آگاه: احمد نباتی، کارشناس محیط‌زیست با اشاره به دلایل افزایش جمعیت این حشرات در پایتخت به «آگاه» گفت: سفیدبالک‌ها از شیره گیاهان تغذیه می‌کنند و در شرایط گرم و خشک، سرعت تکثیر آنها به‌طور قابل توجهی افزایش پیدا می‌کند.
به گفته وی، تغییرات اقلیمی، افزایش دمای هوا و کاهش رطوبت در سال‌های اخیر نقش مهمی در گسترش این آفات داشته است. وی افزود: سفیدبالک‌ها احتمالا از طریق جابه‌جایی گیاهان زینتی، نهال‌ها و برخی محصولات کشاورزی وارد فضای سبز تهران شده‌اند، اما آنچه موجب طغیان جمعیت آنها شد، فراهم بودن شرایط مناسب زیستی در شهر بوده است. افزایش دمای شهری، کاهش بارندگی و کاشت گسترده برخی گونه‌های گیاهی حساس در فضای سبز، محیطی مناسب برای رشد این حشرات ایجاد کرده است. این کارشناس محیط‌زیست ادامه داد: یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش سفیدبالک‌ها، برهم خوردن تعادل اکولوژیک در تهران است. آلودگی هوا، کاهش تنوع زیستی و نابودی حشرات مفید و شکارگرهای طبیعی باعث شده این آفات بدون مانع طبیعی رشد کنند.
به گفته وی، استفاده بی‌رویه از سموم شیمیایی نیز در برخی موارد نتیجه معکوس داشته و علاوه بر نابودی حشرات مفید، زمینه مقاوم‌تر شدن سفیدبالک‌ها را فراهم کرده است. وی با اشاره به خسارت‌های ناشی از این حشرات اظهار کرد: سفیدبالک‌ها بیشترین آسیب را به درختان و گیاهان فضای سبز وارد می‌کنند. این حشرات با تغذیه از شیره برگ‌ها موجب ضعف گیاه، زرد شدن برگ‌ها و کاهش رشد درختان می‌شوند. همچنین ماده‌ای چسبناک به نام «عسلک» ترشح می‌کنند که سطح برگ‌ها، خودروها و تجهیزات شهری را آلوده می‌کند و زمینه رشد قارچ‌های دوده‌ای را فراهم می‌سازد.
وی افزود: هرچند سفیدبالک‌ها ناقل بیماری خطرناک مستقیمی برای انسان نیستند، اما حضور انبوه آنها برای شهروندان آزاردهنده است. ورود این حشرات به چشم، بینی و دهان به‌ویژه در روزهای گرم سال باعث نارضایتی مردم شده و برای افراد دارای بیماری‌های تنفسی، آسم و آلرژی مشکلات بیشتری ایجاد می‌کند.
طغیان آفات با ضعف اکوسیستم شهری
این کارشناس محیط‌زیست درباره ارتباط سفیدبالک‌ها با آلودگی هوا گفت: آلودگی هوا به‌صورت مستقیم عامل ایجاد سفیدبالک‌ها نیست، اما به‌طور غیرمستقیم در افزایش جمعیت آنها تاثیر دارد. زمانی که اکوسیستم شهری ضعیف می‌شود و تنوع زیستی کاهش می‌یابد، شرایط برای طغیان آفات فراهم خواهد شد. به گفته وی، پدیده جزیره گرمایی در تهران نیز در افزایش ماندگاری و تکثیر سفیدبالک‌ها نقش مهمی دارد. وی با تاکید بر ضرورت مدیریت علمی این پدیده بیان کرد: مقابله با سفیدبالک‌ها نباید فقط به سمپاشی محدود شود، زیرا استفاده گسترده از سموم شیمیایی می‌تواند آسیب‌های بیشتری برای محیط‌زیست ایجاد کند. در بسیاری از کشورها از روش «مدیریت تلفیقی آفات» استفاده می‌شود که شامل شست‌وشوی درختان، هرس اصولی، استفاده از گونه‌های گیاهی مقاوم و بهره‌گیری از دشمنان طبیعی سفیدبالک‌ها است. نباتی ادامه داد: برخی گونه‌های کفش‌دوزک‌ها و زنبورهای پارازیت می‌توانند به کنترل طبیعی جمعیت سفیدبالک‌ها کمک کنند. همچنین افزایش تنوع گونه‌های گیاهی در فضای سبز شهری می‌تواند احتمال طغیان این آفات را کاهش دهد.
این کارشناس محیط‌زیست در پایان خاطرنشان کرد: ریشه‌کن کردن کامل سفیدبالک‌ها در شهری مانند تهران بسیار دشوار است، اما با برنامه‌ریزی اصولی و مدیریت صحیح می‌توان جمعیت آنها را کنترل کرد. به گفته وی، حل این مشکل نیازمند همکاری نهادهای شهری، متخصصان محیط‌زیست و مشارکت شهروندان است تا از تشدید آسیب‌های زیست‌محیطی در آینده جلوگیری شود.