آگاه: یکی از برجسته‌ترین جریان‌های خبری در هفتادونهمین دوره جشنواره کن، کنشگری‌های صریح و بی‌پرده هنرمندان برجسته جهان در قبال جنگ غزه و انتقاد از انفعال هالیوود بود. خاویر باردم، بازیگر توانمند اسپانیایی که با فیلم درام «محبوب» به کارگردانی رودریگو سوروگوین در بخش مسابقه حضور داشت، در نشست مطبوعاتی این اثر بیانیه‌ای پرشور علیه مردانگی سمی در عرصه سیاست بین‌الملل خواند. باردم صراحتا دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و بنیامین نتانیاهو را به عنوان نمونه‌هایی بارز از رهبرانی نام برد که با رفتارهای تمامیت‌خواهانه خود آتش جنگ‌ها را شعله‌ور ساخته و رنج غیرنظامیان را رقم می‌زنند. او در گفت‌وگو با ورایتی تاکید کرد که دفاع دیرینه‌اش از حقوق مردم فلسطین ناشی از احساس تعهد به عدالت است و نه یک حرکت تبلیغاتی. اکران فیلم باردم با استقبال بسیار گرم تماشاگران و تشویق ایستاده هفت دقیقه‌ای مواجه شد.
پدرو آلمودوار، فیلمساز نام‌آشنای اسپانیایی نیز با زدن نشان «فلسطین آزاد» روی لباس خود هنگام قدم گذاشتن روی فرش قرمز، پیام نمادین روشنی به رسانه‌ها ارسال کرد. آلمودوار در نشست رسانه‌ای فیلم خود با عنوان «کریسمس تلخ»، با ابراز نگرانی عمیق از رشد سانسور در اروپا و ایالات متحده، اعلام کرد که دموکراسی در آمریکا رو به فروپاشی است و از سکوت جامعه سینمایی در مراسم اسکار اخیر نسبت به بحران غزه انتقاد کرد. او همچنین به جنجال‌های اخیر فرانسه پیرامون تهدید مدیرعامل شبکه Canal+ مبنی بر بایکوت ۶۰۰ هنرمند امضاکننده نامه اعتراضی علیه اقدامات و نفوذ ونسان بولوره، سرمایه‌دار بزرگ محافظه‌کار اشاره کرد و از هنرمندان خواست در برابر ارعاب و سانسور عقب‌نشینی نکنند. در پی این موضع‌گیری، کیت بلانشت، ستاره استرالیایی که با پوشیدن لباسی ذهن‌ها را به این سمت برد که قصد داشته پرچم فلسطین را تداعی کند، در یک گفت‌وگوی عمومی ابراز تاسف کرد نسبت به اینکه فستیوال‌های فیلم به معدود تریبون‌های باقی‌مانده برای صحبت درباره جنگ‌ها و نسل‌کشی تبدیل شده‌اند. این مواضع آشکار با اظهارات تند پل لاورتی، فیلمنامه‌نویس اسکاتلندی و عضو هیات داوران کن امسال تکمیل شد؛ لاورتی تصمیم هالیوود برای در لیست سیاه قرار دادن چهره‌هایی چون سوزان ساراندون، مارک روفالو و ملیسا باررا را مایه شرمساری صنعت سینمای آمریکا دانست.

کن در تسخیر رویکرد مستقل و غیر بلاک باستری
جشنواره کن ۲۰۲۶ با پدیده‌ای ملموس مواجه شد که در سال‌های اخیر کم سابقه بوده، یعنی غیبت مطلق بلاک‌باسترهای هالیوودی و آثار جریان اصلی سینمای بریتانیا در این جشنوراه. برخی این رویداد را نتیجه مستقیم راهبرد محافظه‌کارانه استودیوهای بزرگ فیلمسازی برای گریز از ریسک‌های مالی و انتقادی ارزیابی می‌کنند. پس از تجربه‌های ناموفق گذشته مانند اکران فیلم‌هایی نظیر «ایندیانا جونز و گردانه سرنوشت» در کن که نقدهای تند و منفی منتقدان در این جشنواره هفته‌ها پیش از اکران عمومی به گیشه بین‌المللی آنها آسیب جدی رساند، کمپانی‌های هالیوودی تصمیم گرفتند پروژه‌های بزرگ خود همچون فیلم علمی‌تخیلی استیون اسپیلبرگ با نام «روز افشاگری» یا اثر جدید کریستوفر نولان با عنوان «ادیسه» را از معرض قضاوت زودهنگام منتقدان کن دور نگه دارند.
این غیبت ملموس غول‌های تجاری، اتمسفر جشنواره را به سمت فضایی کاملا غیر بلاک باستری، هنری و مستقل سوق داد. هرچند برخی روزنامه‌نگاران قدیمی با مقایسه این دوره با سال نه چندان قوی ۲۰۰۳، از کاهش جلوه‌های تجاری گله داشتند اما این غیبت فضا را برای کشف و درخشش آثار تجربی کشورهای مختلف جهان هموارتر ساخت. سینمای بریتانیا نیز حضور خود را عمدتا به بخش‌های جانبی محدود کرد؛ جایی که کلیو بارنارد توانست با درام واقع‌گرایانه خود با عنوان «ریزش ساختمان‌ها را چون صاعقه می‌بینم» جایزه محبوب تماشاگران را در دو هفته کارگردانان به دست آورد. با این حال، حضور ستارگانی مانند اسکارلت جوهانسون و رامی مالک در فیلم‌های مستقل، به عنوان موازنه‌ای برای حفظ جذابیت رسانه‌ای فرش قرمز عمل کرد.

