۱ تیر ۱۴۰۵ - ۲۲:۱۷
کد مطلب: ۲۳٬۲۷۷
رمزگشایی از استراتژی دیپلماسی پزشکیان

آگاه: مسعود پزشکیان در زمان انتخابات ریاست جمهوری ـ وقتی با رقیبش به مرحله دوم راه یافت ـ درباره نگاه و رویکردش به حوزه سیاست خارجی، گفته بود: سیاست خارجی من بر مبنای واقع‌بینی است؛ به سیاست خارجی نگاه ملی دارم. حرفم این است که آمریکایی‌ها یا اروپایی‌ها چرا دیگر راحت به تاجران و بازرگانان ما ویزا نمی‌دهند؟
او نظراتش را صریح و بدون هیچ‌گونه روتوش با مردم در میان می‌گذاشت، خود را تافته جدا بافته از آنها نمی‌دانست و همین مسیری که در پیش گرفت، باعث پیروزی او در چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری شد.
در همان دوره «دوران پسا انتخابات» خبرگزاری آمریکایی آسوشیتدپرس با انتشار گزارشی با بیان اینکه پس از سال‌ها تحریم ایران از سوی غرب، مسعود پزشکیان، نامزد اصلاح‌طلبان در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ایران، با وعده تعامل با غرب پیروز شد، نوشت: او در شرایطی برنده انتخابات شد که ایران در برهه حساسی قرار داشته و منطقه خاورمیانه بر سر جنگ اسرائیل و حماس با تنش‌های شدیدی روبه‌روست، برنامه هسته‌ای ایران در حال پیشرفت است و انتخابات قریب‌الوقوع آمریکا می‌تواند هرگونه احتمال تنش‌زدایی بین تهران و واشنگتن را با خطر روبه‌رو کند. اما نهمین رئیس‌جمهور ایران پس از اعلام پیروزی چه عکس‌العملی نشان داد؟
او ۲۲ تیر  ۱۴۰۳ در سرمقاله‌ای با عنوان «پیام من به جهان رسید» که در روزنامه تهران‌تایمز منتشر شد، نگاه و رویکرد خود را به روابط با کشورهای منطقه، آفریقا، چین، روسیه، اروپا و آمریکا تشریح کرد و نوشت: «ایالات متحده و متحدان غربی‌اش از رژیم عدم گسترش سوءاستفاده کرده‌اند تا- برخلاف برآوردهای دستگاه‌های اطلاعاتی خود - بحرانی برساخته در مورد برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران ایجاد نمایند و از آن برای اعمال فشار مستمر بر مردم ما استفاده کنند. این در حالی است که همزمان به حمایت فعالانه و بی‌دریغ از اسرائیل- یک رژیم آپارتایدی تجاوزگرا که عضو پیمان ان‌پی‌تی نیست و به گواه همه شواهد دارنده سلاح هسته‌ای است – پرداختند. می‌خواهم تاکید کنم که دکترین دفاعی ایران شامل ساخت سلاح‌های هسته‌ای نیست و ایالات متحده را فرامی‌خوانم تا از سوءمحاسبات گذشته‌اش درس گرفته و سیاست جدیدی متناسب با آن اتخاذ نماید. تصمیم‌گیران در واشنگتن باید دریابند که سیاستی که مبنای آن قرار دادن کشورهای منطقه در مقابل یکدیگر باشد، نه در گذشته موفق بوده و نه در آینده موفق خواهد شد. آنها باید حقیقت ایران را بپذیرند و از تشدید تنش‌های موجود پرهیز نمایند.»
پزشکیان بعد از برگزاری مراسم تحلیف و تنفیذ به آنچه با مردم در ایام انتخابات در میان گذاشته بود پایبند بود و از سوی دیگر بنای تقابل و حاشیه‌سازی با سایر دستگاه‌ها و نهادهای حاکمیت را نداشت و می‌گفت باید با تبعیت از رهبری انقلاب برای حل مشکلات با هم وفاق کنیم. چنانچه در جلسه استیضاح عبدالناصر همتی در مجلس گفت: «من موافق مذاکره بودم، رهبری فرمودند با آمریکا مذاکره نکنیم. این یعنی پایندی کامل به نظر و حکم ولی فقیه.» حتی سال ۱۴۰۳ وقتی دونالد ترامپ باز به تهدید و یاوه‌گویی روی آورد، همتای ایرانی‌اش ۲۲ بهمن در مراسم سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در اجتماع پرشور مردم پاسخ مستاجر کاخ سفید را داد و خطاب به او تصریح کرد: «اگر اهل مذاکره بودی، چرا این غلط‌ها را کردی؟!»
