آگاه: در روز چهارم نبرد مقدس و فتح خیبر ایرانیان، ۱۰ نقطه کلیدی و راهبردی فرماندهی و مجتمع تجهیزات تروریستهای آمریکایی در پایگاه هوایی شیخ عیسی در بحرین مورد اصابت سنگین پرتابههای ایرانی قرار گرفتند. موج چهاردهم عملیات وعده صادق ۴ نیروی دریایی سپاه سحرگاه روز سهشنبه طی حمله گسترده پهپادی و موشکی، پایگاه هوایی آمریکا در منطقه شیخ عیسی بحرین را مورد هدف قرار داد. در این حمله ۲۰ فروند پهپاد و سه فروند موشک به اهداف مورد نظر اصابت کرده و ساختمان اصلی فرماندهی و ستاد پایگاه هوایی آمریکا منهدم و مخازن سوخت آن به آتش کشیده شد.
از بامداد روز سهشنبه نیز نیروی دریایی ارتش با موشکهای سطح به سطح، شناورها و پایگاههای دشمن در منطقه را مورد هدف قرار داد و پهپادهای رزمی انهدامی نیروهای زمینی، هوایی و دریایی ارتش از نقاط مختلف کشور، مناطق نظامی رژیم صهیونیستی در سرزمینهای اشغالی و پایگاههای نیروهای آمریکایی در العدید قطر را هدف قرار دادند.
راه میانبر تنگه هرمز هم مسدود شد
بندر راهبردی فجیره امارات پس از اصابت پرتابه در نزدیکی آن، تمام فعالیتهای خود را متوقف کرده است. لازم به ذکر است، این بندر قابلیت فروش نفت به شکل محدود با دور زدن تنگه هرمز را در ساحل شرقی امارات در دریای عمان داشت.
سیانان گزارش داده که ذخایر شماری از موشکهای آمریکایی از جمله تاماهاوک و رهگیرهای اسام ۳ در پی درگیریها با ایران به شدت کاهش یافته است. خبرگزاری اسپوتنیک با اشاره به درگیری نظامی جمهوری اسلامی ایران با محور آمریکایی صهیونیستی اعلام کرد که کار چندانی از پدافند اسرائیل مقابل موشکهای ایرانی برنمیآید.
ایران همچنان در حال شلیک موشکهای نسل اول خود به سمت سرزمینهای اشغالی است. موشکهای خانواده قدر و عماد که دهها هزار تیر از آنها در این سالها تولید و با کلاهکهای پیشرفته و دقیق تجیهز شده، هنوز هم شلیک میشود. آنهایی که میگفتند ایران فقط ۱۵۰۰ موشک دارد، الان کجا هستند؟!
به دنبال ورود سامانههای موشکی هیمارس آمریکا به بحرین و پنهان کردن آنها در میان زیرساختهای غیر نظامی، موقعیت استقرار این سامانهها که در زیر یکی از پلهای منامه قرار دارد، کشف شده است. لازم به ذکر است که به دنبال ضربات پیدرپی موشکی و پهپادی نیروهای مسلح ایران به مواضع ارتش تروریستی آمریکا در کشورهای عربی، ارتش آمریکا در حال جابهجایی و پنهان کردن سامانهها، پرسنل نظامی و داراییهای خود در کشورهای منطقه است.
روابط عمومی سپاه صاحبالزمان اصفهان اعلام کرد که یک فروند پهپاد هرمس توسط سامانه یکپارچه پدافندی کشور در آسمان خمینیشهر رهگیری و منهدم شد.
اذعان صهیونیستها به تلفات بالا
با وجود سانسور شدید آمار تلفات و زخمیها در اراضی اشغالی در اثر پاسخ موشکی ایران به تجاوزات رژیم صهیونیستی، وزارت بهداشت این رژیم به برجای ماندن صدها زخمی اعتراف کرد. وزارت بهداشت اسرائیل اعتراف کرد که از ابتدای آغاز جنگ در منطقه و پاسخ موشکی ایران به تجاوزات آمریکایی -صهیونیستی تاکنون دستکم هزار و ۵۰ صهیونیست زخمی شدهاند. همچنین گزارش شده که تنها طی روز گذشته
۲۸۹ صهیونیست زخمی شدهاند. لازم به ذکر است نهادهای نظارتی در رژیم صهیونیستی به شدت انتشار تصاویر مربوط به خسارات برجای مانده ناشی از پاسخ موشکی ایران و همچنین آمار تلفات و زخمیها را سانسور میکنند.
