۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۲
کد مطلب: ۲۱٬۶۹۹

روایت میدان نبرد در کتاب‌های درسی

زهره علیمردانی ـ کارشناس آموزش و پرورش

روایت جنگ‌ها، به‌ویژه جنگ‌هایی که یک کشور به‌طور مستقیم درگیر آن بوده، همیشه یکی از مهم‌ترین موضوعات حوزه تاریخ، آموزش و هویت‌سازی ملی به حساب می‌آید. در این میان، وزیر آموزش و پرورش درباره ورود «روایت جنگ تحمیلی سوم» به کتاب‌های درسی سخن گفته است.

آگاه: علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، به تازگی در سخنانی گفته؛ «تلاش خواهیم کرد که یاد و نام شهدا و اقتدار نظام جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی سوم در کتب درسی ما به زیبایی منعکس شود.» وی همچنین از تشکیل کارگروهی برای این منظور خبر داده و تاکید کرده که با وجود چاپ و آماده‌سازی بسیاری از کتاب‌های درسی، اقداماتی ویژه در حال انجام است تا بخش‌هایی از این جنگ و روایت‌هایی مانند «مدرسه شجره طیبه میناب» در متون آموزشی گنجانده شود.
وی هدف از این اقدام را انتقال تاریخ به نسل جدید دانسته است. اما چرا باید این اقدام انجام شود و روایت جنگ برای نسل جدید چه سودی دربر خواهد داشت؟
اگر از این قضیه نگاه کنیم که جنگ صرفا یک رویداد نظامی نیست؛ بلکه تجربه‌ای عمیق و چندلایه است که ابعاد سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و حتی روانی یک جامعه را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ آن موقع می‌توان گفت که حذف یا نادیده‌ گرفتن آن از روایت رسمی تاریخ، به معنای نادیده ‌گرفتن بخشی از واقعیت زیسته یک ملت است.
یکی از مهم‌ترین دلایل روایت جنگ‌ها، حفظ حافظه تاریخی است. جوامعی که گذشته خود را به‌درستی ثبت و منتقل نمی‌کنند، در معرض تکرار اشتباهات یا تحریف واقعیت‌ها قرار می‌گیرند. روایت جنگ، به‌ویژه در قالب آموزشی، به نسل‌های جدید کمک می‌کند تا درک دقیق‌تری از مسیر طی‌شده کشورشان داشته باشند. در این چارچوب، آنچه وزیر آموزش و پرورش بر آن تاکید می‌کند یعنی انتقال «یاد و نام شهدا» و «اقتدار» را می‌توان تلاشی برای تثبیت یک روایت خاص از این دوره تاریخی دانست. دلیل دیگر، کارکرد هویت‌ساز روایت جنگ است. هر کشوری برای تقویت انسجام ملی، نیازمند عناصر مشترک هویتی است. جنگ‌ها، به‌خصوص زمانی که با مفاهیمی چون دفاع، مقاومت یا «تحمیلی بودن» همراه شوند، می‌توانند به یکی از این عناصر تبدیل شوند. روایت رسمی از جنگ، معمولا تلاش می‌کند تصویری از «ما» در برابر «دیگری» ارائه دهد و از این طریق، حس تعلق و همبستگی را تقویت کند.
از منظر تربیتی نیز، روایت جنگ می‌تواند فرصتی برای آموزش مفاهیمی مانند صلح، دیپلماسی و هزینه‌های درگیری باشد. اگر روایت‌ها به‌گونه‌ای طراحی شوند که صرفا بر جنبه‌های حماسی تاکید کنند، ممکن است تصویری ناقص از جنگ ارائه دهند. اما اگر در کنار آن، به رنج انسان‌ها، تخریب‌ها و پیامدهای بلندمدت نیز پرداخته شود، می‌تواند به تقویت نگاه انتقادی و مسئولانه در نسل جدید کمک کند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.