آگاه: اما درست در قلب این محیط‌های به‌شدت سکولار و غربی‌شده، شبکه‌ای سازمان‌یافته، منسجم و نخبگانی به نام «التعبئه التربویه» (بسیج دانشجویی و پرورشی مقاومت) صحنه بازی را دگرگون کرده است. جوانانی که چفیه را با کت‌های آراسته مدرن جایگزین کرده‌اند، با تسلط حیرت‌انگیز بر زبان‌های خارجی، منطق مناظره، ادبیات چپ ضدامپریالیستی و استانداردهای روزآمد آکادمیک، نه برای ایجاد تنش فیزیکی، بلکه برای فتح صندوق‌های انتخابات دانشجویی و تغییر موازنه فکری به میدان آمده‌اند. این گزارش، روایتی عمیق از نبرد نرم و بی‌صدای چریک‌های اندیشه در دانشگاه‌های لیبرال بیروت است؛ جدالی که در آن قلم، تریبون و استدلال، مرزهای مقاومت را تا پشت درهای کافه‌های لوکس رأس ‌بیروت گسترش داده است.

برای درک عمق نبرد فرهنگی در پایتخت لبنان، باید چند دقیقه مقابل دروازه اصلی (Main Gate) دانشگاه آمریکایی بیروت ایستاد؛ همان ساختمانی با آجرهای سرخ و معماری سده نوزدهمی که خیابان شلوغ بلیس را به فضای آرام و در سایه‌سار درختان نخل یکی از غربی‌ترین کانون‌های آکادمیک غرب آسیا وصل می‌کند. در این راهروها، مکالمات روزمره میان زبان‌های عربی، فرانسوی و انگلیسی درهم‌تنیده است. پوسترهای احزاب سکولار، کلوپ‌های محیط‌زیستی و بیانیه‌های جریان‌های فمینیستی و لیبرال بر بوردها خودنمایی می‌کنند. سال‌ها پیش‌فرض طبقه سنتی و مذهبی این بود که ورود یک جوان مومن به این دانشگاه، یعنی آغاز مسیر تغییر هویت فکری، بریدن از ریشه‌ها و هضم شدن در سبک زندگی مصرف‌زده غربی.
اما معادله مدت‌هاست وارونه شده است. اعضای شاخه دانشجویی «التعبئه التربویه» (بسیج پرورشی) مقاومت، وارد این اتمسفر نشده‌اند تا در حاشیه بمانند یا هویت‌شان در سکوت هضم شود؛ آنها آمده‌اند تا در قلب نمادین مدرنیته لیبرال بیروت، از کرامت و حقانیت ایده مقاومت دفاع کنند. آنان ظاهر رزمندگان مرزی را ندارند. در دانشگاه AUB، قدیس (دانشگاه سن‌ژوزف) یا دانشکده‌های علوم دانشگاه ملی لبنان، فعال التعبئه ممکن است دانشجوی سال آخر دکترای فیزیک کاربردی با لهجه بی‌نقص انگلیسی، یا دانشجوی برتر مهندسی کامپیوتر باشد که کت جین پوشیده، لپ‌تاپ مک‌بوک زیر بغل دارد، اما در جیب داخلی کتش تسبیحی تربت و در ذهنش منظومه‌ای منسجم از مبانی مقاومت نهفته است. این تغییر فرم، نه نقاب، بلکه مجهز شدن به سلاح خود حریف برای نبردی عقلانی است.

