آگاه: شاید این جمله را شنیده باشید: «نشستن، سیگار جدید است.» عبارتی که چند سال پیش یک پزشک آمریکایی مطرح کرد و خیلی زود به یکی از بحثبرانگیزترین هشدارهای دنیای سلامت تبدیل شد. منظور این جمله البته این نیست که نشستن دقیقا به اندازه سیگار خطرناک است، بلکه اشاره به این واقعیت دارد که سبک زندگی کمتحرک مدرن میتواند اثرات عمیق و خاموشی بر سلامت انسان داشته باشد؛ اثری که بسیاری از مردم هنوز آن را جدی نگرفتهاند.
بدن انسان برای این زندگی ساخته نشده
در مقالهای که سال ۲۰۱۸ در British Journal of General Practice منتشر شد، نویسندگان با لحنی طنزآمیز اما جدی، سبک زندگی انسان مدرن را از نگاه یک «موجود فضایی» توصیف کردند. آنها نوشتند اگر یک موجود فرازمینی انسان امروزی را ببیند، احتمالا تعجب میکند که چرا موجودی که میلیونها سال شکارچی-گردآورنده بوده، حالا بیشتر روز را روی صندلی میگذراند؛ در اتاقهای گرم، جلوی صفحههای درخشان و با کمترین میزان فعالیت فیزیکی.
چرا «سیگار جدید»؟
دلیل این تشبیه، شباهت فرهنگی و اجتماعی آن با سیگار است. نویسندگان مقاله اشاره میکنند همانطور که دههها پیش سیگار کشیدن رفتاری عادی و حتی جذاب تلقی میشد، امروز هم کمتحرکی به بخشی طبیعی از زندگی تبدیل شده است؛ در حالی که اثرات زیانبار آن بهتدریج آشکار میشود.
فقط ورزش کافی نیست
یکی از مهمترین یافتههای پژوهشهای جدید این است که حتی اگر فرد ورزش هم بکند، باز هم نشستن طولانی میتواند برای بدن مضر باشد. به عبارت دیگر، یک ساعت ورزش روزانه لزوما اثر ۱۰ ساعت پشت میزنشینی را کاملا خنثی نمیکند.
بیتحرکی فقط روی قلب و عضلات اثر نمیگذارد. برخی تحقیقات نشان دادهاند کمتحرکی طولانیمدت میتواند با خستگی ذهنی، اضطراب، افسردگی و افت تمرکز مرتبط باشد. بدن انسان برای حرکت طراحی شده و مغز هم بخشی از همین سیستم است.
«ایستادن» راهحل است؟
در سالهای اخیر، میزهای ایستاده محبوب شدهاند و بسیاری آنها را راهحلی برای کاهش مضرات نشستن میدانند. اما متخصصان میگویند ایستادن طولانی مدت هم میتواند مشکلات خودش را داشته باشد، از جمله: درد پا، واریس و خستگی عضلانی. به همین دلیل، بهترین راهکار «حرکت مداوم» است، نه فقط ایستادن.
پزشکان توصیه میکنند هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه از جای خود بلند شوید، چند دقیقه راه بروید یا حرکات کششی انجام دهید. حتی همین تغییرات کوچک میتواند گردش خون را بهتر کند، فشار روی ستون فقرات را کم کند و وضعیت متابولیک بدن را بهبود دهد.
منابع: bretagne، health.harvard
نظر شما