ایران در آینه آیین‌های عاشورایی

از نخل تا طشت

هر سال با فرارسیدن تاسوعا و عاشورا، نقشه ایران رنگ دیگری به خود می‌گیرد. در این دو روز، شهرها و روستاهای کشور تنها میزبان مراسم سوگواری نیستند بلکه به صحنه نمایش مجموعه‌ای از آیین‌ها، سنت‌ها و میراث فرهنگی تبدیل می‌شوند که برخی از آنها قدمتی چندصدساله دارند. از نخل‌های عظیم یزد که بر دوش صدها نفر حرکت می‌کنند تا طشت‌های آب اردبیل، از سینه‌زنی‌های موزون بوشهر تا تعزیه‌های باشکوه مناطق مرکزی ایران، هر نقطه از کشور روایت ویژه خود را از واقعه عاشورا حفظ کرده است.

نقش پررنگ جامعه محلی در حفاظت از یوز آسیایی و مدیریت پایدار مراتع

بهره‌برداری حفاظت محور با یک ایده نو

آزاده عابدین‌زاده، کارشناس گردشگری: گسترش شتابان شهرنشینی و فاصله ‌گرفتن انسان از طبیعت، نه تنها سلامت جسم و روان ما را تهدید کرده، بلکه بسیاری از زیست‌بوم‌های شکننده را نیز به ورطه نابودی کشانده است. در این میان، گردشگری پایدار به‌ویژه تورهای تماشای حیات وحش، همچون روزنه‌ای امیدبخش سر برآورده‌اند؛ رویکردی که اگر با دانش، مشارکت جامعه محلی و حمایت دولت همراه شود، می‌تواند همزمان حفاظت از تنوع زیستی را تضمین کند و اقتصاد روستاهای دورافتاده را رونق بخشد.

بررسی ابزارهای حقوقی پیگیری تخریب آثار فرهنگی در مخاصمات مسلحانه

پاسداری بین‌المللی از تمدن

تخریب میراث فرهنگی در جنگ تنها از بین رفتن چند بنا، محوطه تاریخی یا اثر هنری نیست؛ بلکه ضربه‌ای به حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و سرمایه مشترک بشری محسوب می‌شود. از همین رو، جامعه جهانی طی دهه‌های گذشته مجموعه‌ای از قواعد حقوقی، کنوانسیون‌ها و سازوکارهای بین‌المللی را برای حفاظت از میراث فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه ایجاد کرده است. با این حال، تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که میان وجود این ظرفیت‌های حقوقی و امکان بهره‌گیری عملی از آنها فاصله‌ای قابل توجه وجود دارد.

ایران صاحب ۱۴ ذخیره‌گاه زیست‌کره جهانی شد

همزمان با روز جهانی محیط زیست، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) با ثبت ۱۴ ذخیره‌گاه زیست‌کره جدید در ۱۴ کشور جهان، تعداد اعضای شبکه جهانی ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره را به ۷۹۷ سایت در ۱۴۵ کشور افزایش داد.

واکاوی معضل صنعت بازی‌های رایانه‌ای در ایران

بازی بدون بازیگر

بازی‌های ویدیویی امروز دیگر صرفا یک سرگرمی ساده یا وسیله‌ای برای گذراندن اوقات فراغت نیستند، بلکه به یکی از بزرگ‌ترین و تاثیرگذارترین صنایع فرهنگی و اقتصادی جهان تبدیل شده‌اند. این رسانه نوین که توانسته است در مدت کوتاهی از مرزهای سرگرمی عبور کند، اکنون به ابزاری راهبردی برای انتقال مفاهیم فرهنگی، روایت‌های ملی، دیپلماسی عمومی و حتی آموزش و پرورش نسل‌های آینده بدل شده است. در چنین شرایطی، وضعیت صنعت بازی‌های رایانه‌ای در ایران نه تنها یک موضوع فنی یا تجاری، بلکه یک معضل فرهنگی جدی و چندلایه است که نیازمند واکاوی عمیق، آسیب‌شناسی دقیق و ارائه راهکارهای عملی و فوری است.

