آگاه: این بیانیه با تاکید بر مسئولیت تاریخی جامعه جهانی در صیانت از حافظه جمعی بشر، از نهادهای بین‌المللی می‌خواهد با اتکا به حقوق بین‌الملل بشردوستانه، برای حفاظت از آثار تاریخی ایران، ثبت و مستندسازی خسارات و جبران آسیب‌های واردشده اقدام کنند. در این بیانیه، فعال‌سازی فوری صندوق اضطراری یونسکو نه یک توصیه، بلکه ضرورتی اخلاقی و حقوقی دانسته شده و آمده است:
بر اساس مستندات رسمی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران، گزارش رسانه‌های ایرانی و بین‌المللی و مشاهدات میدانی اعضای سازمان‌های مردم‌نهاد فعال در حوزه میراث فرهنگی و تاریخی به ویژه اعضای سازمان‌های تخصصی ذیل سازمان یونسکو (ایکروم، ایکوم، ایکوموس و...)، در فاصله ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا بامداد ۱۹ فروردین ۱۴۰۵، حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به حدود ۱۳۲ بنا و اثر تاریخی در ۱۸ استان ایران آسیب جدی وارد کرد. استان تهران با بیش از ۶۰ اثر بیشترین آسیب‌ها و لطمات را دید، استان اصفهان با ۲۳ اثر و استان‌های خوزستان و کردستان هر کدام با ۱۳ اثر در رده‌های بعدی قرار دارند.
 برخی از این آثار همچون کاخ‌موزه گلستان و میدان نقش‌جهان اصفهان در فهرست میراث جهانی قرار دارند و برخی چون کاخ‌موزه چهل‌ستون، مسجد جامع عباسی، برج آزادی، مسجد سپهسالار، آرامگاه باباطاهر، مجموعه فلک‌الافلاک، کاخ صفی‌آباد، محوطه کوه خواجه و ده‌ها اثر دیگر از آثار شاخص و برجسته هنر و معماری ایرانی و بخشی از میراث مشترک بشری محسوب می‌شوند.
بر اساس کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه موضوع «حفاظت از اموال فرهنگی در زمان درگیری‌های مسلحانه» و پروتکل‌های الحاقی آن (۱۹۵۴ و ۱۹۹۹)، هرگونه هدف‌گیری یا وارد کردن خسارت مستقیم یا غیرمستقیم به بناهای تاریخی، سایت‌های باستانی و موزه‌ها مطلقا ممنوع است؛ اموال فرهنگی مصونیت کامل دارد و تحت هیچ شرایطی نباید اهداف نظامی تلقی شوند.
برخی از این بناها، نظیر پژوهشکده هنر فرهنگستان هنر، علاوه بر ارزش تاریخی، واجد کاربری علمی و پژوهشی بوده‌اند. این بنا که در سال ۱۳۱۰ ه‍. خ. (۱۹۳۱ م.) توسط معمار گرجستانی، نیکلای مارکف طراحی شد، محل سکونت پروفسور یحیی عدل (بنیان‌گذار جراحی نوین در ایران) بوده و تخریب آن در اثر اصابت راکت، نقض صریح «اصل تفکیک» در حقوق بین‌الملل بشردوستانه است. چنین مرکز تحقیقاتی و بنای فاخرش نمود میراث مشترک بشری بود و هیچگونه کاربری نظامی نداشته است. حمله مستقیم به چنین بناها و مراکزی، نقض صریح اصل تفکیک مندرج در ماده ۵۲ پروتکل اول الحاقی کنوانسیون‌های ژنو و ماده ۲۷ (۳) پروتکل دوم ۱۹۹۹ کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه محسوب می‌شود.
آسیب واردشده به کنیسه رفیع‌زاده و نابودی طومارهای تاریخی تورات که بر پوست طبیعی به‌دست روحانیون کلیمی نبشته شده است، نیز در شمول همین ممنوعیت‌های بین‌المللی به ویژه کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه و ماده ۸ اساسنامه رم است که تخریب عمدی میراث فرهنگی را جرم جنگی تلقی می‌کند. این آثار همگی پاره‌های هویت تمدنی ملتی است که در شکل‌گیری تمدن بشری نقش چشم‌گیری داشته‌اند و آسیب دیده‌اند. توجه شما را به قطعنامه ۲۳۴۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد (۲۰۱۷) معطوف می‌داریم. رویه قضایی دیوان کیفری بین‌المللی، از جمله پرونده الفقی الماهدی (۲۰۱۶)، که تخریب عمدی میراث فرهنگی را جنایت جنگی مستقل شمرده است، پیش روی ماست. از این‌روی ما از نهادهای بین‌المللی مخاطب این بیانیه بنا به وظایف ذاتی آنها می‌خواهیم.
