آگاه: در جهان امروز، بحران دیگر یک رخداد استثنایی نیست، بلکه به بخشی از واقعیت دائمی کشورها تبدیل شده است. فشارهای اقتصادی، جنگهای شناختی، تحریمها، عملیات روانی، تهدیدهای امنیتی و تحولات پرشتاب منطقهای، همگی نشان میدهند که قدرت یک کشور تنها با شاخصهای نظامی یا اقتصادی سنجیده نمیشود؛ بلکه توان آن در حفظ ثبات، انسجام و استمرار حیات اجتماعی در شرایط دشوار نیز معیار اصلی اقتدار است. از همین منظر، «تابآوری ملی» به یکی از مهمترین مؤلفههای امنیت و پیشرفت کشور تبدیل شده است.
در بیانات رهبر انقلاب، تابآوری صرفا به معنای تحمل سختیها نیست، بلکه یک راهبرد فعال برای عبور از بحرانها و حفظ قدرت تصمیمگیری در شرایط فشار است. تاکید ایشان بر اینکه «مهمتر از پدید آمدن نظام اسلامی، تابآوری نظام اسلامی است» نشان میدهد که چالش اصلی هر نظام سیاسی، استمرار کارآمدی و حفظ اعتماد عمومی در طول زمان است. تجربه تاریخی نیز گواه آن است که بسیاری از حکومتها نه در اثر حمله مستقیم دشمن، بلکه بر اثر فرسایش درونی، کاهش سرمایه اجتماعی و خطاهای محاسباتی دچار آسیب شدهاند.
یکی از مهمترین عرصههای آزمون تابآوری، جنگ روایتها و نبرد شناختی است. در این میدان، هدف دشمن صرفا آسیب زدن به زیرساختهای اقتصادی یا نظامی نیست، بلکه تلاش میشود امید اجتماعی، اعتماد عمومی و قدرت تحلیل مردم تضعیف شود. انتشار اخبار جهتدار، بزرگنمایی مشکلات، شایعهسازی و القای بنبست، بخشی از این راهبرد است. در چنین شرایطی، تابآوری ملی به معنای حفظ قدرت تشخیص واقعیت از روایت، جلوگیری از هیجانزدگی و ایستادگی در برابر عملیات روانی است. جامعهای که بتواند میان مشکلات واقعی و روایتهای اغراقآمیز تمایز قائل شود، کمتر در معرض تصمیمهای احساسی و واکنشهای مخرب قرار خواهد گرفت.
البته تحقق تابآوری تنها با مشارکت مردم یا صرفا با اقدامات دولت ممکن نیست؛ بلکه نیازمند همافزایی هر دو است. مردم با حفظ انسجام اجتماعی، تقویت روحیه همیاری، پرهیز از بازنشر شایعات و مشارکت مسئولانه در حل مسائل، نقش مهمی در افزایش ظرفیت ملی برای عبور از بحرانها دارند. سرمایه اجتماعی زمانی حفظ میشود که اعتماد، همدلی و مسئولیتپذیری جایگزین ناامیدی و بیتفاوتی شود. جامعهای که در برابر مشکلات به جای انفعال، مشارکت را انتخاب کند، هزینه بحرانها را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد. در مقابل، مسئولان نیز وظیفهای سنگین بر عهده دارند. تصمیمگیری دقیق، پرهیز از خطاهای محاسباتی، شفافیت در اطلاعرسانی، مدیریت هوشمند منابع و استفاده از دادههای معتبر، از مهمترین الزامات افزایش تابآوری کشور است. اعتماد عمومی زمانی تقویت میشود که مردم احساس کنند تصمیمات بر پایه واقعیتها، کارشناسی و آیندهنگری اتخاذ میشود. همچنین هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و اطلاعرسانی منسجم در هنگام بحران، از شکلگیری فضای ابهام و گسترش شایعات جلوگیری میکند. در این میان، رسانهها نقشی تعیینکننده در شکلدهی به ادراک عمومی دارند. رسانه مسئول، نه با پنهان کردن مشکلات، بلکه با روایت واقعبینانه، تبیین راهحلها، بازنمایی ظرفیتهای ملی و انعکاس تجربههای موفق، به افزایش تابآوری اجتماعی کمک میکند.
۱ مرداد ۱۴۰۵ - ۰۰:۲۰
کد مطلب: ۲۴٬۰۲۷
نظر شما