مرضیه کیان
-
گرامیداشت نخستین سالگرد شهدای حماسه ۱۲ روزه ایران مقتدر
ققنوسهای خرداد؛ روایتی از ۱۲ روز خون و مقاومت
مرضیه کیان، خبرنگار: : یک سال گذشت؛ ۳۶۵ روز از آن بامداد پرالتهاب ۲۳خرداد ۱۴۰۴ که آسمان ایران با غرش جنگندهها و صفیر موشکها شکافته شد. جنگی ۱۲ روزه که با کینه دیرینه رژیم صهیونیستی و با خیال خام نابودی زیرساختهای هستهای و نظامی و حتی تغییر ساختار سیاسی این مرز و بوم آغاز شد و با ورود مستقیم آمریکا در دهمین روز، ابعادی جهانی یافت. اما آنچه در این ۱۲ روز رقم خورد، نه تسلیم بود و نه شکست؛ بلکه تجلی بینظیر فرهنگ ایثار و مقاومت بود. بیش از ۱۱۰۰ سروقامت، از فرماندهان ارشد و دانشمندان هستهای گرفته تا زنان و کودکان بیگناه، خون پاکشان را نثار این خاک کردند تا درخت تنومند استقلال ایران خشک نشود. مرثیهای حماسی را میخوانید بر ۱۲ روزی که در آن، ایران در برابر تمام کفر ایستاد، با «وعده صادق ۳» آسمان اشغالگران را تیره کرد و با مقاومتی عاشورایی، ثابت کرد که خون همواره بر شمشیر پیروز است.
-
نقل چهارشنبهها از آنها که ستون خیمهها شدند
بمب انرژی باشگاه پدل در قطعه ۴۲
مرضیه کیان، خبرنگار: ششمین هفته است که مسافر کوچههای بهشت زهرا (س) و قطعه ۴۲ شدهام. حکایت امروز ما، قصه تلخ اما حماسی بامداد بیستوسوم خرداد است. روایتی از پارسا منصورهزارجریبی، جوان ۲۶ ساله و گروهبان دوم وظیفه ارتش که تنها پنج ماه از خدمتش میگذشت. جوانی پرشور که در خواب ناز بود و با پهپاد کینهتوزانه دشمن، از رختخواب خانه به بالاترین درجات آسمان پر کشید و نامش برای همیشه جاودانه شد.
-
یادی از شهدای بیادعای حادثه تروریستی هفدهم خرداد سال ۹۶
روزی که تقویم در خون و خاکستر متوقف شد
مرضیه کیان، خبرنگار: درد گاهی شبیه شکستن بیصدای انگشتهاست؛ شبیه پسربچهای که برای اثبات شجاعتش، سنگهای سخت را میشکند و با وجود دردی که تا عمق استخوان و شقیقههایش میدود، فقط لبخند میزند تا کسی از آشوب درونش باخبر نشود.
-
روایتی متفاوت از سیره تبلیغی امام موسی کاظم (ع)
فتح قلوب در اوج خفقان
مرضیه کیان، خبرنگار: به مناسبت ولادت باسعادت امام موسی کاظم (ع)، زمان آن فرا رسیده است که از معرفیهای کلیشهای و مرسوم عبور کنیم و از دریچهای کاملا متفاوت به سیره ایشان بنگریم. در دوران حکومت عباسیان که خفقان سیاسی و سرکوب شدید به اوج خود رسیده بود، انجام هرگونه فعالیت تبلیغی هزینههای سنگینی داشت. با این حال، امام در همین فضای تاریک، دست به یک حرکت بزرگ، شگرف و کاملا فرهنگی زدند که متاسفانه در تاریخ ما تا حد زیادی مغفول مانده است.
-
نقل چهارشنبهها از آنها که ستون خیمهها شدند
غدیر خونین محله پیروزی
مرضیه کیان، خبرنگار: نزدیک به چهار هفته است که راوی احوالات شهدای قطعه ۴۲ بهشت زهرا (س) شدهام. مخاطبان جریده من میدانند که هر هفته، ورقی تازه از این دفتر گشاده میشود و به قدر وسع قلم و دواتم، از مردمان بیادعای این آب و خاک برایتان مینویسم. فیالحال در منزلگاه چهارم، نوک قلمدانم به نام پاسدار شهید «سعید عقیقی» متبرک شده است.
