آگاه: در واقع، اگر امام خمینی (ره) بنیان‌گذار انقلاب و احیاگر هویت اسلامی در عصر جدید بودند، رهبر شهید انقلاب را باید معمار مرحله تثبیت، ریل‌گذاری و ساختارسازی نهضت دانست؛ مرحله‌ای که در آن، آرمان‌های انقلاب از سطح شعار به واقعیت‌های عینی در عرصه‌های سیاست، فرهنگ، علم و جامعه ارتقا یافت.
رهبر شهید با تکیه بر روحیه جهادی، اندیشه مقاومت، عدالت‌محوری و مردم‌باوری، توانستند گفتمان انقلاب را در قالب نظام و ساختارهای پایدار نهادینه کنند. نتیجه این تلاش، عبور کشور از چالش‌های بنیادین دهه‌های نخست انقلاب و ورود به مرحله‌ای جدید از رشد و پیشرفت بود که در آن، مسیر حرکت جامعه اسلامی به سوی تحقق تمدن نوین اسلامی روشن‌تر شد.
بیانیه «گام دوم انقلاب» که در واپسین سال‌های حیات ایشان صادر و تبیین شد، در حقیقت سند راهبردی و نقشه راه عبور از مرحله نظام‌سازی به مرحله تمدن‌سازی است. این بیانیه با تاکید بر مؤلفه‌هایی چون خودباوری، علم‌محوری، جوان‌گرایی، معنویت و عدالت، مرز نهایی حرکت انقلاب را ترسیم کرده است؛ مرزی که مقصد آن، برپایی تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع دوران جدیدی از حیات بشر بر مدار معنویت و عدالت است. از این منظر، می‌توان گفت تداوم خط امام (ره) در دوران رهبری شهید انقلاب، همانند پلی مستحکم میان «انقلاب» و «تمدن اسلامی» عمل کرد و نقش محوری ایشان، نظام‌مند ساختن آرمان‌های امام و ترسیم مسیر روشن برای آینده امت اسلامی بود.
حال باید تصریح کنیم که بیانیه گام دوم، که توسط رهبر شهید انقلاب اسلامی تدوین و به‌عنوان «نقشه راه آینده جمهوری اسلامی» معرفی شد، چارچوبی روشن برای عبور از مرحله نظام‌سازی به مرحله تمدن‌سازی است. اکنون در دوران رهبری سوم، این بیانیه از سطح «سند راهبردی» به مرحله عمل و تحقق تاریخی وارد شده است. فلسفه وجودی این دوره، اجرای مؤلفه‌های هفت‌گانه بیانیه با محوریت ایمان، علم، معنویت، اخلاق، عدالت، استقلال و جوان‌گرایی است.
رهبر سوم جمهوری اسلامی با تکیه بر رویکردی نسل‌محور و آینده‌نگر، تلاش دارند تا گفتمان تمدن‌ساز انقلاب را از مرزهای ایدئولوژیک به مرزهای کارآمدی و تحقق‌پذیری منتقل کنند؛ یعنی پیوند آرمان‌های انقلاب با واقعیت‌های جهانی عصر جدید. در این راه، جامعه جوان و نخبه ایران به عنوان موتور پیش‌برنده این بیانیه شناخته می‌شود؛ نسلی که باید در علم، فناوری، معنویت و مدیریت اجتماعی، میراث‌دار تفکر امام و رهبر شهید انقلاب باشد.
از دید کلان، می‌توان چنین نتیجه گرفت که در دوران رهبری سوم، بیانیه گام دوم از سطح برنامه‌ریزی نظری عبور کرده و به راهبرد تمدن‌سازی عملی تبدیل شده است؛ عصری که در آن، انقلاب اسلامی وارد فاز تثبیت کامل و گسترش در ابعاد فرهنگی، علمی و جهانی می‌شود. بدین ترتیب، رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران را می‌توان نقطه پیوند سه مرحله تاریخی انقلاب دانست:
- انقلاب و تاسیس نظام (دوران امام خمینی)
- تثبیت و تدوین راهبرد آینده (دوران رهبر شهید انقلاب)
- تحقق و تمدن‌سازی (دوران رهبری سوم)
و این سیر، نه تنها بیانگر استمرار آرمان‌های انقلاب اسلامی است، بلکه نشان‌دهنده انتقال آن از سطح آرمان به مرحله تحقق تمدن اسلامی در جهان معاصر است.