آگاه: از همان لحظهای که فیفا پرونده میزبانی مشترک را به جای مراکش به آمریکا، کانادا و مکزیک سپرد، بسیاری از تحلیلگران بر این عقیده بودند که این انتخاب، نه بر اساس «کیفیت زیرساخت»، بلکه بر مبنای «بازپرداخت بدهیهای سیاسی» و لابیگری نفتی صورت گرفته است. جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، که مهارتش در تبدیل فوتبال به یک شرکت سهامی چندملیتی بر کسی پوشیده نیست، این بار توسط ترامپ کارت بازی خود را رو کرده است: جام جهانی در حیاط خلوت قدرت.
سیاسیترین چهره جام اما در مستطیل سبز نیست، پشت میز وزارت خارجه آمریکا نشسته است. تصمیم دولت ترامپ برای اعمال محدودیتهای شدید روادید علیه شهروندان ۴۳ کشور، عملا شمشیر را بر گلوی روح فوتبال گذاشته است. وقتی هواداران ایرانی، سوری، سودانی و ونزوئلایی یا حتی خبرنگاران و خانوادههای بازیکنان نتوانند پا به خاک آمریکا بگذارند، «جام جهانی» به چه معناست؟ فیفا در اقدامی نمایشی، تلاش کرده برای تیمهای شرکتکننده تضمین روادید بگیرد، اما سکوتش در قبال سلب حق تماشاگران عادی، نشانه روشنی از معامله قدرت با اصول است. انگاری از فیفا پرسیده باشند: «پول یا اخلاق؟» و آنها بیدرنگ جواب دادهاند: «کجای قرارداد را باید امضا کنیم؟»
برای ناظران تیزبین، رفتار دوگانه فیفا مضحک است. این نهاد مدتی پیش با کوچکترین حس دخالت دولتی در فدراسیونهای فوتبال، آنها را تهدید به تعلیق میکرد، اما حالا برای عربستان سعودی که عملا فوتبالش را به یک پرونده سرمایهگذاری دولتی تبدیل کرده است فرش قرمز پهن میکند و ناگهان آرامکو، غول نفتی عربستان، به جمع اسپانسرهای اصلی فیفا میپیوندد. این فقط یک قرارداد تجاری نیست؛ امضا پای برگهای است که میگوید پول نفت میتواند هر قانونی را دور بزند. عربستان در قامت حامی مالی جام ۲۰۲۶ ظاهر میشود تا هم دل ترامپ را به دست آورد و هم رویای میزبانی ۲۰۳۴ را در لفافه دلارهای بادآورده محقق کند. فوتبال، قربانی بزرگ این معامله نفتی است. اما طنز تلخ ماجرا اینجاست: همزمان که فعالان محیط زیست در خیابانهای شهرهای میزبان علیه رد پای محیط زیستی عظیم این تورنمنت فریاد میزنند که سفرهای هوایی میان سه کشور پهناور یک فاجعه اقلیمی است، فیفا و حامیانش از «جام جهانی سبز» سخن میگویند. این همان سازمانی است که برای جام بعدی، کل سیستم فوتبال را به قطر و عربستان فروخت، کشورهایی که اقتصادشان بر آلایندگی بنا شده است. انگار قرار است در مراسم افتتاحیه، با بنزین، گل بکارند و اسمش را بگذارند مسئولیت اجتماعی.
جام جهانی ۲۰۲۶ دیگر آن تورنمنت رویایی فوتبال نیست؛ این جام، میدان نبرد قدرتهای نفتی، پاسپورتهای سیاسی و سرمایهداری رفاقتی است. فیفا ثابت کرده از فوتبال تنها یک چیز میخواهد: پول، نفوذ و کنترل و چه حیف که زیباترین بازی جهان، حالا زشتترین بازی سیاستمداران شده است. وقتی سوت آغاز هر بازی به صدا درمیآید، به یاد داشته باشیم که این ۹۰ دقیقه فوتبال نیست، تئاتری چهار ساله برای حفظ قدرت است.
۲۲ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۳:۲۴
کد مطلب: ۲۲٬۹۷۱
سوت آغاز بزرگترین جام جهانی تاریخ به صدا درآمد، اما بوی سیاست، قویتر از عطر چمن تازه در سه کشور میزبان پیچیده است. تورنمنتی که قرار بود «نماد اتحاد» باشد، حالا به ویترینی برای نفاقهای نوین فیفا و قدرتهای جهانی بدل شده است. جام جهانی ۲۰۲۶، نه یک رویداد ورزشی، که یک بیانیه سیاسی است.
نظر شما