-
بازخوانی سیره سید آزادگان در قامت مدیر فرهنگی
استادی که دشمن را اسیر خویش کرد
مرضیه کیان، خبرنگار: بهانههای تقویمی و سالگردها، اغلب فرصتی برای تکرار مکررات و بازخوانی کلیشههای همیشگی از شخصیتهای بزرگ تاریخ معاصر ماست. هرگاه نام مرحوم حجتالاسلام والمسلمین سیدعلیاکبر ابوترابیفرد به میان میآید، ناخودآگاه ذهنها به سمت اردوگاههای تاریک و نمور بعثی، سالهای سخت اسارت، شکنجه، صبر و واژه آشنای «سید آزادگان» پر میکشد. بیشک او نماد بیبدیل مقاومت و پدر معنوی اسرای ایرانی در عراق است؛ اما در پس این تصویر باشکوه از یک اسیر صبور، یک «مدیر استراتژیک» و یک «استاد مدیریت فرهنگی» پنهان مانده است. شخصیتی که اگر ابعاد مدیریتی او در عرصه فرهنگ، بهدرستی واکاوی و استخراج میشد، امروز سیستم مدیریتی و فرهنگی ما با بسیاری از گرههای کور مواجه نبود.
-
طنین نوای حماسی شبانه که مرزها را درنوردید
وقتی روضه سنگر میشود
مرضیه کیان- خبرنگار: از شب دهم اسفند، خیابانهای شهر شاهد اتفاقی بیسابقه بود؛ تجمعاتی که نه در فضای محصور و مسقف تکیهها، بلکه در دل تاریکی شب و کف خیابانها شکل گرفت. مردمی که به جای نشستن در عزاداریهای سنتی، شانه به شانه هم ایستادند و با نوای مداحانی چون مهدی رسولی و دهها نفسگرم دیگر، حماسهای جدید را رقم زدند. این موج خروشان خیابانی، به سرعت از مرزهای جغرافیایی فراتر رفت و به صفحات گوشیهای هوشمند در سراسر جهان رسید.
-
اتصال دوباره اینترنت پس از یک فصل خاموشی و پردهبرداری از چهره بیرحم جنگ
آوار بغضها پشت پنجرههای باز شده
مرضیه کیان- خبرنگار: کلمهها داغاند؛ انگار از روی صفحه نمایشگر گوشیها زبانههای آتش بیرون میزند. پس از حدود سه ماه قطع بودن کامل اینترنت بینالمللی، حالا ۷۲ ساعت است که دوباره به دهکده جهانی متصل شدهایم. چند روز پیش بود که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت اعلام کرد که ظرف ۲۴ ساعت آینده اینترنت بینالمللی وصل خواهد شد و حالا ۷۲ ساعت از آن وعده میگذرد. اما این اتصال، شبیه باز کردن در خانهای است که ماهها بسته بوده و حالا با کوهی از آوار، خاکستر و خون مواجه شدهایم.
-
مرثیهای برای حنجرههای خاموش روی پشتبامهای شهر ما
سکوت گلدستهها؛ پایان عصر حنجرههای طلایی
مرضیه کیان، خبرنگار: شهرهای ما روزگاری با صدای نفسهای آدمهایش کوک میشد. پیش از آنکه دکمههای دیجیتال و فلشمموریها فرمانروای مطلق گلدستهها شوند، هر صبح، غروب و سحر، سمفونی بینظیری از حنجرههای خسته اما عاشق بر فراز پشتبامها طنینانداز میشد.
-
روایتی از قلم سیدمسعود شجاعی طباطبایی که در میدان نبرد میجنگد
خط مقدم روی بوم سفید
مرضیه کیان- خبرنگار: وقتی صدای آژیر خطر در شهر میپیچد و بوی باروت اخبار، فضای رسانهها را پر میکند، هر کس سلاحی برمیدارد و در گوشهای از این جبهه وسیع میایستد. یکی تفنگ به دست میگیرد، دیگری لنز دوربینش را تنظیم میکند و در این میان هنرمندی است که سلاحش خطوط، رنگها و زهرخندهای معنادار است.