سپاه پاسداران از اجرای عملیات پهپادی علیه مقر گروهک تروریستی و تجزیهطلب حزب دموکرات کردستان در اقلیم شمال عراق خبر داد. در جریان این عملیات مقر این گروهک تجزیهطلب در کوی سنجق با چندین فروند پهپاد انهدامی مورد اصابت قرار گرفت.
سوختن سفارت شیطان در ریاض
رسانههای خارجی از حمله پهپادی به سفارت آمریکا در ریاض خبر دادند. خبرگزاری رویترز در این باره گزارش داد که سفارت آمریکا در ریاض پس از انفجار ناشی از حمله پهپادی در حال سوختن است. وزارت دفاع عربستان نیز اعلام کرد که سفارت آمریکا در ریاض هدف حمله دو پهپاد قرار گرفته است. بامداد روز سهشنبه خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع که به نام آنها اشاره نکرده، اعلام کرد که پس از انفجار در سفارت آمریکا در ریاض، این سفارت در آتش سوخت. منابع مذکور همچنین گزارش دادند که انفجار مهیبی در سفارت آمریکا در ریاض شنیده شد و سپس ستونی از دود به هوا برخاست. سفارت ایالات متحده در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، اعلام کرد که تمام قرارهای کنسولی را بهدلیل حمله به این تاسیسات لغو کرده است.
رونالدو هم فرار کرد
جت خصوصی کریستیانو رونالدو پس از حمله پهپادی به سفارت آمریکا در ریاض، عربستان را به مقصد مادرید ترک کرد. همچنین گروه هکری حنظله نیز اعلام کرد که شرکت نفت عربستانی آرامکو هک شده است. سالها پول نفت آرامکو تبدیل به گلوله و بمب شد که بر سر کودکان فلسطینی فرو ریخت یا صرف ساخت جزیره پدوفیلی فرقه اپستین شد یا هزینه موشکهای ترامپ را پرداخت کرد تا به یک مدرسه دخترانه در ایران حمله شود. اما دیگر اینگونه نیست. اکنون تمام زیرساختهای آرامکو توسط حنظله نابود شده و استخراج و پالایش نفت بهطور کامل متوقف شده است.
اعتراف آمریکاییها به حماقت ترامپ
تارنمای هیل نوشت، مقامهای ارشد دولتی در جلسه گزارش محرمانه به کنگره به قانونگذاران جمهوریخواه و دموکرات گفتند که طرح رژیم صهیونیستی برای حمله به ایران، ایالات متحده را وادار به اقدام پیشدستانه به بهانه حفاظت از سربازان آمریکایی مستقر در خاورمیانه کرد.
مارک وارنر، سناتور دموکرات و معاون کمیته اطلاعات سنا در این جلسه گفت که تصمیم آغاز حمله نظامی گسترده به کشور دیگر، فقط به دلیل فشار از سوی یک همپیمان آمریکا، کشور را به قلمرو نامعلومی سوق میدهد. وارنر به خبرنگاران حاضر در جلسه گفت: این جنگ انتخابهاست که دیگران اذعان کردهاند که دیکته شده توسط اهداف و جدول زمانی اسرائیل است. مارک روبیو وزیر خارجه، پیت هگست وزیر جنگ، جان راتکلیف مدیر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و دن کین رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا عصر روز دوشنبه در جلسه ارائه گزارش به قانونگذاران آمریکایی شرکت داشتند. وارنر، تصمیم ترامپ را که به بهانه اینکه اگر حمله نمیشد جان آمریکاییها به خطر میافتاد، زیر سوال برد. مایک جانسون، رئیس جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا از لوئیزیانا، پس از این جلسه توجیهی در گفتوگو با خبرنگاران گفت که وقتی مشخص شد اسرائیل حتی بدون حمایت آمریکا عملیات نظامی انجام خواهد داد، ترامپ با درخواست سختی برای صدور دستور حمله به ایران روبهرو شد، چرا که این امر نیروهای آمریکایی در منطقه را به خطر میانداخت.