در روزهای اخیر نیز رئیس قوه مجریه متعهد شده که تفاهم اسلام‌آباد به نفع ملت تمام می‌شود اما زیر بار سلطه استکبار و زیاده‌خواهی‌های ترامپ و نخست‌وزیر صهیونی نرفته و نخواهد رفت. وی روز گذشته در مراسم روز ملی اصناف در سالن اجلاس سران طی سخنانی با بیان اینکه «دشمن تصور می‌کرد ظرف مدت سه روز می‌تواند نظام اسلامی را ساقط کند، اما از این واقعیت غافل بود که اصناف، بازاریان و ملت بزرگ ایران ریشه در این آب و خاک دارند و هرگز اجازه تحقق اهداف شوم آنان را نخواهند داد»، گفت: اصناف با تمام وجود پای کشور ایستادند، بازار را حفظ کردند، کالا و خدمات را مدیریت نمودند و اجازه ندادند مردم با کمبود مواجه شوند یا نارضایتی عمومی شکل گیرد. گرچه افزایش قیمت‌ها وجود داشت که دلایل خاص خود را دارد، اما کمبود کالا به هیچ عنوان احساس نشد. مسعود پزشکیان در ادامه گفت: مذاکراتی که در حال انجام است، با عزت و اقتدار و در چارچوب تعیین‌شده از سوی مقام رهبری پیگیری می‌شود و هر جا که بخواهند حقوق ملت ایران را نادیده بگیرند، به هیچ عنوان کوتاه نخواهیم آمد و در برابر زیاده‌خواهی‌ها سر خم نخواهیم کرد. اینکه امروز در نتیجه ایستادگی و مقاومت تیم مذاکره‌کننده، طرف مقابل در موضوع لبنان ناگزیر به عقب‌نشینی شده و از ادامه قتل و کشتار مردم مظلوم این کشور دست کشیده است، دستاورد کوچکی نیست.
رئیس شورای عالی امنیت ملی با بیان اینکه دولت تمامی ظرفیت خود را برای تقویت کشور به کار گرفته است، اظهار کرد: باور داریم که اگر همه برای مردم باشیم و دغدغه مردم را داشته باشیم، هیچ قدرتی قادر نخواهد بود کشور را زمینگیر کند. دغدغه امروز من اشتغال، معیشت و رفاه مردم، به ویژه اقشار آسیب‌پذیر است و اولویتی بالاتر از این برای دولت وجود ندارد.
روی هم رفته، سخنان رئیس‌جمهور در هفته جاری (همایش سیاست‌های پولی و ارزی و مراسم اصناف) به وضوح حاکی از آن است، او به جای شعار دادن از زبان «منفعت متقابل» استفاده کرد و به آمریکا فهماند که ما برای رفع گره‌ها آماده‌ایم، اما نه به بهای پذیرش خواسته‌های غیرمنطقی که منجر به بی‌ثباتی داخلی می‌شود. اگر بخواهیم نگاه او را در یک کالبدشکافی نهایی ارزیابی کنیم، به این نتیجه می‌رسیم که پزشکیان از یک فرمول پیروی می‌کند: «حضور در مذاکرات با مشت گره‌کرده در اصول.» او برخلاف برخی جریان‌های سازشگر، «عزت ملی» را یک متغیر اقتصادی نمی‌بیند. از نظر او، اگر تفاهمی منجر به «سلطه» شود، آن تفاهم در بلندمدت باعث شکست ایران خواهد شد، بنابراین او سلطه غرب را یک «ریسک امنیتی» می‌بیند و هرگز حاضر نیست برای یک گشایش کوتاه‌مدت، استقلال استراتژیک ایران را به خطر بیندازد. پس هرچند پالس مثبتی به تعامل و دیپلماسی  برای باز کردن گره‌های اقتصادی و سیاسی نشان می‌دهد اما از آنجا که یک واقع‌گراست، هرگز اجازه نمی‌دهد تعامل، به «تسلیم» یا پذیرش سلطه غرب تبدیل شود.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.