آگاه: بررسی وقایع ۹ اسفند ۱۴۰۴ نشان میدهد، واشنگتن با توهم قدرت وارد میدان شده بود. آنها تصور میکردند با یک حمله مشترک و سریع، میتوانند ساختار دفاعی ایران را فلج کنند و به اهدافی دست یابند که در سالهای گذشته با تحریم و فشار نتوانستند. اما واقعیت میدان چیز دیگری بود. برخورد تهاجمی آمریکا با بازدارندگی مقتدرانه ایران، نه تنها منجر به پیشروی متجاوزان نشد، بلکه هزینههای نظامی، انسانی و اعتباری سنگینی را به آنها تحمیل کرد. این شکست، تنها شکست تاکتیکی نبود؛ شکست مفهومی بود. دنیا دید که دکترین نظامی آمریکا در برابر ایران کارایی خود را از دست داده است. این بنبست نظامی، اولین ضربه مهلک بود چرا که وقتی رئیسجمهوری با شعارهای «قدرت مطلق» به جنگ میرود و با شکست بازمیگردد، تمام اعتبار او در برابر متحدان و بهویژه در برابر مخالفان داخلیاش فرو میریزد. اما اثرات این شکست نظامی، خیلی زود از فضای نظامی خارج و وارد معادلات سیاسی شد. در ایالات متحده، هیچ اتفاقی به اندازه شکست در جنگ نمیتواند محبوبیت یک رئیسجمهور را بهسرعت کاهش دهد. شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای نوامبر ۲۰۲۶، نتیجه مستقیم همان تصمیمات نسنجیده برای تجاوز به ایران بود. از دست رفتن کنترل هر دو مجلس توسط حزب جمهوریخواه، در واقع رأی منفی جامعه آمریکا به سیاستهای جنگطلبانه ترامپ بود.
از میدان نبرد تا صندوقهای رأی در آمریکا
جنگ ایران، دیگر پرونده امنیتی در اتاقهای تاریک پنتاگون نبود، پای آن به میتینگهای انتخاباتی آمریکاییها باز شد. مخالفان ترامپ با استفاده از این شکست میگفتند او منافع ملی آمریکا را فدای توهمات شخصی خود کرده و کشور را وارد جنگی بیثمر و پرهزینه کرده است. عمیقترین بخش این بحران برای دونالد ترامپ، اتفاقی است که درون خانه خودش افتاد. شکست در برابر ایران، باعث شد جبهه متحد حامیان او دچار گسست ساختاری شود. کسانی که تا پیش از جنگ، با هر گفته ترامپ موافقت میکردند، اکنون به دو گروه متضاد تقسیم شدهاند. از یک سو، تندروهایی هستند که همچنان بر ادامه جنگ و فشار اصرار دارند و هرگونه عقبنشینی را نشانه ضعف میدانند. از سوی دیگر، جریانی شکل گرفته که با دیدن هزینههای کمرشکن نظامی و شکست در انتخابات، متوجه شدهاند که ترامپ آنها را به سوی پرتگاه برده است. این شکاف عمیق در قلب جنبش حامی ترامپ، باعث شده است، او دیگر نتواند با اطمینان تصمیم بگیرد. وی اکنون میان فشار تندروها و خشم میانهروها گیر افتاده است؛ تجاوز به ایران، جبهه متحد جمهوریخواهان را از درون متلاشی کرد. پس از شکست انتخاباتی، دو روایت رقیب در حزب جمهوریخواه شکل گرفت. روایتی که جنگ را نقض وعدههای انتخاباتی و عامل شکست میداند و روایتی که مشکل را نه در آغاز جنگ، در ناتوانی از پیروزی سریع و کامل میبیند.