فارن پالسی نیز نوشت: ترامپ درباره ایران دچار اشتباه محاسباتی شد. ساختارهای حکومتی و نظامی ایران حتی پس از حملات گسترده به سطوح عالی رهبری در تهران به انجام حملات هماهنگ علیه دستکم ۶ کشور در منطقه ادامه دادهاند. راهبرد ایران مبتنی بر فرسایش تدریجی سامانههای دفاعی پرهزینه ایالات متحده و متحدانش است؛ به این معنا که با تداوم فشار و تحمیل هزینه، موازنه را به نفع خود تغییر دهد.
هایپرسونیکهای ایرانی حریف ندارند
روزنامه دیلیمیل انگلیس در گزارشی به توان بالای موشک هایپرسونیک یا مافوق صوت ایرانی اذعان کرد و نوشت که این موشک قبل از برخورد با هدف میتواند از دهها رهگیر عبور کند. بر اساس یک تصویر منتشر شده و پربازدید اخیر، موشک هایپرسونیک ایرانی پس از پشت سر گذاشتن و عبور از دهها رهگیر به هدف خود برخورد کرده است. گزارشها حاکی از آن است که این تصاویر در بحبوحه افزایش تنشها در خاورمیانه منتشر شده و توجه جمعیت گستردهای را به خود جلب کرده است.
در این تصویر ویدیویی، چندین سامانه پدافندی تلاش میکنند این موشک را رهگیری و مهار کنند، اما موشک با تغییر مسیر و سرعت بالا از تمامی آنها عبور کرده و در نهایت به هدف برخورد میکند. موشکهای هایپرسونیک به دلیل سرعت بسیار بالا (بیش از پنج برابر سرعت صوت) و قابلیت مانور در میانه مسیر، رهگیری دشوارتری نسبت به موشکهای بالستیک متعارف دارند. تجاوز نظامی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران که در پی آن آیتالله خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند از بامداد روز نهم اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) آغاز شد؛ این اقدام در حالی صورت گرفت که مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری برخی کشورهای منطقه در جریان بود. تحلیلگران معتقدند این اقدام نشان داد که آمریکا در عمل پایبندی لازم به اصول گفتوگو، اعتمادسازی و حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات ندارد و همچنان از گزینه نظامی بهعنوان ابزار فشار سیاسی بهره میگیرد.
پدافند آمریکا در حال اضمحلال
طبق گزارش روزنامه چوسان ایلبو کره جنوبی، با تشدید جنگ آمریکا و ایران و کمبود سامانههای دفاع هوایی، واشنگتن به فکر انتقال پاتریوت و تاد از کره جنوبی به منطقه افتاده است.
طبق گزارش این رسانه دولتی در سئول، ایالات متحده در حال بررسی جابهجایی سامانههای دفاع هوایی پاتریوت و تاد و احتمالا سایر داراییها خود از کره جنوبی به خاورمیانه در صورت طولانی شدن جنگ با ایران است. این خبر در شرایطی منتشر شده که روز گذشته رسانههای آمریکایی از قبیل بلومبرگ درباره احتمال کمبود موشکهای رهگیر آمریکا و متحدانش در جنگ با ایران هشدار دادند. بر همین اساس، بلومبرگ کمبود احتمالی موشکهای رهگیر آمریکا و متحدانش را یکی از چالشهای عمده آنها در جنگ توصیف کرد و نوشت، این ذخایر بعد از درگیریهای شدیدی که در خرداد با ایران به وقوع پیوست به طرز خطرناکی کاهش یافته است. این رسانه با بیان اینکه ابزارهای اصلی ایران در این جنگ انجام حملات دوربرد موشکی با موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپاد است افزود، دفاع کردن مقابل این حملات مستلزم داشتن مقادیر زیادی موشکهای رهگیر است و هر کدام از آنها بایستی با شلیک دو یا چند موشک مهار شوند. یک منبع آگاه آمریکایی روز گذشته به بلومبرگ گفت چنانچه حجم حملات ایران به همین شدت ادامه داشته باشند ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا طی چند روز به شدت کاهش خواهد یافت. روزنامه چوسان ایلبو، امروز خبر داد که آمریکا در حال بررسی انتقال سامانههای پاتریوت، تاد و پهپادهای امکیو ۹ ریپر خود مستقر در کره جنوبی به مقصد منطقه غرب آسیاست. این رسانه به مقصد دقیق احتمالی این سامانهها اشاره نکرد.
