در منجلابی از جنایت غوطهور میکند. حضور مهران غفوریان در نقشی جدی کنجکاویبرانگیز است.
آرامبخش
کارگردان: سعید زمانیان، تهیهکننده: مجتبی رشوند، نویسندهها: پدرام پورامیری و سعید زمانیان
این فیلم درباره آرام، دختری است در آستانه ۴۰ سالگی تصمیمی میگیرد که مسیر زندگیاش را دگرگون میکند. در این فیلم الناز شاکردوست، حسن پورشیرازی، صابر ابر، بهناز جعفری، مریم سعادت، ناهید مسلمی، اسماعیل پوررضا، هادی تسلیمی و نیلوفر شهیدی به ایفای نقش پرداختهاند.
پل
کارگردان: محمد عسگری، تهیهکننده: مصطفی احمدی، نویسندهها: پدرام کریمی و محمد عسگری
محمد عسگری در «پل»، جنگ را بستری برای آزمون انسانیت قرار داده است. داستان فیلم درباره مصطفی رزمندهای است که خانوادهاش مدتهاست از او بیخبرند. موسی، برادر کوچکتر و دانشآموز او، برای یافتنش راهی جبهه جنوب میشود. روحاالله زمانی، سروش صحت، سعید آقاخانی، آرمین رحیمیان، سامان صفاری، سارا حاتمی، هادی شیخالسلامی، متین حیدرینیا، علی غابشی و صادق برقعی گروه بازیگران این فیلم را تشکیل میدهند.
حال خوب زن
کارگردان: مهدی برزکی، تهیهکننده: حسین کاکاوند
این فیلم درباره مشکل زوج پزشک جوانی است که مسائلی برایشان پیش میآید. آنها در رابطه دچار مشکلاتی هستند و برای حل مشکل سراغ درمانگر میروند. مهتاب ثروتی، علی مرادی، راضیه منصوری، حمید رحیمی، شهره موسوی، گلاویژ علم، علی تاریمی و علی مهربان مقابل دوربین مهدی برزکی رفتهاند.
سقف
کارگردان: ابراهیم امینی
ابراهیم امینی، فیلمنامهنویس، در اولین تجربه کارگردانیاش دست روی موضوع حمله رژیم صهیونیستی گذاشته. در خلاصه داستان «سقف» آمده: خانه آرش استاد دانشگاه میانسال در حمله رژیم اسرائیل آسیب میبیند و عروسی خانوادگی آنها به هم میریزد. او، همسرش فریبا و خانواده همسرش، از خانه و تهران میگریزند. سام درخشانی، فریبا نادری، بیژن بنفشهخواه و گیتی قاسمی در «سقف» با ابراهیم امینی همکاری کردهاند.
سرزمین فرشتهها
کارگردان: بابک خواجهپاشا، تهیهکننده: منوچهر محمدی
بابک خواجهپاشا، کارگردان «در آغوش درخت» نماینده سینمای شاعرانه و بومی آذربایجان است. بار اصلی روایت این فیلم را نیز کودکان بر عهده دارند. در خلاصه داستان این فیلم آمده است: در سرزمین فرشتهها زنی با عشق و مقاومت معجزهای را رقم میزند. سلاف فواخرجی، فاطمه المعصومه زریق، فاطمه مریش، زهرا فاضل، علی ذئب، محمد اسد و علیرضا علاو ترکیب بازیگران این فیلم را تشکیل میدهند.
زندگی کوچک کوچک
کارگردان، نویسنده و تهیهکننده: امیرحسین ثقفی
«زندگی کوچککوچک» درباره پدر و پسری است که زندگیشان دچار بحران و چالش میشود. محمود نظرعلیان، یاشار چناقچی، بهزاد حاجیزاده و حبیب سیفاللهی گروه بازیگران این فیلم را تشکیل میدهند.
