آگاه: کارشناسان تصریح می‌کردند نبرد ۱۲ روزه به‌عنوان تجربه‌ای بزرگ، ظرفیت آن را دارد که با تحلیل درست و توجه به آموزه‌هایش، مسیر تکرار جنگ را مسدود و همزمان بستر تقویت موفقیت‌ها و کاهش آسیب‌ها را فراهم کند. این مقوله یعنی کندوکاو در فحوای این نبرد دو هفته‌ای با سرعت بسیار پایینی در لایه نخبگی جامعه شکل گرفته بود که ملاحظه کردیم با فاصله ۹ ماه و در یک اقدام تهاجمی و سریع از سوی دشمن، مجددا خاک کشور مورد تعرض قرار گرفت و در اولین روز آن تلخ‌ترین خاطره نقش بست که عبارت بود از شهادت رهبر عزیزمان. فقدانی بزرگ که دشمن به سبب آن در تلاش بود تا جامعه مستحکم و دین‌مدار ایران اسلامی را دچار فروپاشی کند اما آنچه پیش‌بینی نمی‌کردند بعثت مردم بود که با تمام قوا به میدان آمدند و تمام ناظران داخلی و خارجی را دچار حیرت کردند.
آغاز جنگ ۴۰ روزه و کیفیت آن به خوبی نشان داد که دشمن راهبردهایش را تغییر داده و این بار ما عملا با هفت کشور به طور رسمی وارد جنگ شدیم. جنگی تحمیلی و پرشتاب که فقط در یک فقره آن وال‌استریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی متذکر شد ارتش آمریکا از زمان آغاز جنگ ایران بیش از ۱۰۰۰ موشک دوربرد تاماهاوک شلیک کرده است. همچنین از زمان شروع جنگ با ایران بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ موشک پدافند هوایی شلیک کرده است. این رسانه در ادامه مدعی شده بود جایگزینی تمام مهمات مصرف شده در جنگ با ایران ممکن است ۶ سال طول بکشد.
حالا با پایان این نبرد آنچه بیش از هر چیز بر نخبگان و دغدغه‌مندان جامعه ایران لازم و واجب است پرداختن به درس‌ها و آموزه‌های مهمی است که در این نزدیک به ۶ هفته رخ داده است. در این ملاحظه و مداقه عنصر زمان بیش از هر چیز اهمیت دارد چرا که تجربه دو جنگ اخیر نشان داد که دشمن به هیج وجه بیکار ننشسته است و در هر حالتی آماده ضربه زدن است. باید به محورهای اساسی این جنگ مثل تبلور قدرت اجتماعی مردم یا همان بعثت ملت، اهمیت بازدارندگی و مدیریت بحران در شرایط امروز، مدیریت افکار عمومی و رسانه‌ها، غلبه جنگ ادراکی و شناختی، اهمیت دفاع از زیرساخت‌های حیاتی، اهمیت محافظت از شخصیت‌های اثرگذار و صاحب ایده، اهمیت سرعت تصمیم‌گیری‌ها، مسئله‌ اقتصاد و... پرداخت.
با همه این تفاسیر به زعم نگارنده این سطور، مهم‌ترین درس جنگ تحمیلی سوم، همبستگی اجتماعی است که به خوبی نشان داد در ایران رکن بازدارندگی دفاعی است. همبستگی اجتماعی در ایران یک مفهوم روان‌شناختی یا جامعه‌شناختی صرف نیست، بلکه یک مفهوم دفاعی و امنیت ملی است. بنابراین، ترک خوردن همبستگی اجتماعی در ایران یا این محاسبه در ذهن دشمن که همبستگی در ایران مخدوش شده، می‌تواند منجر به شروع جنگ در ایران بشود و این نشان می‌دهد که مخدوش شدن همبستگی اجتماعی در ایران چقدر می‌تواند فاجعه‌بار باشد و ما باید استراتژی امنیت ملی خودمان را بر حفظ و تعمیق همبستگی و وحدت، هم درون جامعه و هم بین جامعه و حاکمیت متمرکز کنیم.