آگاه: محمدباقر ذوالقدر با انتشار پستی در یکی از شبکه‌های مجازی اعلام کرده بود: «پاسخ رزمندگان اسلام در پیش است. لبنان جان ماست و نقض خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران تحمل نخواهد شد.» همین پیام کوتاه اما در عین حال با ارزش خبری بالا، منجر شد آمریکایی‌ها ماست خود را کیسه کنند و تفاهم‌نامه- بخوانید پایان جنگ با ایران- را بپذیرند تا مبادا موشک‌های سپاه به سمت سرزمین‌های اشغالی یا پایگاه‌های ایالات متحده در منطقه نرود. اعلام خبر تفاهم آمریکا با ایران با بازتاب، واکنش‌ها و تحلیل‌های متعددی از سوی رسانه‌های داخلی و خارجی و کنشگران و فعالان سیاسی مواجه شد. هر کدام از سیاسیون و کارشناسان سیاست خارجی از یک دریچه، تفاهم حاصل شده را مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌دادند. آنچه پیش رو دارید اظهار نظر سه آگاه مسائل سیاسی پیرامون تفاهم تهران و واشنگتن است:

اهرم‌های فشار ایران پس از بدعهدی‌های طرف مقابل

منصور حقیقت‌پور _ آگاه مسائل سیاسی

این تفاهم‌نامه در واقع یک یادداشت غیر الزام‌آور است. اگر بر پایه تصمیم نظام و نظر مقام رهبری تعیین و اجرایی شده باشد که قطعا بر همین اساس است، برای ما محترم خواهد بود. ادامه این روند نیز چنانچه بر مبنای جمع‌بندی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در شورای عالی امنیت ملی و پس از تایید مقام رهبری باشد، مبارک و محترم خواهد بود.
هنگامی که ادبیات این تفاهم را بررسی می‌کنیم، مشاهده می‌شود که با ادبیات گذشته تفاوت دارد، باید دقت کرد که برخی جریانات سیاسی نامحرم نظام، برای این مرحله از موقعیت سیاسی، امنیتی و نظامی کشور اهداف بسیار دوردستی طراحی می‌کنند؛ اهدافی که قابل دسترس نیست و بیشتر در حد چشم‌انداز مطرح می‌شود.
اگر قرار باشد تفاهمی صورت گیرد، هر دو طرف باید گام‌هایی بردارند. نمی‌توان انتظار داشت که در یک تفاهم، یک طرف صد درصد تعهدات را بپذیرد و طرف مقابل هیچ اقدامی انجام ندهد. طبیعی است که آنان نیز به دنبال منافع ملی خود هستند و ما نیز منافع ملی خود را دنبال می‌کنیم. اینکه توانسته‌ایم منافع ملی خود را در برابر دو قدرت بزرگ نظامی و هسته‌ای جهان حفظ کنیم، در تاریخ جمهوری اسلامی ایران یک سند افتخار خواهد بود. این دستاورد بسیار ارزشمند و مبارک است. امروز توانسته‌ایم آنان را وادار به تمکین در برابر حقوق، عزت و جایگاه جمهوری اسلامی ایران کنیم و ادبیات مورد نظر خود را بر دولت‌های غاصب تحمیل کنیم که خود یک پیروزی محسوب می‌شود.
جمهوری اسلامی ایران اهرم‌های فشار متعددی در اختیار دارد. مردم عمق استراتژیک ما هستند. وحدت مردم از مهم‌ترین مولفه‌های قدرت کشور به شمار می‌رود. در عین حال هر زمان که اراده شود، می‌توان درباره ادامه حضور در NPT تصمیم‌گیری کرد. در واقع باید گفت وحدت مردم، تنگه هرمز و خروج از NPT در صورت نیاز از مهم‌ترین ابزارهای تضمین اجرای هرگونه تفاهم هستند. این عوامل موتور محرک و سوخت اصلی قدرت کشور محسوب می‌شوند. اگر طرف مقابل مفاد تفاهم را رعایت نکند، جمهوری اسلامی ایران اهرم‌های فشار خود را به کار خواهد گرفت. تنگه هرمز، خروج از NPT و محدود کردن نفوذ و عوامل آمریکا در منطقه از جمله این ابزارهاست. این اقدامات با اتکا به مردم و تحت هدایت رهبری قابل پیگیری خواهد بود.