-
تپشهای آخر در جماران؛ رازهای یک خرداد پرالتهاب
نقطه آغاز یک وداع تاریخی
مرضیه کیان، خبرنگار: یکم خرداد ماه سال ۱۳۶۸، تنها یک مبدأ زمانی در تقویم پزشکی و سیاسی تاریخ معاصر ایران نیست، بلکه نقطه عطفی در حافظه فرهنگی و معنوی یک ملت است. در این روز، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران برای انجام معاینات تکمیلی و عمل جراحی در بیمارستان بقیهالله جماران بستری شدند.
-
نقل چهارشنبهها از آنها که ستون خیمهها شدند
پهلوان فاتب و بغض قدیر
مرضیه کیان- خبرنگار: هفته چهارم است که شال و کلاه کردهام و دوباره مسافر این آرامستان شدهام.
-
واکاوی ابعاد پنهان نبرد شناختی در هفته ارتباطات
وقتی «رسانه» لوله تفنگ میشود
مرضیه کیان- خبرنگار: درست در نقطهای که انتظار میرود شاتر دوربین، لحظهای از واقعیت محض را ثبت کند، پردهای از روایتهای متضاد بالا میرود. انگار کارگردانی نامرئی، با هر فریم، نه تنها چشمانداز را تغییر میدهد، بلکه بر روح و جان مخاطب نیز چیره میشود.
-
وصیتنامه شهدا؛ رسانهای که هرگز منقضی نمیشود
کلماتی که زمان و مرزها را دور میزند
مرضیه کیان- خبرنگار: ترافیک سنگین بزرگراهها، بوقهای ممتد و کلافهکننده، بحثهای داغ مسافران خسته مترو و تاکسی درباره گرانی بنزین، تورم، اجارهخانهها و دغدغههای پایانناپذیر روزمره؛ این تصویر آشنای هر روزه ما در کلانشهرهای دودگرفته است. در میان این هیاهوی کرکننده و در لابهلای اخبار لحظهای و سیلآسای شبکههای اجتماعی که عمرشان گاهی به چند ساعت هم قد نمیدهد و خیلی زود در زبالهدان تاریخ مجازی گم میشوند، ناگهان به کلماتی برمیخوریم که از جنس این زمانه پرشتاب و سطحی نیستند. کلماتی که نه بوی روزمرگی میدهند، نه درگیر لایک و بازنشرند و نه تاریخ مصرف دارند.
-
خوانشی انتقادی در هجدهمین سالگرد رحلت آیتالله بهجت(ره)
عارف ناشناخته در غبار کرامات بازاری!
مرضیه کیان- خبرنگار: هجدهمین سالگرد رحلت آیتالله العظمی محمدتقی بهجتفومنی (۱۳۳۴ ق – ۱۴۳۰ ق) در حالی فرا میرسد که تصویر او در ذهن بخش عمدهای از جامعه، دچار یک تحریف ناگوار و تقلیلگرایانه شده است. اگر امروز در فضای مجازی یا محافل عمومی نام ایشان را جستوجو کنید، بیش از آنکه با یک فقیه برجسته، اصولی ژرفاندیش و دانشمند تراز اول در علوم الهی روبهرو شوید، با کلیدواژههایی نظیر «طیالارض»، «چشم برزخی»، «ذکرهای عجیب» و «کرامات محیرالعقول» مواجه میشوید.
-
چرا ترجمه قرآن باید ساده و روان باشد؟
زلال مثل کلمات
مرضیه کیان- خبرنگار : احتمالا برای شما هم پیش آمده است که با اشتیاق قرآن را باز کردهاید تا معنای آیهای را درک کنید، اما با خواندن ترجمه فارسی، نه تنها ابهام شما برطرف نشده، بلکه با کلاف سردرگمی از کلمات کهن، ساختارهای نحوی نامانوس و جملهبندیهای پیچیده مواجه شدهاید.
-
نقل چهارشنبهها از آنها که ستون خیمهها شدند
بوسههای جا مانده در آسانسور
مرضیه کیان- خبرنگار: هفته سوم است که پا در این آرامستان میگذارم و مسافر قطعه ۴۲ میشوم. حکایت امروز، نقل سوم مااست و داغی دیگر بر سینه این خاک. قصهای که تکرار نمیشود، بلکه هر بار با رنگی از خون و خاکستر، بر بوم دل نقش میبندد. این بار از ۱۳ سالهای مینویسم که قد کشیدنش زیر خروارها آوار پاتریس لومومبا جا ماند.