گلوگاه تظلم‌خواهی جهانی ایران در تخریب میراث فرهنگی

میراث فرهنگی ایران در روز جهانی موزه‌ها

آثار تاریخی در مخزن و موزه‌های تعطیل

تصویر میراث فرهنگی ایران در روزهای پس از جنگ، گویای واقعیتی تلخ و در عین حال امیدبخش است؛ جایی که برخی بناها و بافت‌های تاریخی آسیب دیده‌اند، موزه‌ها تعطیل شده‌اند و آثار ارزشمند کشور در مخازن امن جای گرفته‌اند. علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، در نشست خبری روز جهانی موزه‌ها و هفته میراث فرهنگی، گزارشی از وضعیت آثار تاریخی کشور ارائه کرد و به پرسش‌هایی درباره حفاظت، قاچاق و مرمت آثار پاسخ داد.

آسیب‌دیدگی ۶۰ اثر تاریخی در جنگ تحمیلی سوم در تهران

 رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی شهر تهران از تخریب گسترده ۶۰ اثر میراثی پایتخت در جریان جنگ تحمیلی سوم خبر داد.

بررسی ضرورت توجه نظام‌مند به اخلاق در توسعه هوش مصنوعی

نشست «پیامدهای اخلاقی هوش مصنوعی: ملاحظات اخلاقی در توسعه مسئولانه نظام‌های هوش مصنوعی»، در تالار ملل دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، به همت کمیسیون ملی یونسکو در ایران و با همکاری کرسی یونسکو در فضای مجازی و فرهنگ: دوفضایی شدن جهان برگزار شد.

به بهانه روز اسناد ملی و میراث مکتوب

گنج‌های کاغذی

فاطیما کریمی_ خبرنگار اجتماعی: در سال‌های اخیر یک اتفاق رخ داد. آرشیو عکس‌های قدیمی کاخ گلستان که فقط پژوهشگران به آن دسترسی داشتند، از آلبوم‌خانه لو رفت. به سرعت بخش زیادی از تصاویر دوره قاجار در اینترنت چرخید و تصاویر در اختیار مردم قرار گرفت. بسیاری از مردم خوشحال شدند چون این تصاویر دیگر در آرشیو نبود. حالا خیلی‌ها می‌توانستند با یک سرچ ساده آنها را ببینند.

در روزهای بحران

بوم‌گردی‌ها به پناهگاه ملی تبدیل شدند

معاون گردشگری کشور با تشریح ابعاد پنهان مدیریت سفر در روزهای جنگ، از ثبت بیش از ۲۹ میلیون جابه‌جایی، خسارت ۷.۵ همتی به زیرساخت‌ها و میراث‌فرهنگی، شهادت ۱۷ فعال حوزه خدمات گردشگری و تدوین سناریوهای راهبردی برای بازگشت صنعت گردشگری به مدار رشد خبر داد و تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با اتکا به ظرفیت‌های تمدنی، دیپلماسی فرهنگی و بازآرایی سیاست‌های گردشگری، در مسیر تحقق هدف ۱۵ میلیون گردشگر خارجی تا پایان برنامه هفتم توسعه حرکت می‌کند. انوشیروان محسنی‌بندپی از تغییر ماموریت «ستاد هماهنگی خدمات سفر» به قرارگاه مدیریت بحران و پشتیبانی ملی خبر داد و ابعاد مختلف خدمات‌رسانی، خسارات وارده و برنامه‌های راهبردی آینده صنعت گردشگری کشور را تشریح کرد.

نخبگان ارمنی با ایرانی‌ها برای تخریب میراث فرهنگی کشور همدردی کردند

بررسی حمله به میراث ایران در نشست ایروان

حمله به میراث فرهنگی، میراث تاریخی و تروریسم فرهنگی عنوان یک همایش علمی بود که به همت سفارت جمهوری اسلامی ایران و رایزنی فرهنگی در سالن اجتماعات مسجد کبود ایروان برگزار شد؛ نشستی تخصصی که با حضور جمعی از استادان دانشگاه، ایران‌شناسان، پژوهشگران حوزه تاریخ و مردم‌شناسی، مسئولان موزه‌ها، کارشناسان میراث فرهنگی و علاقه‌مندان به فرهنگ و تمدن ایرانی، به بررسی ابعاد حقوقی، تاریخی و تمدنی حملات به اماکن تاریخی و فرهنگی ایران اختصاص یافت.