پایگاههای آمریکا در اربیل زیر ضرب مقاومت
مقاومت اسلامی عراق پایگاههای آمریکا در اربیل را هدف حمله قرار داد. مقاومت اسلامی عراق همچنین حمله به پایگاههای آمریکا در عراق و اردن را آغاز کرد. در همین ارتباط فرماندهی عملیات گردانهای حزبالله عراق در بیانیهای اعلام کرد در پاسخ به تجاوزات آمریکا، به زودی پایگاههای این کشور در منطقه را هدف حملات خود قرار خواهد داد. از سوی دیگر شیخ اکرم الکعبی، دبیرکل جنبش النجبا عراق با انتشار بیانیهای ضمن تسلیت به مناسبت شهادت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران، خطاب به دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا اظهاراتی تند و تهدیدآمیز مطرح کرد. وی در این بیانیه با استناد به آیاتی از قرآن، این حادثه را به امام مهدی (عج)، امت اسلامی و آزادگان جهان تسلیت گفت و اعلام کرد دلها از این واقعه آکنده از اندوه و خشم است.
الکعبی در ادامه، ترامپ را تاجر جنگها و دشمن صلح و انسانیت توصیف کرد و گفت که وی مسئول ریخته شدن خون مرجعی بزرگ از مراجع امت اسلامی و جمعی از علما و اعضای خانواده او است!
رامات دیوید تخریب شد
حزبالله لبنان اعلام کرد که سایتهای رادار و اتاقهای کنترل پایگاه هوایی رامات دیوید در شمال سرزمینهای اشغالی فلسطین با انبوهی از پهپادها توسط رزمندگان مقاومت اسلامی لبنان هدف قرار گرفت. حزبالله لبنان در بیانیهای افزود: حمله ما به پایگاه هوایی رامات دیوید در پاسخ به حملات رژیم اسرائیل انجام شد که حومه بیروت و دهها شهر و شهرک لبنان را هدف قرار داد. حزبالله لبنان افزود که مقاومت اسلامی به دفاع از سرزمین و مردم خود متعهد است، خصوصا با توجه به تجاوزات و جنایات دشمن صهیونیستی. در این بیانیه آمده است: برخلاف دشمن که غیرنظامیان را هدف قرار میدهد، پاسخ مقاومت، پایگاههای نظامی را هدف قرار داد و این کمترین کاری است که میتوانیم برای بازدارندگی آنها و جلوگیری از ادامه اهداف خطرناکشان علیه لبنان انجام دهیم. پیشتر حزبالله لبنان با صدور بیانیهای، به صورت رسمی از ورود خود به جنگ با رژیم اسرائیل خبر داد و پس از حمله پهپادی به شمال سرزمینهای اشغالی افزود: بارها هشدار دادهایم که تجاوز بدون پاسخ نمیتواند ادامه یابد و آنچه لازم است پایان دادن به تجاوز است. حزبالله، حمله به پادگانهای نظامی رژیم غاصب صهیونیستی در پاسخ به حملات دشمن صهیونیستی به لبنان را عملی دفاعی و حق قانونی دانسته بود.
