آگاه: اما این جلسه، علاوه بر دستور کار خود، از نظر فضای حاکم بر صحن نیز متفاوت بود. شکل و شمایل خانه ملت نسبت به گذشته تغییر کرده بود؛ تصویری بزرگ از شمایل مبارک رهبر و امام شهید امت در بخش هیاترئیسه و در برابر دیدگان نمایندگان قرار داشت؛ تصویری که واقعیت تلخ حادثه دردناک صبح نهم اسفند را بار دیگر به ذهنها یادآوری میکرد. همچنین در گوشه سمت راست جایگاه هیاترئیسه، تصویر آیتالله سیدمجتبی حسینیخامنهای، رهبر معزز انقلاب، جایگزین تصویر رهبر شهید انقلاب شده بود و در سوی دیگر نیز تصویر رهبر شهید در کنار عکس پیر و مرشد او، حضرت امام خمینی (ره)، قرار داشت؛ چیدمانی که بیش از هر چیز، حال و هوای متفاوت این نشست را به نمایش میگذاشت. علاوه بر آن، در جایجای صحن علنی نیز پرچمهای سرخ خونخواهی به چشم میخورد. بسیاری از نمایندگان این پرچمها را در دست داشتند یا روی میزهای خود نصب کرده بودند. پرچمهای سرخ مزین به شعار «یا لثارات الحسین» در میان رنگ سبز صحن علنی، جلوهای خاص ایجاد کرده بود؛ برخی نمایندگان هنگام رفتوآمد در صحن نیز این پرچمها را همراه خود حمل میکردند و فضای مجلس را بیش از پیش تحت تاثیر قرار داده بودند.
اما با نواخته شدن زنگ آغاز جلسه، حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس شورای اسلامی، رسمیت نشست را با حضور ۲۵۹ نماینده اعلام کرد و در نطق پیش از دستور خود با اشاره به نخستین جلسه علنی مجلس پس از شهادت امام شهید، گفت: «امروز برای نخستین بار جلسه مجلس را بدون حضور امام شهید آغاز میکنیم.» وی تاکید کرد: «امروز با شهدا و امام شهدا پیمان میبندیم که راه ایشان را ادامه دهیم و با رهبر انقلاب نیز عهد میبندیم که همواره مطیع ایشان باشیم؛ نه یک قدم جلوتر و نه یک قدم عقبتر.» اما در جریان سخنان نایبرئیس مجلس و همزمان با قرائت بخشهای مربوط به انتقامخواهی در پیام رهبر انقلاب، فضای صحن علنی تحت تاثیر قرار گرفت و نمایندگان یکصدا شعار «اللهاکبر» سر دادند.
پس از آن نیز فریادهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» بار دیگر در صحن مجلس طنینانداز شد. در ادامه، نمایندگان به تدریج از جای خود برخاستند و در حالی که پرچمهای سرخ خونخواهی را در دست داشتند، با شعار «اللهاکبر» به سمت مقابل جایگاه هیاترئیسه حرکت کردند. با افزایش شمار نمایندگان در جلوی صحن، شعارهایی از جمله «نه سازش، نه تسلیم؛ انتقام، انتقام»، «خونی که در رگ ماست، هدیه به رهبر ماست»، «حسین حسین شعار ماست، شهادت افتخار ماست»، «ای رهبر شهیدم، راهت ادامه دارد» و «میجنگیم، میمیریم؛ سازش نمیپذیریم» در فضای خانه ملت طنینانداز شد؛ شعارهایی که بازتاب فضای حاکم بر نخستین جلسه علنی مجلس پس از این واقعه بود.
مصوبه نمایندگان برای جلسات مجلس به وقت اضطرار
اما بهارستاننشینان در ادامه، بررسی طرح اصلاح ماده یک قانون آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی را در دستور کار قرار دادند و پس از استماع گزارش کمیسیون آییننامه داخلی، همچنین شنیدن نظرات موافقان و مخالفان، ابتدا کلیات و سپس جزئیات این طرح را به تصویب رساندند. در جریان رأیگیری، کلیات این طرح با ۲۱۱ رأی موافق، ۳۵ رأی مخالف و دو رأی ممتنع از مجموع ۲۵۹ نماینده حاضر در جلسه به تصویب رسید. همچنین نمایندگان در ادامه با ۲۱۰ رأی موافق، ۳۰ رأی مخالف و چهار رأی ممتنع از مجموع ۲۵۵ نماینده حاضر، با جزئیات طرح نیز موافقت کردند.
