آگاه: مهدی شیرزاد، مشاور معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در نشست رونمایی و تشریح سالنامه آماری زنان ۱۴۰۳ و با بیان اینکه با استناد به قانون برنامه هفتم توسعه، افزود: طبق بند ب ماده ۸۰ قانون برنامه هفتم، معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری مکلف شده شاخصهای حوزه زنان و خانواده را در قالب اطلسی گزارش، احصا و رصد کند. شیرزاد به ارائه تشریح فصلهایی از این سالنامه پرداخت و افزود: طبق گزارش مرکز آمار ایران، هرم سنی جمعیت ایران در سال ۱۴۰۰ حدود ۸۶ میلیون نفر جمعیت را نشان میدهد که ۴۳.۳ مرد و ۴۲.۶ زنان بودند. بزرگترین بخش جمعیت در میانه هرم در فاصله سنی ۲۵ تا ۵۰ سال است. وی ادامه داد: کشور ما در حال پیرشدن است و از یک سو باید برای آن زمان آمادگی داشته باشیم و از سوی دیگر زمان زیادی تا بسته شدن پنجره جمعیتی نمانده است لذا باید بکوشیم از فرصت باقی مانده بیشترین بهره را ببریم.
شیب تند کاهش رشد جمعیت در ایران
مشاور معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در خصوص رشد جمعیت ایران نیز توضیح داد: از سال ۱۳۶۵ به بعد، با شیب تندی کاهش رشد جمعیت را داشتیم و برآوردهای صورت گرفته نشان میدهد که در حال حاضر این عدد به زیر یک درصد رسیده است. وی در ادامه با اشاره به وضعیت بعد خانوارهای شهری و روستایی نیز توضیح داد: فراوانی خانوارهای شهری روند افزایشی داشته است. بعد خانوار شهری به طور میانگین حدود ۳ نفر و بعد خانوار روستایی ۳.۳ نفر است؛ برخلاف تصور قدیم، به نظر اقتضای شرایط اقتصادی و اجتماعی، خانوارهای روستایی و شهری در حال نزدیک شدن به هم هستند. مشاور معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در ادامه با اشاره به تعداد خانوارها به تفکیک جنس سرپرست خانوار اعلام کرد که در سال ۹۵، حدود ۸۷ درصد خانوارها مرد سرپرست بودند. در بازه سالهای ۴۵ تا ۹۵ تعداد خانوارهای زن سرپرست تقریبا دو برابر شده است.
نرخ سالخوردگی مردان و زنان ایرانی
شیرزاد در ادامه درباره نسبت جوانی جمعیت نیز اینگونه توضیح داد: نسبت جوانی جمعیت روند کاهشی داشته است؛ فاصله سالهای ۶۵ تا ۸۵ شیب نمودار تند است. در سال ۱۴۰۳ نسبت جوانی جمعیت حدود ۲۳ درصد است. یعنی از هر ۱۰۰ نفر جمعیت کشور ۲۳ نفر آنها ۱۵ ساله و کمتر بودهاند. وی درباره نسبت سالخوردگی جمعیت نیز گفت: روند سالخوردگی رو به افزایش است، البته در قیاس با نسبت جوانی، تفاوتهایی دیده میشود و نرخ سالخوردگی مردان در سال ۱۴۰۳، هفت درصد و در زنان ۸.۱ درصد بوده است.
مشاور معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در ادامه به وضعیت نرخ خالص ازدواج و طلاق پرداخت و افزود: نرخ خالص ازدواج و طلاق در یک سال معین، از تقسیم تعداد ثبت شده واقعه بر جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر ضربدر ۱۰۰۰ به دست میآید. در سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳، نرخ خالص ازدواج روند کاهشی داشته است. نرخ خالص طلاق نیز تقریبا روند ثابتی را در این بازه زمانی نشان میدهد. در سال ۱۴۰۳ در هر ۱۰۰۰ نفر جمعیت ۱۰ ساله و بالاتر، ۶.۶ واقعه ازدواج و ۲.۷ واقعه طلاق ثبت شده است.
بنابر اظهارات وی، در سال ۱۴۰۳ نرخ خالص ازدواج در استانهای کشور بین ۴.۸ تا ۹.۱ درصد در نوسان بوده است. بالاترین نرخ مربوط به استان کردستان و پایینترین مربوط به استان سمنان بوده است. به نظر میرسد مناطق مرکزی کشور نرخ پایینتری نسبت به استانهای مرزی دارند. شیرزاد در خصوص نرخ خالص طلاق نیز گفت: در سال ۱۴۰۳ نرخ خالص طلاق در استانهای کشور بین ۱.۲ تا ۴.۲ در نوسان بوده است. بالاترین نرخ مربوط به استان کردستان و پایینترین نرخ مربوط به استان سیستان و بلوچستان بوده است.