زلزله در بازار انرژی جهانی
در اثر جنگ اخیر، توقف تولید LNG قطر بازارهای جهانی انرژی را به لرزه انداخته است. پایگاه تخصصی اویل پرایس نوشت: اغراق نیست اگر آنچه در قطر رخ داد را یک رویداد لرزهای برای بازارهای جهانی انرژی بنامیم. در دوم مارس، شرکت قطرانرژی پس از حملات پهپادی ایران به تاسیسات شهر صنعتی راسلفان و شهر صنعتی مسیعید، توقف کامل تولید LNG را اعلام کرد. اثرات این تعطیلی فراتر از کوتاهمدت خواهد بود. اینها واحدهای فرآوری کوچکی نیستند. اینها قلب زیرساخت LNG قطر هستند و تعطیلی آنها عملا تقریبا ۲۰ درصد از ظرفیت صادرات LNG جهان را با یک ضربه از بازار خارج میکند. این یک اختلال در عرضه در مقیاسی است که به ندرت در خارج از جنگ، محاصره یا فاجعه صنعتی گسترده دیده میشود و این نه به دلیل تعمیرات یا تغییرات اقتصادی، بلکه به دلیل درگیری ژئوپلیتیکی اتفاق میافتد. عواقب و اثرات جانبی احتمالی آن بسیار گسترده است.
قطر فقط یک تولیدکننده نیست. این کشور تولیدکنندهای است که بخش عمدهای از جریانهای جهانی گاز را در خارج از روسیه پشتیبانی میکند. در سال ۲۰۲۵، شرکت قطرانرژی نزدیک به ۸۱ میلیون تن LNG صادر کرد. این حجم به تعادل بازارها، به ویژه در آسیا و اروپا، کمک کرد. بیش از ۸۰ درصد LNG قطر به بازارهای آسیایی از جمله چین، ژاپن، هند و کره جنوبی میرود و اروپا نیز تحت قراردادهای بلندمدت، خریدار
قابل توجهی است. تقریبا تمام این زیرساختها در رأس لفان، بزرگترین مجتمع صادرات LNG جهان، قرار دارد. رأس لفان برای فرآوری گاز از میدان عظیم شمالی که با ایران مشترک است، ساخته شده است. از اوایل دهه ۲۰۱۰، قطر بر LNG جهانی تسلط داشته است، به گونهای که عرضه امروز ایالات متحده یا استرالیا نمیتواند با حجم تک منبعی با آن برابری کند و جهان بر این اساس قیمتگذاری و برنامهریزی کرده است. به همین دلیل است که این یک شوک واقعی در عرضه است.
صعود طلای سیاه
قیمت نفت نیز در معاملات روز سهشنبه بازار جهانی برای سومین روز متوالی افزایش یافت، زیرا گسترش درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران و تهدیدها برای کشتیرانی از طریق تنگه هرمز، نگرانیها در مورد اختلال در عرضه از منطقه کلیدی تولیدکننده نفت خاورمیانه را تشدید کرد. قیمت آتی نفت برنت با افزایش قابل توجه به ۷۸ دلار و ۸۳ سنت در هر بشکه رسید. قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا با ۷۴ سنت معادل یک درصد افزایش، به ۷۱ دلار و ۹۷ سنت در هر بشکه رسید. شاخص نفت آمریکا در معاملات روز دوشنبه، ابتدا به بالاترین قیمت خود از ژوئن ۲۰۲۵ رسید، اما سپس با ۶ درصد افزایش، بسته شد. تحلیلگران انتظار دارند قیمت نفت در روزهای آینده همچنان بالا بماند، در حالی که بازارها بر تاثیر تشدید درگیری در خاورمیانه تمرکز دارند. شرکت مدیریت سرمایه برنشتاین روز دوشنبه پیشبینی خود از قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ را از ۶۵ دلار به ۸۰ دلار در هر بشکه افزایش داد، اما پیشبینی کرد که در صورت طولانی شدن درگیری، قیمتها به ۱۲۰ تا ۱۵۰ دلار برسد. بر اساس گزارش رویترز، قیمتهای آتی محصولات پالایش شده نیز در حال افزایش است زیرا خاورمیانه تامینکننده اصلی سوخت است و تاسیسات پالایشی آنها در معرض خطر در درگیری گسترده قرار دارد. روز دوشنبه، عربستان سعودی بزرگترین پالایشگاه نفت داخلی خود را پس از حمله پهپادی تعطیل کرد. قیمت آتی گازوئیل با گوگرد بسیار کم در آمریکا، روز دوشنبه به بالاترین سطح دو ساله صعود کرد و با سه درصد افزایش، به سه دلار رسید، در حالی که قیمت آتی بنزین پس از افزایش چهار درصدی در معاملات قبل، یک درصد دیگر افزایش یافت. قیمت آتی گازوئیل اروپا پس از افزایش ۱۸ درصدی در روز دوشنبه، با سه درصد افزایش، به ۹۰۹ دلار در هر تن متریک رسید.