درخشش برندگان بخش اصلی، حضور سینمای فلسطین و بازگشت فرهادی
در بخش مسابقه و جوایز نهایی، نخل طلای هفتادونهمین دوره جشنواره به درام زیست‌محیطی و روان‌شناختی «فیورد» به کارگردانی کریستین مونجیو، فیلمساز برجسته رومانیایی با بازی سباستین استن رسید. جایزه بزرگ هیات داوران نصیب آندری زویاگینتسف برای فیلم رازآلود «مینوتور» شد و پاول پاولیکوفسکی برای درام تاریخی خود با عنوان «میهن»، جایزه بهترین کارگردانی را به خود اختصاص داد.
جایزه بهترین فیلمنامه به امانوئل مار برای فیلم فرانسوی «نجات ما» تعلق گرفت. در بخش بازیگری، ویرجینی افیرا و تائو اوکاموتو برای بازی در فیلم «ناگهان» به طور مشترک برنده جایزه بهترین بازیگر زن شدند، در حالی که جایزه بهترین بازیگر مرد به امانوئل ماکیا و والنتین کامپانی برای نقش‌آفرینی در فیلم «ترسو» رسید. همچنین دوربین طلایی بهترین فیلم اول به فیلمساز رواندایی، ماری کلمنتین دوسابجامبو برای فیلم «بن‌ایمانا» اهدا شد.
حضور راکان میاسی، فیلمساز فلسطینی با نخستین اثر بلند سینمایی‌اش به نام «دیروز چشم نخوابید» در بخش نوعی نگاه بازخوردهای بسیار مثبتی به همراه داشت. این فیلم شاعرانه که در جوامع بدوی دره بقاع واقع در مرز لبنان و سوریه جریان دارد، به تحلیل مسئله پیچیده ازدواج اجباری و کدهای قبیله‌ای پرداخته و از داستان زندگی واقعی مادربزرگ میاسی الهام گرفته است. قاب‌بندی‌های درخشان پل سیف در مقام مدیر فیلمبرداری، تحسین منتقدان را برانگیخت و در نهایت حق پخش فیلم برای بازار فرانسه توسط کمپانی لوتلیه خریداری شد.
از سوی دیگر، اصغر فرهادی، فیلمساز برنده اسکار با درام فرانسوی‌زبان خود با نام «داستان‌های موازی» با حضور بازیگران سرشناسی چون ایزابل هوپر، کاترین دنو و ونسان کسل بار دیگر در بخش مسابقه حضور داشت. این اثر که اقتباسی آزاد از ده فرمان کیشلوفسکی است، با نقدهای متفاوتی روبه‌رو شد و برخی رسانه‌ها مانند فیگارو آن را اثری کسل‌کننده ارزیابی کردند.

دوره گذار به سینمایی تازه؟
هفتادونهمین دوره جشنواره فیلم کن نمونه‌ای نمادین از دوره‌ای گذار در سینمای جهان بود؛ جایی که غیبت هالیوود و غول‌های تجاری، راه را برای خودنمایی مجدد سینمای مستقل و ابراز مواضع انسانی هنرمندان هموار کرد. کنشگری صریح سینماگران در دفاع از صلح، آزادی بیان و حقوق انسانی مردم فلسطین در کن ۲۰۲۶ نشان داد که کن حتی در غیاب زرق و برق آثار گران‌قیمت هالیوود، همچنان یکی از اثرگذارترین و چالش‌برانگیزترین صحنه فرهنگی جهان به شمار می‌آید.