آگاه: مکالمه این روزهای داروخانه‌داران و بیماران این است: «فلان دارو چند است؟ ایرانی‌اش را هم دارید؟ مگه با بیمه حساب نمی‌شود؟ فعلا نمی‌خواهم. باشد برای بعد. می‌شود فعلا ایرانی همان را بدهید؟ می‌شود فعلا یکی از داروها را بگیرم؟ چقدر گران شده؟! ماه پیش همان را فلان قدر خریدم.» اگر به داروخانه بیماران خاص مراجعه شود، غم و نگرانی که در چهره همراهان بیمار دیده می‌شود. بیشتر از داروخانه‌های دیگر است. اینجاست که یاد صحبت رهبر شهید می‌افتیم: «بیمار جز رنج بیماری نباید درد دیگری داشته باشد.»
به گزارش «آگاه»، از زمان جنگ ۴۰ روزه همان موقع که صنعت داروسازی ایران خسارت دید، قیمت داروها نیز به طور فزاینده‌ای افزایش پیدا کرد. این موضوع را هادی احمدی، سخنگو و عضو هیات‌مدیره انجمن داروسازان ایران نیز تایید می‌کند و می‌گوید: امکان بازسازی برای برخی بخش‌های انستیتو پاستور وجود دارد، اما متاسفانه توفیق دارو به‌طور کامل تخریب شده و امکان مرمت و فعالیت آن وجود ندارد و باید از نو ساخته شود. از آنجا که این واحد برای تولید ماده اولیه داروهای بیمارستانی فعالیت می‌کرد، ممکن است در آینده خدشه‌ای به چرخه داروسازی وارد شود؛ با این حال همکاران به سرعت در حال برنامه‌ریزی برای بازسازی انستیتو پاستور هستند، اما در توفیق دارو تمامی تجهیزات از بین رفته است و جایگزین کردن آنها به باز شدن مسیر واردات بستگی دارد.
به همین دلیل این روزها داروخانه‌ها فقط محل فروش دارو نیستند؛ به میدان اضطراب و چانه‌زنی تبدیل شده‌اند. جایی که بیماران پیش از درمان، باید از پس شوک قیمت‌ها برآیند. افزایش هزینه‌های دارویی، کمبود برخی اقلام حیاتی و فشار ناشی از جنگ و بحران‌های اقتصادی، زندگی هزاران بیمار را تحت تاثیر قرار داده است؛ بیمارانی که میان درد بیماری و نگرانی تامین دارو گرفتار شده‌اند.
در ماه‌های اخیر، قیمت بسیاری از داروهای حیاتی، به‌ویژه داروهای بیماران سرطانی، رشد چشمگیری داشته است. داروهایی که تا چند سال پیش با حمایت بیمه قابل تهیه بودند، حالا برای بسیاری از خانواده‌ها به کالایی دست‌نیافتنی تبدیل شده‌اند. همزمان با افزایش هزینه واردات مواد اولیه، نوسانات ارزی و اختلال در زنجیره تامین ناشی از تنش‌ها و جنگ‌های منطقه‌ای، بازار دارو نیز بیش از گذشته آسیب‌پذیر شده است.
بسیاری از بیماران حالا پیش از خرید دارو، ابتدا قیمت را می‌پرسند و بعد درباره تعداد بسته‌هایی که می‌توانند تهیه کنند تصمیم می‌گیرند. برخی نسخه‌ها ناقص خریداری می‌شوند و برخی بیماران درمان خود را به تعویق می‌اندازند. احمدی یکی از مسئولان داروخانه‌ای در مرکز شهر می‌گوید: قبلا بیمار نسخه را می‌داد و دارو را تحویل می‌گرفت، اما الان اولین سوال همه مراجعه‌کنندگان، قیمت است. حتی بعضی‌ها وقتی رقم را می‌شنوند، چند دقیقه همان‌جا می‌ایستند و با خانواده تماس می‌گیرند تا پول جور کنند. او ادامه می‌دهد: بیشترین مشکل مربوط به داروهای خاص و سرطانی است. بعضی داروها در عرض چند ماه چند برابر شده‌اند. بیمار وقتی برای تهیه یک دوره دارو باید ده‌ها میلیون تومان پرداخت کند، طبیعی است که شوکه شود.

سرگیجه دارویی
زن میانسالی که نسخه همسرش را در دست دارد، با شنیدن رقم داروی شیمی‌درمانی چند لحظه سکوت می‌کند. بعد آرام می‌پرسد: «بیمه چقدرش را کم می‌کند؟» و وقتی پاسخ را می‌شنود، نسخه را تا می‌کند و کنار می‌ایستد؛ نه برای انصراف، بلکه برای فکر کردن به اینکه این ماه کدام هزینه زندگی را باید حذف کند تا دارو تهیه شود.
او از روزی می‌گوید که برای خرید داروی شیمی‌درمانی به داروخانه مراجعه کرده بود: نسخه را دادم. مسئول داروخانه اول قیمت را گفت. واقعا سرم گیج رفت. چند دقیقه فقط نگاهش کردم. احساس کردم بیماری از یک طرف فشار می‌آورد و قیمت دارو از طرف دیگر. او می‌گوید: سخت‌ترین لحظه وقتی است که بیمار نسخه را می‌گیرد و می‌گوید نمی‌تواند دارو را بخرد. ما هم کاری از دستمان برنمی‌آید. بعضی بیماران تصور می‌کنند داروخانه قیمت را بالا برده، در حالی که ما هم بخشی از همین بحران هستیم.