پروانه‌های سوخته میناب

تلخی تهران آسیب دیده از جنگ در نگاه سفرای خارجی

صدای غیرنظامیان شنیده شد

با دیدن تصاویر ۱۴ شهید از یک خانواده، در خیابان رسالت تهران، بغض یکی از سفرای کشورهای خارجی شکست، افسوس برای حمله ناجوانمردانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی آن آمد و اظهار نفرت از هر جنگی در بین بیش از صد نفر سفیر و خبرنگار و کاردار خارجی.

پس از سکوت نهادهای بین‌المللی

ایکوم جهانی به موزه‌های ایران کمک می‌کند

پس از اینکه از سوی مقامات ایرانی به نهادهای بین‌المللی اعتراض شد که چرا در مقابل تخریب میراث فرهنگی ایران طی جنگ تحمیلی سوم سکوت کرده‌اند، بالاخره یکی از نهادهای بین‌المللی قصد کرده تا به موزه‌های ایران کمک کند.

در انتشارات سوره مهر منتشر شد

چهل‌وپنجمین شخصیت‌های مانا به محمدجعفر محجوب اختصاص یافت

 چهل‌وپنجمین جلد از مجموعه شخصیت‌های مانا با عنوان «محمدجعفر محجوب» از سوی انتشارات سوره مهر منتشر شد.

نامه اعتراض‌آمیز ایران و روسیه درباره تخریب میراث تهران

سفرای جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه در یونسکو، در نامه‌ای مشترک و اضطراری خطاب به مدیر کل این سازمان، نسبت به پیامدهای مخرب حملات موشکی به زیرساخت‌های غیرنظامی و میراث فرهنگی در تهران اعتراض کردند.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران:

مستندات خسارت کتابخانه‌ها در حال گردآوری است

در پی آسیب گسترده به کتابخانه‌های ۱۲ استان کشور و تخریب کامل دو کتابخانه در زنجان و ایلام، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران از تهیه گزارش مستند این خسارت‌ها خبر داد و اعلام کرد که این گزارش برای بررسی در چارچوب سازوکارهای بین‌المللی حفاظت از میراث فرهنگی به یونسکو ارائه خواهد شد.

رد موج تهاجم بر پیکره تاریخ ایران

فاطیما کریمی – خبرنگار گروه جامعه: در پی حملات هوایی رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران در اوایل اسفند ۱۴۰۴تا کنون، شماری از مهم‌ترین بناها و محوطه‌های تاریخی ایران در چندین استان کشور آسیب دیده یا تخریب شده‌اند. این حملات در شهرهایی از جمله تهران، اصفهان، سنندج، کرمانشاه و خرم‌آباد آثار ثبت جهانی، بناهای ملی و بافت‌های تاریخی را هدف قرار داده و نگرانی‌ها درباره آسیب‌پذیری میراث فرهنگی در شرایط درگیری‌های نظامی افزایش پیدا کرده است. این در حالی است که عمر برخی از این اماکن تاریخی در ایران بیش از عمر و تاریخ تاسیس کشورهای متجاوز به ایران است.

قدرت سیاسی و فروپاشی مرزهای آزادی رسانه جهانی

در دو دهه اخیر، رسانه به‌جای آنکه «آینه قدرت» باشد، به‌تدریج به «بازتاب قدرت» تبدیل شده است. پدیده‌ای که در رفتار چهره‌هایی چون دونالد ترامپ به‌وضوح قابل مشاهده است؛ از تحقیر سیستماتیک خبرنگاران تا تحدید میادین پرسش در مصاحبه‌های رسمی. بر اساس گزارش کمیته حفاظت از روزنامه‌نگاران (CPJ)، تنها در سال ۲۰۲۳ بیش از ۳۵۰ مورد نقض حقوق خبرنگاران در کشورهای دموکراتیک ثبت شده است؛ آماری که خود نشان می‌دهد تهدید آزادی مطبوعات دیگر مختص رژیم‌های اقتدارگرا نیست.

خواسته فوری ایران از یونسکو

با ادامه تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع ایران دومین نامه را برای یونسکو فرستاد و ثبت فوری تمامی آثار و محوطه‌های میراث‌جهانی ایران در فهرست «اموال فرهنگی تحت حفاظت تقویت‌شده» را خواستار شد.

