آگاه: «واقعگرایی تهاجمی» یا «رئالیسم تهاجمی» یک نظریه روابط بینالملل و بخشی از مکتب نوواقعگرایی است که برای نخستین بار توسط جان مرشایمر مطرح شد. این نظریه با توجه به مبنای واقعگرایی، خود مدعی است که آشوب زده بودن نظام جهانی باعث رفتار تهاجمی دولتها در سیاست بینالملل است. از دیدگاه جان مرشایمر، قدرتهای بزرگ همواره در پی آن هستند که راه حفظ بقای خود را در جهانی که هیچ مرجعی برای حفاظت از آنها در برابر یکدیگر وجود ندارند، کشف کنند. بنابراین، بلافاصله متوجه قدرت به عنوان کلید گنج بقا میشوند. او معتقد است هدف غایی یک دولت این است که در نظام بینالملل به هژمون تبدیل شوند. اساسا نظام بینالملل قدرتهای بزرگ را تشویق میکند تا قدرت نسبی خود را به حداکثر برسانند، زیرا این تنها راه مطلوب برای به حداکثر رساندن امنیت است. به عبارت دیگر، بقا، خودیاری و هرج و مرج نظام بینالملل، مستلزم رفتار تهاجمی است. دولتها اگر بخواهند بحث بقای خود را افزایش دهند باید قدرت بیشتری بهدست بیاورند. از نظر مرشایمر نظام بینالملل دلایل خوبی برای رفتار تهاجمآمیز در اختیار قدرتهای بزرگ قرار میدهد.
مرشایمر با لحاظ کردن چنین نظریهای دائما بر این مقوله تاکید میکند که اساسا حملات رژیم اشغالگر و آمریکا در دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه تصمیم اشتباهی بوده است و تبعات جدی خواهد داشت چرا که از نظر او جمهوری اسلامی ایران دارای یک قدرت پیشبینیناپذیر شده است. او سه ماه قبل در مصاحبه با پیرس مورگان گفت: «بیایید تا قبل از ویران شدن اقتصاد بینالملل به این جنگ پایان دهیم. ایرانیها تا مغز استخوان ملیگرا هستند و هرگز دستهایشان را به نشانه تسلیم بالا نخواهند برد.»
در همین راستا و فارغ از هر بحث دیگری واقعیت این است که هر کسی بخواهد مدل جدیدی از زندگی و حکومت داشته باشد و از مسیر تعیینشده توسط قدرتهای بزرگ دنیا خارج شود، ناخودآگاه هدف حملات قرار میگیرد. در جنگ اول، دشمن با ارتش و تانکها میجنگید؛ اما امروز رژیم اشغالگر و آمریکا از روشهای پیچیدهتری مثل جنگهای نامتقارن، فشارهای اقتصادی و حملات سایبری استفاده میکنند. به همین دلیل، راهبرد ما هم باید تکامل مییافت. ما نمیتوانستیم با ابزارهای سال ۶۰ و دوران جنگ تحمیلی در برابر تهدیدهای سال ۱۴۰۵ بجنگیم. به همین دلیل، راهبرد ما از دفاع منفعل به بازدارندگی فعال تغییر کرد. یعنی دیگر منتظر نمانیم تا دشمن ضربه بزند و بعد ما واکنش نشان دهیم؛ بلکه طوری قدرت بگیریم که دشمن حتی تصمیم به حمله نگیرد.
این فرآیند دقیقا همان چیزی بود که امام خمینی (ره) و رهبر شهید انقلاب هم روی آن تاکید داشتند. امروز هم اگر خواستار توقف کامل دستاندازیهای دشمن دون هستیم الا و لابد باید قوی و قویتر بشویم و اگر کوچکترین تعرضی از سمت دشمن رخ داد با شدیدترین اقدامات پاسخ دهیم. دفاع امروز، بلوغ راهبردی ماست. دفاعی که در آن، «تهاجم به افکار و نقشههای دشمن»، بخشی جداییناپذیر از حفظ هویت ایرانی و اسلامی ماست و تا آخرین روز نباید از آن دست کشید.
۲۵ شهریور ۱۴۰۵ - ۲۱:۴۸
کد مطلب: ۲۵٬۴۰۹
نظر شما