آگاه: دلمه یکی از غذاهای خوشمزه و محبوب ایرانی است که انواع مختلفی دارد. با وجود تنوع در نوع دلمه‌ها، مواد میانی آنها معمولا مشابه است و از ترکیب گوشت چرخ‌کرده، برنج، لپه، پیاز، سبزی‌های معطر و ادویه‌های دلخواه تهیه می‌شود.
در این مطلب می‌توانید با روش تهیه و نکات مهم پخت دلمه آشنا شوید و آن را برای مهمانی‌ها و دورهمی‌ها آماده کنید.
دلمه برگ مو، دلمه بادمجان، دلمه فلفل دلمه‌ای، دلمه سیب زمینی، دلمه کلم، دلمه گوجه و... از جمله انواع مختلف دلمه که امروزه در ایران پخته می‌شود. برای تهیه این نوع دلمه‌ها مواد میانی دلمه را طبق دستور تهیه‌شان آماده کرده و درون برگ مو یا کلم، فلفل دلمه و... قرار می‌دهند.

سبزی دلمه
برای تهیه اکثر دلمه‌ها از سبزی‌های معطر فراوانی ستفاده می‌شود، سبزی‌هایی که طعم و عطر خوبی را به دلمه شما می‌بخشند. مهم‌ترین سبزیجاتی که در تهیه دلمه استفاده می‌شود و عطر و طعم فوق العاده‌ای به غذا می‌دهند؛ عبارتند از:
 تره: تره از سبزی‌هایی است که در تهیه دلمه می‌توان از آن استفاده کرد. تره طعم و بوی ملایم‌تر از سیر و پیاز دارد و به دلمه عطر و طعم عالی می‌بخشد.
 جعفری: گیاه جعفری از جمله سبزیجاتی است که طعم و بوی معطری دارد و به صورت‌ تر و خشک در انواع غذاها از جمله دلمه به کار برده می‌شود.
 شوید: شوید یک گیاه منحصر به فرد است که از آن هم از برگ و هم از دانه‌های آن به عنوان چاشنی استفاده می‌شود. از برگ‌های شوید که بوی معطر و طعم نرم و شیرینی دارند، در تهیه دلمه استفاده می‌شود.
 مرزه: مرزه یکی از اعضای خانواده نعناع است که دارای طبع گرم و خشک و طعم تند و فلفلی است. استفاده از مرزه در دلمه، طعم دلمه شما را منحصر به فرد کرده و عطر خوبی به آن می‌بخشد.
 نعناع: نعناع گیاهی است که اسانس آن ملایم‌تر از پونه است. به دلیل عطر و طعم و خواص بی‌نظیر نعناع از آن در تهیه غذاهای فراوان از جمله دلمه استفاده می‌شود.
 ترخون: ترخون گیاهی پایا از خانواده کاسنی است که طعم تند و رایحه دل‌انگیزی دارد و به عنوان چاشنی غذا استفاده می‌شود. از این سبزی معطر برای تهیه دلمه استفاده می‌شود.
 گشنیز و پیازچه: گشنیز و پیازچه از جمله سبزیجاتی هستند که در صورت تمایل می‌توانید از آنها در تهیه دلمه استفاده کنید. این سبزیجات در کنار دیگر سبزی‌ها طعم خوبی به دلمه شما می‌بخشند.

نسبت سبزی دلمه برگ مو
اگر قصد تهیه دلمه برگ مو دارید و می‌خواهید که یک کیلوگرم سبزی دلمه برگ بخرید می‌توانید از نسبت زیر استفاده کنید.
جعفری ۳۰۰ گرم
مرزه ۱۰۰ گرم
تره ۲۰۰ گرم
شوید ۱۰۰ گرم
نعناع ۱۰۰ گرم
ترخون ۱۰۰ گرم
پیازچه ۱۰۰ گرم

ترکیب و نسبت سبزی در انواع دلمه
سبزی دلمه نقش اصلی در عطر و طعم این غذای محبوب دارد و بسته به نوع دلمه، ترکیب آن متفاوت است. معمولا از سبزی‌های معطر و گاهی تند یا ملایم در ترکیب استفاده می‌شود.

سبزی‌های اصلی دلمه
جعفری، گشنیز، ترخون و مرزه از سبزی‌های پایه بیشتر دلمه‌ها هستند که می‌توان آنها را بر اساس سلیقه کم یا زیاد کرد.

سبزی دلمه فلفل
در دلمه فلفل علاوه بر سبزی‌های معطر، از سبزی‌های تند مثل تره و پیازچه و همچنین سبزی‌های ملایم مثل شوید و ریحان استفاده می‌شود. این نوع دلمه معمولا سبزی بیشتری نسبت به سایر دلمه‌ها دارد.

سبزی دلمه بادمجان
در دلمه بادمجان ترکیبی از جعفری، گشنیز، مرزه، ترخون، تره، پیازچه، شوید و ریحان به کار می‌رود و تعادل بین سبزی‌های معطر، تند و شیرین حفظ می‌شود.

سبزی دلمه کلم
در دلمه کلم از جعفری، گشنیز، مرزه، ترخون، نعناع و شوید استفاده می‌شود و معمولا سبزی‌ها به صورت ریز خرد می‌شوند تا طعم یکنواخت‌تری ایجاد شود.

سبزی دلمه برگ مو (تبریزی)
در دلمه برگ مو تبریزی، تره و جعفری بیشترین سهم را دارند و پس از آن شوید، پیازچه، مرزه و نعناع قرار می‌گیرند. این ترکیب قابل تغییر بر اساس سلیقه است.

سبزی دلمه برگ مو (رشت)
گشنیز، شوید، و پیازچه به مقدار مساوی بوده و گاهی به مقدار برابر با گشنیز، شوید و پیازچه، سیر تازه هم اضافه می‌کنند.

سبزی دلمه برگ مو خوزستانی
در این مدل از سبزی‌های تند مثل تره، پیازچه، گشنیز و مرزه استفاده می‌شود و سبزی‌های شیرین مانند ریحان معمولا حذف می‌شوند.

سبزی دلمه برگ مو شیرازی
ترکیب رایج شامل جعفری، گشنیز، ترخون و نعناع است که می‌توان نسبت آنها را مطابق ذائقه تغییر داد.