مارجوری تیلور گرین، نماینده پیشین جمهوریخواه جورجیا پس از انتخابات حتی فراتر رفت و خواستار کنار گذاشتن ترامپ از حزب شد: «اگر حزب جمهوریخواه بخواهد در آینده شانسی داشته باشد، باید دونالد ترامپ را از حزب بیرون بیندازد.» او همچنین نوشت: «باید حرف من و تاکر و دیگرانی را که از ابتدا به شما گفتند، گوش میکردید.» در مقابل، آری فلیشر، سخنگوی پیشین کاخ سفید در دولت جورج دبلیو بوش، موضع جناح مداخلهگرا را چنین خلاصه کرد: «اگر جنگی را شروع میکنی، باید آن را ببری و تمامش کنی؛ وگرنه شروعش نکن.»
در سطح رهبری حزب جمهوریخواه هم نشانههای روشنی از نارضایتی و فاصلهگیری از سیاست جنگی ترامپ دیده میشود. تد کروز، سناتور جمهوریخواه از تگزاس، در پادکست خود شکست حزب را «سونامی آبی» و «کتککاری» توصیف کرد و جنگ ایران را مورد اشاره قرار داد: «تعرفهها همهچیز را گران کردهاند و جنگ ایران بیش از حد طول کشیده است. جنگی که باید کوتاه، قاطع و تمامشده باشد. باید تمام شود و ما نباید تحت هیچ شرایطی به رهبران ایران میلیاردها دلار بدهیم.» نکته مهم این است که کروز، که خودش از بازهای سنتی و حامی سرسخت اسرائیل بوده، اینبار از جنگ فاصله گرفته و آن را طولانیتر از حد میداند؛ نشانهای روشن از اینکه حتی درون جناح مداخلهگرا هم نارضایتی از ادامه جنگ وجود دارد.
استیو بنن، چهره برجسته جنبش بازگشت عظمت آمریکا و مدیر اجرایی پیشین کاخ سفید، پیشتر هشدار داده بود: اجازه دادن به «دولت پنهان» برای کشاندن آمریکا به جنگ با ایران، «ائتلاف حامی ترامپ را منفجر میکند.»
ران دیسانتیس، فرماندار فلوریدا و نامزد پیشین ریاستجمهوری، نیز در گفتوگو با مجری ورزشی استیون ای. اسمیت گفت: «جنگ ایران یک فشار بزرگ روی جمهوریخواهان است.» او ادامه داد: «برخی از حامیان ما کنار کشیدهاند چون حس میکنند: من نمیخواستم جنگ بیشتری در خاورمیانه شکل بگیرد و حالا درگیرش شدهایم.» دسانتیس ترامپ را متهم کرد که با وعده «وارد جنگهای خاورمیانه نمیشوم» رأی آورده، اما اکنون دقیقا برعکس عمل کرده است. فاکس نیوز با کنار هم گذاشتن اظهار نظرهای تد کروز، ران دیسانتیس و جیدی ونس در خصوص شکست در انتخابات، تاکید کرده است که رقابتهای درونحزبی برای انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۸ خیلی زود شروع شده است.
نتیجهگیری: بنبست مطلق و حقیقت قدرت
آنچه امروز شاهدش هستیم، بنبست دوگانه است. ترامپ در میدان نبرد در برابر اراده مقتدر ایران شکست خورد و در میدان سیاست، در برابر خشم و تردید مردم و حزب خود دچار فروپاشی شد. این واقعیت به ما میآموزد، قدرت واقعی، نه در تعداد ناوگانها و بمبها، بلکه در بصیرت و اراده نهفته است. مرد دیوانه کاخ سفید با ورود به جنگی که هیچ راه پیروزی در آن نداشت، نه تنها نتوانست ایران را به زانو درآورد، در اصل خود را در بنبستی قرار داد که هر راه خروج از آن، برایش هزینهبر است. آمریکایی که امروز میبینیم، دیگر آن قدرت یکپارچه سابق نیست؛ کشوری است که با شکافهای داخلی عمیق، در حال بازشناسی جایگاه واقعی خود در برابر ایران مقتدر است. حقیقت ساده است: هر کسی که بخواهد با زبان زور با ایران سخن بگوید، در نهایت باید هزینه آن را در خانه خودش پرداخت کند.
نظر شما