تفاهم اسلام‌آباد و راستی‌آزمایی ایران

حسین کنعانی‌مقدم _ آگاه مسائل سیاسی
تفاهم حاصل شده بین ایران و آمریکا در دو مرحله تعریف شده که در گام نخست، آتش‌بس در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان، رفع محاصره دریایی و راستی‌آزمایی تعهدات طرف مقابل در دستور کار قرار دارد. البته با توجه به بدعهدی‌های آمریکا، مرحله راستی‌آزمایی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و جمهوری اسلامی ایران تلاش خواهد کرد شروط و خطوط قرمز خود را با اتکا به مقاومت مردم، فداکاری نیروهای مسلح و دیپلماسی مقاومت به طرف مقابل تحمیل کند. رژیم صهیونیستی نیز ناگزیر است از توافقات انجام‌شده میان ایران و آمریکا تبعیت کند، هرچند تجربه نشان داده که واشنگتن توانایی کنترل رفتارهای تل‌آویو را ندارد.
اما مهم‌ترین تعهدات طرف مقابل در این تفاهم، رفع محاصره دریایی، برقراری آتش‌بس در تمامی جبهه‌ها، عقب‌نشینی کامل رژیم صهیونیستی از جنوب لبنان، کاهش تهدیدات نظامی در خلیج فارس و دریای عمان و فاصله گرفتن نیروهای آمریکایی از پیرامون مرزهای ایران از جمله این تعهدات است. در مرحله دوم که ۶۰روز به طول خواهد انجامید، طرفین درباره چارچوب‌های آینده گفت‌وگو خواهند کرد و موضوع هسته‌ای در این مرحله مطرح نیست. مدیریت آینده تنگه هرمز نیز بر اساس توافق میان ایران و عمان تنظیم خواهد شد.
البته نکته‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد، میزان پایبندی آمریکا به تعهدات خود است؛ جمهوری اسلامی ایران با درس گرفتن از سوابق پیشین، با احتیاط و بر پایه راستی‌آزمایی، روند اجرای تفاهم را دنبال خواهد کرد. این تفاهم به معنای صلح نیست، بلکه تفاهمی برای توقف جنگ و کاهش تنش‌ها محسوب می‌شود. همچنین درباره دلایل مخالفت رژیم صهیونی با تفاهم ایران و آمریکا باید در نظر داشت، تل‌آویو تلاش زیادی برای کشاندن آمریکا به جنگ با ایران انجام داد و به همین دلیل، مخالف جدی این روند است. از سوی دیگر، رژیم صهیونیستی هم‌اکنون در چندین جبهه منطقه‌ای درگیر است و ممکن است از فرصت ایجادشده برای بازسازی توان خود استفاده کند. بنیامین نتانیاهو در مواردی خارج از چارچوب سیاست‌های واشنگتن عمل می‌کند، تجربه نشان داده رژیم صهیونیستی به توافقات پایبند نیست.

دست‌ها روی ماشه؛ آمریکا قابل اعتماد نیست

محسن پاک‌آئین _ آگاه مسائل سیاست خارجی
در مرحله اول، این تفاهم یک شکست برای آمریکا بود، چرا که آنها با اهداف دیگری وارد جنگ با ایران شده و به دنبال تسلیم کامل ایران بودند. آمریکا به‌دنبال تحقق اهداف خود در حوزه هسته‌ای در ایران بود اما اینگونه نشد، نه تنها آمریکا به اهداف مدنظر خود نرسید بلکه راهبرد جدیدی برای ایران خلق شد که آن تنگه هرمز بود.
از این به بعد قطعا شرایط دیگری در مورد تنگه هرمز ایجاد خواهد شد و مالکیت ایران و عمان بر تنگه هرمز حاکم خواهد بود و ما می‌توانیم بر اساس معیارهای خودمان به کشورها اجازه تردد دهیم. ما موفق شدیم مسئله آتش‌بس و توقف جنگ را به محور مقاومت هم تعمیم دهیم و رژیم صهیونیستی پذیرفته که حمله‌ای به لبنان نداشته باشد.
همچنین اتخاذ این تصمیم با نظر شورای عالی امنیت ملی صورت گرفت و مذاکره کنندگان آن را به نتیجه رساندند، لذا در این شرایط لازم است که مردم حمایت خود از مسئولان نظام و نیروهای سیاسی و نیروهای مسلح را ادامه دهند و اجازه ایجاد شکاف را ندهند. نکته دیگر اینکه باید بدانیم که ما با دشمن وارد توافق شدیم و این دشمن هرگز قابل اعتماد نیست؛ دست‌ها باید روی ماشه باشد که البته به همین گونه نیز هست. ما قطعا در کمال بی‌اعتمادی مراحل بعدی این توافق را دنبال می‌کنیم، از این رو در بازه زمانی ۶۰ روزه وارد مباحث هسته‌ای و لغو تحریم‌ها می‌شویم که بسیار دوره دشواری خواهد بود و مذاکره کنندگان مسیر دشواری را پیش رو خواهند داشت چرا که هم باید از حق جمهوری اسلامی ایران برای استفاده صلح‌آمیز هسته‌ای دفاع و تثبیت کنند و هم به‌دنبال لغو تحریم‌های ظالمانه علیه ایران باشند.
نیروهای مسلح نیز حتما با اقتدار در میدان شرایطی را ایجاد می‌کنند که دست و توان مذاکره‌کنندگان در چانه‌زنی باز باشد و ان‌شاءالله از این مرحله هم بتوانیم با موفقیت عبور کنیم و در کنار پیروزی نظامی که تاکنون محقق شده، به یک پیروزی سیاسی نیز دست یابیم.