بر این اساس، تبصره یک ماده یک قانون آییننامه داخلی مجلس اصلاح و تبصره دوم این ماده نیز حذف شد. مطابق متن اصلاحی، «در مواقع اضطرار و شرایط خاص کشور که بنا به تشخیص هیاترئیسه مجلس، حضور نمایندگان و برگزاری جلسات صحن در محل دائمی مجلس امکانپذیر نباشد، جلسه صحن علنی با اطلاعرسانی به نمایندگان در محل دیگری غیر از ساختمان مجلس یا از طریق بستر فضای مجازی برگزار خواهد شد.» همچنین بر اساس این مصوبه، هیاترئیسه مجلس مکلف شد تمامی زیرساختهای لازم برای برگزاری چنین جلساتی را فراهم کند؛ بهگونهای که تمامی فرآیندهای پیشبینیشده در قانون آییننامه داخلی مجلس، از جمله ثبت حضور، رأیگیری، نطقهای پیش از دستور، تذکرات آییننامهای، اخطارهای قانون اساسی، بررسی دیدگاههای موافقان و مخالفان، اعلام نتایج آرا و سایر تشریفات قانونی، با رعایت الزامات فنی، سختافزاری، نرمافزاری و امنیت شبکه، بدون هیچگونه خللی انجام شود. طبق این مصوبه، ادامه برگزاری جلسات مجلس به این شیوه نیز تنها تا پایان وضعیت اضطراری یا شرایط خاص کشور و با پیشنهاد هیاترئیسه و رأی اکثریت نمایندگان حاضر در جلسه رسمی امکانپذیر خواهد بود.
اعلام وصول طرح «اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس»
اما بررسی این طرح در حالی در صحن علنی مجلس به پایان رسید که در خلال مذاکرات، سمیه رفیعی، عضو هیاترئیسه مجلس شورای اسلامی، طرح «اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس» را اعلام وصول کرد. پس از اعلام وصول این طرح، حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس که ریاست جلسه علنی را برعهده داشت، با اشاره به طرحهای ارائهشده در این حوزه، گفت: در مجموع ۱۱ طرح با این موضوع به مجلس ارائه شده است. این طرح نیز اعلام وصول شد تا در کمیسیون تخصصی مورد بررسی، جمعبندی و تلفیق قرار گیرد و نمایندگان درباره ابعاد مختلف آن به بحث و تبادل نظر بپردازند. وی افزود: در نهایت، پس از بررسیهای کارشناسی و رسیدن به جمعبندی، این پیشنهادها در قالب یک طرح واحد برای رسیدگی و تصمیمگیری نهایی در صحن علنی مجلس مطرح خواهد شد.
رقابت داغ برای هیاترئیسه کمیسیونها
اما فعالیتهای پارلمانی به صحن علنی محدود نماند و بهارستاننشینان در صبح و عصر روز سهشنبه ۲۳ تیر، انتخابات هیاترئیسه کمیسیونهای تخصصی مجلس شورای اسلامی را به صورت الکترونیکی برگزار کردند. این انتخابات به صورت همزمان در کمیسیونهای تخصصی انجام شد و نمایندگان هر کمیسیون با رأیگیری، رئیس، نواب رئیس، دبیران و سخنگوی کمیسیون متبوع خود را برای یک سال آینده انتخاب کردند.
در همین راستا، انتخابات هیاترئیسه کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس نیز برگزار شد و محمدصالح جوکار بار دیگر به عنوان رئیس این کمیسیون انتخاب شد. همچنین رستگار یوسفی و قاسم روانبخش به عنوان نواب رئیس، ولیالله بیاتی به عنوان سخنگو و محمد بیات و روحالله موسوی بیدلی به عنوان دبیران کمیسیون برگزیده شدند. این کمیسیون مسئول بررسی طرحها و لوایح مرتبط با مدیریت داخلی کشور، شوراها، تقسیمات کشوری و انتخابات است.
در کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری نیز نمایندگان با برگزاری انتخابات الکترونیکی، علیرضا منادیسفیدان را بار دیگر به عنوان رئیس انتخاب کردند. سیدمحمد مولوی و سیدابوالحسن مصطفوی به عنوان نواب رئیس، رمضان رحیمی و فاطمه جراره به عنوان دبیران و عمران عباسیکالی به عنوان سخنگوی کمیسیون برگزیده شدند. این کمیسیون مسئول بررسی سیاستها و قوانین حوزه آموزش، پژوهش، فناوری و آموزش عالی کشور است.