افزایش میانگین سن طلاق
وی در ادامه با اشاره به میانگین سن زوجین در اولین ازدواج گفت: میانگین سن زنان در زمان اولین ازدواج کمتر دستخوش تغییر بوده است. در سال ۱۴۰۳ میانگین سن مردان، ۲۸.۳ سال و میانگین سن زنان ۲۴.۱ سال بوده است. وی یادآور شد: میانگین سن طلاق در هر دو جنس روند افزایشی داشته است. میانگین سن طلاق در زنان از ۳۱ سال در سال ۹۵ به ۳۴.۷ و در مردان از ۹/۳۵ به ۵/۳۹ سال رسیده است.
وی در بخش دیگری از توضیحات خود با اشاره به نسبت تعداد طلاق به ازدواج ثبت شده در سال ۱۴۰۳ گفت: این شاخص نشان میدهد در برابر هر چند ازدواج در طول یک سال چند طلاق اتفاق میافتد؟ در سال ۱۴۰۳، در کل کشور در برابر هر ۱۰۰ ازدواج ۴۱ طلاق اتفاق افتاده است که کمترین نسبت مربوط به استان سیستان و بلوچستان است. در برابر هر ۱۰۰ ازدواج، ۱۳ طلاق در آن اتفاق افتاده است و بیشترین نسبت مربوط به استانهای مازندران و البرز است که در برابر هر ۱۰۰ ازدواج ۵۸ طلاق را داشتهاند.
شیرزاد درباره میزان باروری کل نیز گفت: میزان باروری کل در هر سال از تعداد نوزادانی که در سال به ازای هر زن در سن ۱۵ تا ۴۹ سال به دنیا میآید، به دست میآید. این میزان در کشور غالبا روند کاهشی داشته است. از سال ۹۷ به این سو، میزان باروری کل به زیر نرخ جانشینی رسیده است (کمتر از ۲/۱) به عبارت دیگر جمعیتی که از دنیا میرود جایگزین نمیشود. در نتیجه پایین هرم جمعیتی لاغرتر از بالای آن خواهد شد.
مشاور معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در ادامه درخصوص ولادتهای ثبت شده گفت: در سال ۱۴۰۳ کمترین نرخ خام ولادت در استان گیلان بوده است. در این استان، به ازای هر ۱۰۰۰ نفر جمعیت ۶.۷ نوزاد به دنیا آمده است. بیشترین هم مربوط به استان سیستان و بلوچستان بوده است که به ازای هر ۱۰۰۰ نفر ۲۵.۴ نوزاد متولد شده است. میانگین کشور ۱۱.۶ نوزاد است. وی فاصله ازدواج تا تولد اولین فرزند را نیز اینگونه اعلام کرد: به طور میانگین به نظر میرسد که زنان ایرانی حدودا چهار تا ۵/۴ سال پس از ازدواج، اولین فرزند خود را به دنیا میآورند. وی گفت: میانگین سن مادران در زمان تولد فرزند اول در سال ۱۴۰۳ حدود ۵/۲۷ سال بوده است. در حالی که میانگین سن پدران حدود ۳۲ سال بوده است.
بنابر اعلام وی، در این شاخص استان سیستان و بلوچستان، با فاصله از دیگر استانهای کشور اعداد پایینتری دارد. همچنین بالاترین میانگین مربوط به استانهای تهران، فارس و البرز بوده است. به طوری که در استان تهران میانگین سن مادران ۶/۳۰ سال و برای پدران ۷/۳۴ سال بوده است. اگر سن جوانی را بنا بر تعریف ۱۵ تا ۲۹ سال در نظر بگیریم در دهه اخیر در کشور ما، غیر از سیستان و بلوچستان، در دیگر استانها تجربه پدری خارج از سن جوانی است و در استان تهران تجربه مادری نیز خارج از سن جوانی است.
شیرزاد در ادامه با اشاره به تعداد فوتهای ثبت شده نیز با اشاره به تاثیر کرونا گفت: از ۱۶۱ هزار و ۵۸۷ فوتی زن در سال ۱۳۹۶ به ۲۰۷ هزار و ۶۷ فوتی در سال ۱۴۰۳ و از ۲۱۰ هزار و ۶۹۱ فوتی مرد در سال ۱۳۹۶ به ۲۵۱ هزار و ۷۹۱ فوتی مرد در سال ۱۴۰۳ رسیدهایم.
نظر شما