خواب
کارگردان: مانی مقدم، نویسندهها: مانی مقدم و پژمان تیمورتاش، تهیهکننده: امیرحسین حیدری
پرستارهترین کمدی جشنواره؛ رضا عطاران و مریلا زارعی که زوج درخشان «خوابم میاد» بودند، دوباره کنار هم قرار گرفتهاند. داستان مردی که خوابهای عجیب میبیند، دست کارگردان را برای خلق سکانسهای سورئال و خندهدار باز گذاشته است. این فیلم امید اصلی گیشه سال آینده است. هدی زینالعابدین، کاظم سیاحی و علی مصفا نیز در این فیلم به ایفای نقش پرداختهاند.
خجستگانی که در جنگ ملاقات کردهام
کارگردان و تهیهکننده: امیرشهاب رضویان
امیرشهاب رضویان همیشه نگاهی متفاوت و طنازانه به دنیا دارد. داستان عشق پنج سرباز به پنج دختر در سال ۶۴، فضایی فانتزی و شیرین به جنگ میدهد که در سینمای ایران کمیاب است. علی مصفا، پژمان بازغی، کیمیا کیانوش، بهاره کیانافشار، مهبد جهاننوش، سیامک صفری، محمد آقامحمدی، محسن قصابیان، امیرحسین صدیق، سیاوش چراغیپور و رابعه مدنی ترکیب بازیگران این فیلم را تشکیل میدهند.
گیس
کارگردان: محسن جسور، تهیهکننده: سیدمهدی جوادی، نویسندهها: کاظم دانشی و مهتاب صداقت
ژانر فاجعه در ایران تا حدی مهجور است. «گیس» با محوریت حادثه پتروشیمی ماهشهر، چالشی بزرگ برای جلوههای ویژه و کارگردانی است. حامد بهداد، بهنوش طباطبایی، عرفان طهماسبی، الهه حصاری، حسین پورکیانی و سپهر گندمی در «گیس» بازی کردهاند.
غبار میمون
کارگردان: آرش معیریان، تهیهکننده: سعید مرادی، نویسنده: امیر بوالی
آرش معیریان از کمدیهای تجاری فاصله گرفته و با عنوانی مرموز به جشنواره آمده. این فیلم درباره یک نیروی ارشد امنیتی است که درمییابد که ایمانوئل که منبع اوست، از سوی نیروهای سرویس بیگانه شناسایی شده و بنابراین رهسپار کشوری ثالث میشود. علی دهکردی، پژمان بازغی، سیدمهرداد ضیایی، کامران تفتی، پیام احمدینیا، بیاینا محمودی، ارسلان قاسمی، لیلا زارع و بهار نوحیان در «غبار میمون» به ایفای نقش پرداختهاند.
جهان مبهم هاتف
کارگردان: مجید رستگار، تهیهکننده: امیر مهریزدان، نویسنده: یزدان محمدکاظمی
در خلاصه داستان این فیلم آمده است: هاتف و جهان برای ورود به جهان ناشناخته صنعت با تمام وجود تلاش میکنند بیآنکه بدانند این دنیای پر از رقیب چقدر مهیب و بیرحم است. بازیگران این فیلم آرمین رحیمیان، کیوان ساکتاف، رضا کیانیان و لیلا زارع هستند.
تقاطع نهایی
کارگردان و نویسنده: سعید جلیلی، تهیهکننده: مهدی مددکار
این فیلم درباره یک قتل است. سه زن در قتل یک مرد مشارکت دارند و برای حل ماجرا دنبال راه چاره هستند. گیتی قاسمی، رؤیا جاویدنیا، امین زندگانی، الیکا عبدالرزاقی، نازنین کیوانی و پریچهر قنبری در این فیلم بازی کردهاند.
آثار خارج از مسابقه
«مولا» به کارگردانی و تهیهکنندگی عباس لاجوردی، پروژهای تاریخی-مذهبیاست که بر پایه هوش مصنوعی به تولید رسیده و داستان امامت حضرت علی (ع) با محوریت غدیر را در مقاطع مختلف روایت میکند. انیمیشن «نگهبانان خورشید» به کارگردانی عماد رحمانی و مهرداد محرابی هم تنها انیمیشن حاضر در جشنواره چهلوچهارم است که به تهیهکنندگی مهدی جعفریجوزانی و در بخش خارج از مسابقه روی پرده میرود.
نظر شما