اعضای کمیسیون آییننامه داخلی مجلس نیز ترکیب جدید هیاترئیسه خود را انتخاب کردند که بر اساس آن، محمدمهدی مفتح به ریاست کمیسیون رسید. مهدی طغیانی و علی خضریان به عنوان نواب رئیس، محسن زنگنه به عنوان سخنگو و احد آزادیخواه و محمدتقی نقدعلی به عنوان دبیران این کمیسیون انتخاب شدند. این کمیسیون وظیفه بررسی اصلاحات آییننامه داخلی مجلس و ساماندهی فرآیندهای تقنینی و نظارتی پارلمان را برعهده دارد.
در کمیسیون اجتماعی نیز علی باباییکارنامی برای سومین سال متوالی ریاست کمیسیون را حفظ کرد. همچنین علی جعفریآذر و شاهرخ رامین به عنوان نواب رئیس، فضلالله رنجبر به عنوان سخنگو و رضا صدیقی و مسلم صالحی به عنوان دبیران انتخاب شدند. این کمیسیون به موضوعاتی همچون اشتغال، روابط کار، رفاه اجتماعی، بیمه، بازنشستگی و مسائل مرتبط با نیروی انسانی میپردازد.
در ادامه، اعضای کمیسیون انرژی نیز حجتالاسلام موسی احمدی را برای سومین سال متوالی به عنوان رئیس برگزیدند. فرهاد شهرکی و محمد کعبعمیر نواب رئیس، رضا سپهوند سخنگو و امید کریمیان و عبدالحسین همتی دبیران این کمیسیون شدند. کمیسیون انرژی مسئول بررسی سیاستها و قوانین حوزه نفت، گاز، برق، انرژیهای نو و امنیت انرژی کشور است.
همچنین در کمیسیون اقتصادی، سیدشمسالدین حسینی برای سومین سال متوالی به ریاست این کمیسیون انتخاب شد. مهدی طغیانی و میثم ظهوریان به عنوان نواب رئیس، فتحالله توسلی به عنوان سخنگو و غلامحسین زارعی و هادی محمدپور به عنوان دبیران کمیسیون برگزیده شدند. این کمیسیون مسئول بررسی لوایح و طرحهای مرتبط با سیاستهای اقتصادی، نظام بانکی، مالیات، گمرک، تجارت و سرمایهگذاری کشور است.
علاوه بر آن، اعضای کمیسیون برنامه و بودجه نیز غلامرضا تاجگردون را برای سومین سال متوالی به عنوان رئیس برگزیدند. همچنین مهرداد گودرزوندچگینی و فریدون همتی به عنوان نواب اول و دوم، محمدقسیم عثمانی به عنوان سخنگو و محسن بیگلری و عبدالکریم هاشمینخلابراهیمی به عنوان دبیران اول و دوم برگزیده شدند. این کمیسیون مسئول بررسی بودجه سنواتی، برنامههای توسعه و نظارت بر عملکرد مالی دستگاههای اجرایی است.
همچنین اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی هم روز گذشته هیاترئیسه خود برای اجلاسیه سوم مجلس دوازدهم را انتخاب کردند. در این انتخابات، ابراهیم عزیزی نماینده مردم شیراز و زرقان به عنوان رئیس، عباس مقتدایی نماینده مردم اصفهان و حیاتمقدم نماینده مردم بندر ماهشهر، امیدیه و هندیجان به عنوان نواب اول و دوم، حسن قشقاوی نماینده مردم رباطکریم و بهارستان به عنوان سخنگو و بهنام سعیدی نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد و یعقوب رضازاده نماینده مردم سلماس به عنوان دبیران اول و دوم انتخاب شدند. این کمیسیون نیز مسئول بررسی طرحها و لوایح مرتبط با سیاست خارجی، امنیت ملی و مسائل دفاعی کشور و نظارت بر عملکرد دستگاههای ذیربط است.
با پایان یافتن فرآیند رأیگیری، ترکیب جدید هیاترئیسه کمیسیونهای تخصصی مجلس مشخص شد تا کمیسیونها با آرایشی تازه، بررسی لوایح، طرحها و ماموریتهای نظارتی خود را در سال سوم فعالیت مجلس دوازدهم دنبال کنند؛ انتخاباتی که از مهمترین رویدادهای داخلی مجلس به شمار میرود و نقش تعیینکنندهای در مدیریت دستورکارها و روند بررسی موضوعات تخصصی در کمیسیونها خواهد داشت.
نظر شما