۱. برای کمک به شناخت حقیقت و پرهیز کشورها از تکرار آسیب به مواریث تاریخی بشری، همه آسیب‌های واردشده به آثار تاریخی ایران با اعزام هیات‌های ارزیاب مستقل و متخصص، بررسی و مستندنگاری، تایید و به اطلاع کشورهای عضو برسد.
۲. بر اساس اصول حقوق بین‌الملل عرفی، سازوکار الزام‌آوری برای محکومیت متجاوز و پرداخت غرامت برای تامین هزینه‌های بازسازی میراث تخریب‌شده فعال شود. همچنین تشدید قوانین برای برخورد با دولت‌های خاطی از مقررات بین‌المللی، مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
 ۳. صندوق میراث اضطراری یونسکو (HEF) برای حمایت از مرمت و بازسازی این آثار ارزشمند فعال شود.
۴. روایت عمومی مردم از تخریب مواریث تاریخی بشری، به‌عنوان بخشی از تاریخی شفاهی بشری و حافظه جمعی، مورد پژوهش و مستندنگاری پژوهشگران بین‌المللی قرار گیرد و از این تجربه تلخ، آموزش‌های همگانی در سطح جهان در اولویت باشد.
 ۵. برای حفاظت از آثار در معرض خطر اقدام فوری سپر آبی بین‌المللی در همه کشورها مورد تاکید قرار گیرد و از همه اعضا خواسته شود به چنین مهمی التزام داشته باشند.
۶. هرگونه خرید، فروش یا انتقال اشیای تاریخی و فرهنگی ایران توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی در قلمرو کشورهای عضو، هرگونه جابه‌جایی یا معامله با مقاصدی غیر از استرداد به کشور مبدأ، به‌منزله قاچاق محسوب و ممنوع اعلام شود. همچنین پلیس بین‌الملل (INTERPOL) و سازمان جهانی گمرک (WCO) می‌بایست تدابیر فوری و مقتضی را برای جلوگیری از غارت، جابه‌جایی غیرقانونی و قاچاق اموال فرهنگی و قطعات تاریخی بر جای‌مانده از آوار تخریب و آسیب را اتخاذ کنند.
تخریب میراث فرهنگی کشورها تنها آسیب به بناها و محوطه‌های تاریخی نیست بلکه تلاشی برای از بین ‌بردن بخشی از تاریخ و حافظه جمعی بشری، اقدامی ضد فرهنگی و ضد بشری است که باید دولت‌ها از آن پرهیز کنند. جامعه بین‌المللی در برابر چنین فجایع جبران‌نشدنی مسئولیت تاریخی دارد. متقاضیان این نامه، خود و شما را به انجام مسئولیت اجتماعی و تاریخی دعوت می‌کنند.
این بیانیه با امضای ۳۰ سازمان مردم‌نهاد، از جمله موسسه فرهنگی هنری پیشین پژوه، جامعه باستان‌شناسی ایران، انجمن علمی باستان‌شناسی، شبکه تشکل‌های میراثی ایران، پویش ملی نجات بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی، موسسه پیشین پژوه، انجمن بهسازی ابنیه ایران، انجمن عمارات محروسه ایران، سمن حافظان میراث شهر سوخته، انجمن دوستداران میراث بیستون، موسسه توانمندسازی سرخریگ چابهار، انجمن حافظان میراث فرهنگی فسا، انجمن حامیان میراث فرهنگی شهرستان دره‌شهر، انجمن علمی ایلام‌شناسی ایران، انجمن علمی ادبیات تطبیقی، موسسه مان‌فرهنگ نوروزگان و جمعی دیگر از نهادهای فرهنگی و مدنی کشور صادر شده است.