التعبئه التربویه: اتاق فکر، نه پادگان نظامی
نام بسیج یا التعبئه در ذهن بسیاری از ناظران خارجی تصویری از رژه‌ها، لباس‌های استتار و فریادهای حماسی را تداعی می‌کند؛ اما در ساختار حزب‌الله، «التعبئه التربویه» واحدی کاملا متفاوت و شبه‌تکنوکراتیک است. این بخش از مقاومت که وظیفه هدایت و پشتیبانی دانش‌آموزان و دانشجویان را بر عهده دارد، اساسا شبیه به یک مرکز سنجش استعداد، اندیشکده فرهنگی و باشگاه نخبگان عمل می‌کند.
یکی از مهم‌ترین ماموریت‌های التعبئه، هدایت تحصیلی و حمایت نخبگانی است. آنها با رصد دانش‌آموزان ممتاز در مدارس المصطفی، المهدی و دبیرستان‌های دولتی، بااستعدادترین فرزندان جنوب، ضاحیه و بقاع را تشویق و بورسیه می‌کنند تا در سخت‌ترین و نخبگانی‌ترین رشته‌های دانشگاه‌های معتبر غیرمذهبی ثبت‌نام کنند: از مهندسی بیومدیکال گرفته تا علوم سیاسی و حقوق بین‌الملل و اقتصاد. منطق حاکم بر این استراتژی روشن است: مقاومت نمی‌تواند در محیط دانشگاهی با موعظه سنتی نفوذ کند؛ مقاومت زمانی احترام برمی‌انگیزد که نماینده‌اش رتبه اول دانشکده پزشکی یا برجسته‌ترین محقق آزمایشگاه هوش مصنوعی باشد. وقتی یک دانشجو به لحاظ علمی در اوج ایستاد، دیگر کسی نمی‌تواند برچسب واپس‌گرایی یا تحجر به تفکر او بزند.
خلع سلاح لیبرالیسم در کافه‌ها
در محیط‌های دانشگاهی چون AUB و USJ، دانشجویان هوادار مقاومت شیوه‌های مرسوم تبلیغ دینی را به کناری نهاده‌اند. میدان نزاع در این دانشکده‌ها بر سر نظریه‌های نولیبرالیسم، استعمارستیزی، عدالت توزیعی و حقوق بین‌الملل است. نیروهای التعبئه التربویه به شکلی حساب‌شده در جلسات مناظره حاضر می‌شوند. آنها به جای رجوع مستقیم به احادیث یا ادبیات حوزوی، زبان جهان را برمی‌گزینند. در بحث از ضرورت سلاح مقاومت و استقلال حاکمیت ملی، با ارجاع به نظریات نوام چامسکی، ادوارد سعید، فرانتس فانون و ژیل دلوز استدلال می‌آورند؛ از پارادوکس‌های دموکراسی غربی در حمایت از آپارتاید پرده برمی‌دارند و استدلال‌های جناح‌های راست‌گرای غرب‌گرا را با زبان خودشان به چالش می‌کشند.
این مواجهه در نشریات دیواری، پادکست‌های مستقل دانشجویی، نمایشگاه‌های عکس و گعده‌های نقد کتاب در کافه‌های خیابان بلیس یا الحمرا جریان دارد. برای دانشجوی لائیک بیروتی که همواره در معرض رسانه‌های غربی تصویر مقاومت را به عنوان جریانی خشونت‌طلب و بی‌ارتباط با دنیای نوین دریافت کرده، هم‌صحبتی با دانشجوی حامی حزب‌الله که فلسفه سیاسی مدرن را موشکافی می‌کند، یک شوک شناختی قدرتمند است. این بازآفرینی گفتمانی، قدرت نرم دهه‌های متوالی غرب‌گرایی در مراکز آموزش عالی بیروت را متزلزل کرده است.

زلزله در پای صندوق
نمود بیرونی این قدرت‌آفرینی خاموش، در فصل داغ انتخابات شورای صنفی و انجمن‌های دانشجویی نمایان می‌شود؛ آوردگاهی که در سپهر سیاسی لبنان، به عنوان فشارسنج دقیق افکار عمومی و انتخابات پارلمانی تعبیر می‌شود. در دانشگاه‌های ملی لبنان (الجامعه اللبنانیه) که پیکره اصلی دانشجویان کشور از تمام طبقات و طوایف را در خود جای داده و همچنین در فضای دانشگاه‌های خصوصی مانند دانشگاه بین‌المللی لبنان (LIU) و حتی AUB، اعضای التعبئه التربویه هنر ائتلاف‌سازی سیاسی را به نمایش می‌گذارند.
آنها در ایام انتخابات، صرفا با شعارهای حزبی به میدان نمی‌آیند. مطالبات صنفی واقعی دانشجویان، شفافیت مالی شهریه‌ها، اعتراض به کاهش بودجه تحقیقاتی و عدالت در تخصیص خوابگاه‌ها، سرلوحه کارزار آنهاست. شگفتی زمانی رخ می‌دهد که فهرست‌های دانشجویی مورد حمایت مقاومت با کلوپ‌های دانشجویی مارونی (حامیان جریان ملی آزاد)، تشکل‌های چپ‌گرای مستقل و حتی فعالان اهل‌ سنت فهرست‌های ائتلافی مشترک تشکیل می‌دهند و در مواردی آرای سنتی احزاب راست‌گرای مسیحی (مانند القوات و الکتائب) را می‌شکنند. این پیروزی‌های پیاپی پای صندوق‌های رأی دانشگاهی، نشان می‌دهد که جوانان مقاومت توانسته‌اند تفاوت‌های ایدئولوژیک را به نفع مشارکت مدنی کارآمد مدیریت کنند.