تجاوز به میراث بشری

شامگاه یک‌شنبه، دهم اسفند ۱۴۰۴، برای مردم تهران تنها یک شب جنگی دیگر نبود؛ آن شب، غرش جنگنده‌ها و صدای مهیب انفجار در قلب تپنده پایتخت، زخمی بر پیکره‌ای وارد کرد که بیش از یک قرن هویت و هنر ایرانی را در خود جای داده بود. میدان ارگ که دهه‌هاست با آرامش در کنار کاخ جهانی گلستان آرمیده است، ناگهان به کانون تهاجم مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی بدل شد و موج‌های ناشی از این انفجارها، آرامش تنها میراث جهانی ثبت‌شده در یونسکو در قلب تهران را بر هم زد.

یونسکو بمباران مدرسه میناب را محکوم کرد

مراسم تشییع دانش‌آموزان مدرسه شجره طیبه میناب روز گذشته در میان اشک و آه خانواده‌های داغدیده و تعداد زیادی از مردم استان هرمزگان برگزار شد. البته دشمنان تلاش می‌کنند با تبلیغات منفی خود مانع حضور مردم در مراسم‌های اینچنینی و حتی خیابان‌ها و معابر شوند تا به خیال خود بتوانند فضای رعب و وحشت را در جامعه بیشتر کنند. اما روز گذشته سازمان یونسکو بعد از چند روز سکوت و بی‌تفاوتی بالاخره واکنش نشان داد و بمباران مدرسه میناب را محکوم کرد.

بخش‌هایی از کاخ گلستان آسیب دید

در اثر حمله مشترک آمریکا و اسرائیل در شامگاه یک‌شنبه دهم اسفند ۱۴۰۴ به میدان ارگ در خیابان پانزده خرداد تهران، بخش‌هایی از کاخ گلستان، میراث جهانی یونسکو آسیب دید.

عبدالمجید ارفعی، نخستین مترجم ایرانی منشور کوروش درگذشت

بدرود با احیاگر متون عیلامی

عبدالمجید ارفعی، استاد برجسته فرهنگ و زبان‌های باستانی، صبح روز گذشته (چهارشنبه ۶ اسفند) بر اثر بیماری ریوی در بیمارستان دار فانی را وداع گفت. 

«ژئوپارک ارس» در آستانه گرفتن کارت زرد یا اخراج از یونسکو؟

وقت هراسناک ارزیابی

با فرا رسیدن دوره چهار ساله ثبت ژئوپارک ارس در یونسکو، نگرانی‌هایی درباره جایگاه جهانی این میراث طبیعی ایران مطرح شده است. کارشناسان هشدار داده‌اند در صورت برطرف نشدن ایرادها و معایب موجود، احتمال دارد این ژئوپارک جهانی کارت زرد بگیرد یا حتی تا مرز خروج از شبکه جهانی ژئوپارک‌ها پیش برود.

به مناسبت روز جهانی «زبان مادری»، تاثیر پیوند زبانی را بر نسل جدید بررسی کردیم

نابودی «زبان مادری» و بحران هویت

«زبان مادری» اصطلاحی است که احتمالا امروزه برای خیلی از نسل جدیدی‌ها یک اصطلاح غریبه و ناآشناست؛ نسل‌های Z و آلفا این روزها اینقدر از اصطلاحات زبان‌های دیگر به خصوص زبان انگلیسی استفاده می‌کنند که گاه فراموش می‌کنند زبان مادری چیست و احتمالا جز فرم‌های اداری که مجبورند پر کنند، جای دیگری نام این اصطلاح را نمی‌شنوند.

نامطمئن مثل آمریکا

بی‌اعتمادی به ایالات متحده ریشه در الگوهای تکرارشونده و عینی رفتار تاریخی و سیاسی این کشور دارد که نشان‌دهنده اولویت مطلق منافع ملی کوتاه‌مدت، تغییرات حزبی و فشارهای داخلی بر تعهدات پایدار بین‌المللی است.

کلید بقای ایران، از گذشته تا امروز

مسئولیت‌پذیری گمشده

مسئولیت‌پذیری، به عنوان یکی از ستون‌های اصلی انسجام اجتماعی، پیشرفت جمعی و پایداری ملی، در تاریخ پربار ایران جایگاه ویژه‌ای داشته است. این مفهوم نه تنها یک ارزش اخلاقی فردی است، بلکه ابزاری برای حفظ هویت فرهنگی، مقابله با چالش‌های خارجی و داخلی و دستیابی به توسعه پایدار به شمار می‌رود.

روایت یک انقلاب در بستر فرهنگ ایران