وقاحت کودککشها
همسر رئیس دولت تروریستی آمریکا در شورای امنیت ادعای وقیحانهای درباره حمایت از کودکان مطرح کرد. در حالی که ملانیا ترامپ در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره وضعیت کودکان مدعی شد ایالات متحده در کنار همه کودکان در سراسر جهان ایستاده است، همزمان در ایران مراسم تشییع پیکر ۱۶۵ کودک دانشآموز مینابی برگزار شد که در حمله روز شنبه آمریکا و اسرائیل مظلومانه به شهادت رسیدند. همزمانی تشییع پیکرهای کوچک کودکان مینابی، در حالی که واشنگتن از حمایت جهانی از حقوق کودکان سخن میگوید، پرسشهای جدی درباره این سطح از تناقض و این درجه از وقاحت را مطرح میکند.
حمایت سازمان شانگهای از ایران
سازمان همکاری شانگهای در بیانیهای با ابراز نگرانی جدی نسبت به تحولات خاورمیانه و حملات نظامی آمریکا و اسرائیل، حمایت خود را از دولت و ملت ایران در مواجهه با تجاوز دشمن آمریکایی و صهیونیستی اعلام کرد؛ در این بیانیه که شامگاه دوشنبه منتشر شد، آمده است: کشورهای عضو این سازمان، مراتب تسلیت صمیمانه خود را به خانوادههای کشتهشدگان در این حملات ابراز میکنند. کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در این بیانیه همچنین همبستگی و حمایت خود را از دولت و مردم ایران ابراز کردند. در ادامه این بیانیه آمده است: سازمان همکاری شانگهای استفاده از زور را در مسائل بینالمللی غیرقابل قبول میداند. این بیانیه میافزاید: کشورهای عضو این سازمان از حل اختلافات موجود تنها از طریق مسالمتآمیز، مبتنی بر گفتوگو، احترام متقابل و در نظر گرفتن منافع مشروع همه طرفها، مطابق با حقوق بینالملل و اصول منشور سازمان ملل متحد، حمایت میکنند. سازمان همکاری شانگهای در ادامه بر لزوم تضمین حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی ایران تاکید کرد.
کشورهای عضو این سازمان در ادامه از همه طرفها خواستهاند که ضمن خویشتنداری، از اقداماتی که میتواند وخامت اوضاع را بیشتر کند، خودداری کنند. سازمان همکاری شانگهای در پایان این بیانیه از سازمان ملل متحد و شورای امنیت این سازمان خواسته است که اقدامات فوری را برای مقابله با تضعیف صلح و امنیت بینالمللی انجام دهند. روسیه، چین، هند، ایران، قزاقستان، قرقیزستان، پاکستان، تاجیکستان، بلاروس و ازبکستان اعضای سازمان همکاری شانگهای هستند.
پایداری ساختار قدرت در ایران
در تحلیل تحولات سیاسی ایران اسلامی، یکی از خطاهای رایج، تقلیل ساختار قدرت به یک فرد یا تصور فروپاشی سیستم در صورت حذف رأس هرم است. این نوع نگاه، بیش از آنکه مبتنی بر واقعیتهای نهادی باشد، بر تحلیلهای شخصمحور و سادهسازیشده موضوع استوار است. فهم پایداری یا تغییر در هر نظام سیاسی، نیازمند بررسی شاخصهای عینی قدرت و سازوکارهای بازتولید آن است و در مورد ایران، این شاخصها نشان میدهد که با ساختاری چندلایه، نهادمند و ریشهدار عقیدتی و هویتی مواجه هستیم. نخستین مؤلفه، نهادینهبودن ساختار قدرت است. در ایران، اقتدار سیاسی در قالب مجموعهای از نهادهای رسمی و غیررسمی توزیع شده است: نهادهای انتخابی، نهادهای انتصابی، ساختارهای امنیتی و نظامی، دستگاه قضایی و شبکه قدرتمند گسترده سیاستساز و تصمیمگیر. این توزیع نهادی باعث میشود که تمرکز قدرت صرفا در یک نقطه تعریف نشود و تداوم سیستم وابسته به کارکرد جمعی نهادها باشد، نه به حضور یک فرد خاص. تجربه تاریخی چهار دهه گذشته نیز نشان داده است که بنیادهای اصلی نظام سیاسی دچار فروپاشی یا اختلال ساختاری نشده و در مواجهه با بحرانها، توان تطبیق و بازسازی خود را حفظ کرده است. دومین شاخص، پشتوانه ایدئولوژیک و هویتی نظام است. نظامهایی که بر پایه یک گفتمان سیاسی و انقلابی شکل گرفتهاند، مشروعیت خود را فقط از کارآمدی اجرایی نمیگیرند، بلکه از روایت تاریخی، هویت جمعی و چارچوبهای ارزشی تغذیه میکنند. چنین نظامهایی در شرایط تهدید خارجی، غالبا به انسجام درونی بیشتری میرسند، زیرا فشار بیرونی به تقویت همبستگی درونی میانجامد.