دستگیری در بزنگاه بحران
دانشگاه‌های بیروت در سال‌های اخیر زیر ضربات مهلک بحران فروپاشی ارزش لیره، تورم لجام‌گسیخته و کمبود سوخت و برق دست‌وپا زده‌اند. در شرایطی که دولت عملا از ارائه خدمات اولیه به دانشگاه ملی ناتوان ماند و دانشگاه‌های خصوصی شهریه‌ها را به دلار نقدی تبدیل کردند، التعبئه التربویه با سازماندهی اجتماعی خیره‌کننده به میدان آمد. ایجاد خطوط حمل‌ونقل اشتراکی ارزان برای جابه‌جایی هزاران دانشجو میان روستاهای جنوب، بقاع و دانشکده‌های بیروت، راه‌اندازی سامانه‌های اشتراک رایگان کتب درسی و جزوه‌های آکادمیک، تامین ژنراتورهای اضطراری برای خوابگاه‌ها و تاسیس صندوق‌های وام خرد برای پرداخت هزینه‌های ترم، جلوه‌ای بی‌بدیل از حمایت را خلق کرد. این اقدامات خدماتی بدون تفتیش عقاید یا خط‌کشی‌های فرقه‌ای پیاده‌سازی شدند. دانشجویی که فقر مانع ادامه تحصیلش می‌شد و به یاری این شبکه پایان‌نامه‌اش را به سرانجام می‌رساند، به حزب‌الله فراتر از یک گروه نظامی نگاه می‌کرد؛ پناهگاهی مدنی و واقعی در میانه هرج‌ومرج حاکمیتی.

چریک‌های روی خط توسعه
نکته بنیادین در زیست‌بوم هیات‌های دانشجویی مقاومت، هدف‌گذاری بلندمدت است. برای ساختار حزب‌الله، دانشگاه صرفا پایگاهی برای رأی‌آوری مقطعی یا پاسخ به اتهامات سیاسی نیست؛ دانشگاه، شاهرگ حیاتی تولید کادر تراز اول برای اداره آینده لبنان است. دانشجویانی که در کوران فعالیت‌های التعبئه تربیت می‌شوند، پس از فارغ‌التحصیلی به اساتید دانشگاه، مدیران بانک‌های توسعه‌ای، پزشکان جبهه سلامت، مهندسان عمران، دیپلمات‌ها و تحلیل‌گران اتاق‌های فکر تبدیل می‌شوند.
این کادرسازی باعث شده است که حتی ترورهای هدفمند، فشارهای شدید اقتصادی و تحریم‌های کمرشکن نتواند حرکت سیستم را متوقف سازد. جایگزینی نسل‌های فرماندهی و مدیریتی در بدنه مقاومت، دقیقا از همین مخزن نخبگی دانشگاهی تغذیه می‌شود. نسل نوپایی که در قلب رقابت‌های تنگاتنگ آکادمیک رشد کرده، توان مقابله با پیچیده‌ترین جنگ‌های سایبری، رسانه‌ای و حقوقی بین‌المللی را داراست؛ میدانی که پیروزی در آن نیازمند دانشی هم‌سطح و حتی فراتر از دانشگاه‌های غرب است.