امید از بیماران گرفته می‌شود
افزایش قیمت دارو تنها یک مسئله اقتصادی نیست؛ موضوعی است که مستقیما بر سلامت و حتی امید بیماران اثر می‌گذارد. پزشکان هشدار می‌دهند که وقفه در مصرف دارو، به‌خصوص برای بیماران مبتلا به سرطان، می‌تواند روند درمان را مختل کند و شانس بهبود را کاهش دهد. برخی از سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها هستند که برای یافتن دارو کمک می‌کنند. زهرا، ۵۳ ساله می‌گوید: از طریق این برنامه‌ها، گاهی برای تهیه دارو از اقوام خود در شهرهای دیگر کمک می‌گیرد. همان موقع هم می‌تواند قیمت را بپرسد و اگر خواست خرید کند ولی در کنار پول دارو باید هزینه حمل و نقل را هم بپردازد که این هم فشار مضاعفی خواهد بود تازه اگر دارو نیاز به دمای سرد نداشته باشد. زهرا می‌گوید گاهی از خرید دارو پشیمان می‌شوم. این در حالی است که این اتفاق بسیار خطرناک است، چون وقفه در درمان احتمال بازگشت بیماری را افزایش می‌دهد.
این روزها شبکه‌های اجتماعی پر شده از درخواست‌های کمک مالی برای خرید دارو؛ تصاویری که نشان می‌دهد بحران دارو دیگر فقط یک موضوع تخصصی در حوزه سلامت نیست، بلکه به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل شده است.
خیلی از افراد هستند که اگر آشنایی داشته باشند یا جایی را سراغ بگیرند، حتما برای خرید دارو به افراد دیگر کمک می‌کنند برخی هم هستند که برای بیماران پول جمع می‌کنند. این دسته از بیماران، بیماری‌های خاص دارند. اما مشکل گرانی دارو تنها در بخش داروهای خاص نیست بلکه داروهای معمولی و پرمصرف هم گران شده‌اند.
داروهای زیادی هستند که بدون نسخه و در تعداد زیاد توسط داروخانه‌داران به بیماران فروخته می‌شوند. داروهای مسکن، قند و غیره جزو پرمصرف‌ترین داروهاست. اما پس از جنگ تحمیلی دوم و سوم، بحران بر قیمت این داروها هم سایه انداخته است به نحوی که داروهای گران و پر مصرف کم کم از سبد خانواده‌ها حذف می‌شود. داروهای مکمل نیز وضعیت بدتری دارند این داروها را بیمه‌ها تقبل نمی‌کنند و رشد قیمت آنها بسیار زیاد بوده است. در جدولی که روزنامه «آگاه» منتشر کرده، فهرست برخی از این داروها با قیمت آنها ذکر شده است. در کنار داروها برخی اقلام پزشکی نیز افزایش قیمت شدیدی داشته‌اند مانند اشک مصنوعی رتلاک ادونسد که اگر پیدا شود ۳۰ عدد آن، یک میلیون و ۷۵۰ هزار تومان نرخ دارد!

تلاش برای کشیدن افسار قیمت
خبرهایی هم از تلاش برای کنترل قیمت شنیده می‌شود که باید دید چقدر اجرایی خواهند شد. عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی در گفت‌وگویی تلویزیونی به صراحت اعلام کرد که تامین ارز برای حوزه دارو آغاز می‌شود. آن چیزی که برای ما اهمیت دارو تامین بودجه کالاهای اساسی و داروی مردم است. دارو اولویت است و تمام تلاش‌مان این است که این اقلام از لحاظ تامین ارز مشکلی نداشته باشند.
همچنین اکبر عبداللهی‌اصل، مدیرکل داروی سازمان غذا و دارو، در خصوص نحوه تخصیص ارز ترجیحی در سال جاری اعلام کرده که ارز تخصیص یافته ترجیحی به حوزه غذا و دارو برای سال ۱۴۰۵ برابر با سه میلیارد دلار بوده که سهم دارو و مواد اولیه از این مبلغ، ۱.۵ میلیارد دلار است و مابقی به شیرخشک، تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی اختصاص دارد؛ اما حدود ۴۰۰ میلیون دلار از این مبلغ بابت تسویه حساب ترخیص‌های با حداقل اسناد دارو و مواد اولیه سال‌های گذشته مصرف خواهد شد.

قیمت برخی اقلام دارویی در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