سومین مؤلفه، وجود سازوکارهای حقوقی و نهادی برای انتقال قدرت است. یکی از شاخصهای کلیدی ثبات سیاسی، پیشبینیپذیری در فرآیند جانشینی است. در ایران، چارچوبهای قانونی برای انتقال اقتدار تعریف شده و خلأ قدرت به صورت ساختاری پیشبینی نشده است. بر همین اساس، حتی در صورت بروز تغییر در رأس هرم قدرت، ساختار نهادی دچار گسست راهبردی نمیشود. به بیان روشنتر، با شهادت رهبر انقلاب هیچ اتفاق راهبردی در بنیادهای اصلی نظام سیاسی رخ نخواهد داد، زیرا استمرار راهبردها به شبکه نهادی و گفتمانی متکی است نه صرفا به یک فرد. چهارمین عامل، ظرفیت امنیتی و بازدارندگی منطقهای است. ایران طی سالها شبکهای از ابزارهای بازدارنده و پیوندهای منطقهای ایجاد کرده که بخشی از معادله قدرت آن را تشکیل میدهد. این ظرفیت، یک ساختار مستمر است و تغییر در سطح رهبری لزوما به معنای تغییر در جهتگیریهای کلان امنیتی نیست، چرا که این سیاستها محصول اجماع نهادی و راهبردی در سطوح مختلف تصمیمگیری است. پنجمین شاخص، تابآوری اجتماعی در برابر بحرانهاست. جامعه ایران تجربه جنگ، تحریمهای گسترده و فشارهای بینالمللی را پشت سر گذاشته و در این فرآیند، نوعی سازگاری ساختاری شکل گرفته است. این تجربه تاریخی نشان میدهد که سیستم سیاسی و اجتماعی ایران توان عبور از شوکهای شدید را دارد و بنیادهای اصلی آن وارد فروپاشی نمیشود.
برآیند این مؤلفهها نشان میدهد که تحلیل آینده سیاسی ایران باید ساختارمحور باشد نه فردمحور. نظامهای پیچیده، بهویژه آنهایی که از دل تحولات عمیق اجتماعی و انقلابی پدید آمدهاند، معمولا از درون خود بازتولید میشوند و تغییر در رأس هرم الزاما به تغییر در بنیانهای راهبردی نمیانجامد. تجربه تاریخی نیز گواه آن است که بنیادهای اصلی نظام سیاسی ایران در مواجهه با چالشها پایدار مانده و استمرار خود را حفظ کرده است.
در نتیجه، هرگونه پیشبینی درباره تحولات ایران بدون در نظر گرفتن این شاخصهای نهادی، ایدئولوژیک، امنیتی و اجتماعی، تحلیلی بیشتر در چارچوب جنگ شناختی خواهد بود. پایداری یک نظام سیاسی اسلامی را باید در عمق ساختارهای آن، ماهیت دینی و ارزشی جستوجو کرد؛ جایی که استمرار، نه بر محور یک فرد، بلکه بر شبکهای از نهادها و راهبردهای تثبیتشده و پشتوانه مردمی براساس اعتقادی استوار است.
نظر شما