-
پیوند شگفتانگیز زمینشناسی نوین و اعجاز علمی قرآن
روزی که خشکیها از خواب آب بیدار شدند!
مرضیه کیان- خبرنگار: این روزها که قدم بر سنگفرش خیابانها میگذاریم یا در هیاهوی شهر برای رسیدن به مقصدی روزمره میدویم، کمتر پیش میآید به زیر پایمان فکر کنیم؛ به این خاک آرام و استواری که قرنهاست بار گامهای بشر را به دوش میکشد. اما این زمین زیر پای ما، همیشه اینقدر رام و بیصدا نبوده است. روزگاری بسیار دور، اینجا صحنه طوفانهای سهمگین، آتشفشانهای خروشان و اقیانوسی بیانتها و تاریک بود که هیچ نشانی از خشکی در آن یافت نمیشد.
-
وقتی مدرسه دختران به قربانگاه یهوه تبدیل شد
آیینهای خونین
مرضیه کیان- خبرنگار: صبح نهم اسفند ۱۴۰۴، نخستین روز جنگ تحمیلی سوم، ساعت ۱۰:۱۵، زنگ تفریح دبستان دخترانه شجرهطیبه در میناب. دانشآموزان بین کلاسها در حیاط مدرسه بودند. سه راکت جداگانه با فاصلههای دقیق، ساختمان دوطبقه را نشانه رفت. در روایتی که شاهدان عینی و تصاویر ماهوارهای تایید کردهاند، حمله دوم پس از تجمع مجروحان در نمازخانه رخ داد؛ «حمله دومینو» یا «دو ضرب متوالی» که در ادبیات نظامی برای بیشینه کردن تلفات غیرنظامیان طراحی شده است. دستکم ۱۶۸ دانشآموز شهید شدند. مادرانی که در روزهای پایانی سال کنار مزار دختران چادر زدند تا تحویل سال را با پیکرهای بیجان بگذرانند، هنوز نمیدانستند چرا مدرسهای در نخستین ساعات جنگ، سه نوبت جداگانه هدف قرار میگیرد. شاید پاسخ را باید در متونی جست که قتل غیریهودیان را «قربانی مقدس» مینامند.
-
پرچمی که با خون دلهای نسلها قد کشیده است
روایت خونی که پای پرچم میجوشد
مرضیه کیان- خبرنگار : در میانه هیاهوی زمانه و گذار شتابان دههها، تصاویری وجود دارند که فراتر از یک لحظه، تمامیت هویت یک ملت را در خود جای دادهاند. قاب پیرمردی قامتخمیده اما استوار، در کنار کودکی با چشمانی جستوجوگر که به تابوتی پوشیده با پرچم سهرنگ خیره شدهاند، تجلیگاه همین هویت است. این پرچم، تنها یک پارچه تشریفاتی نیست؛ بلکه شناسنامهای است که با خون نسلهای متمادی، از نوزادان چندروزه تا کهنسالان، مهر تایید خورده است.
-
درنگی بر «بعثت دیگرباره انسان» در معرکه آتش و خون
قیام دلها
مرضیه کیان- خبرنگار: «تو هم بیا و در گوشهای بنشین و این جماعت عشاق را تماشا کن. بیا و بعثت دیگرباره انسان را تماشا کن. خداوند بار دیگر انسان را برگزیده است...» انگار سیدمرتضی آوینی، سید شهیدان اهل قلم، این کلمات را نه برای دهههای پیش، که دقیقا برای همین روزها و شبهای تاریخساز نوشته است؛ برای شبهای پرالتهاب جنگ تحمیلی سوم، برای آسمانی که از غرش پهپادها و شلیک پدافندها روشن میشد، اما روی زمین، در کف خیابانها، قلبی نمیلرزید.
-
نقل چهارشنبهها از آنها که ستون خیمه ایران شدند
آوار نوبنیاد و پرواز مریم
مرضیه کیان- خبرنگار: هفته دوم است که گذر این قلم به قطعه ۴۲ بهشت زهرا (س) افتاده. نقل امروز ما فقط برای اهل این شهر نیست، حرف دل یک آب و خاک است که در گلوی تهران فریاد میشود تا تمام عالم بشنوند. هفته پیش از مریم بابایی گفتم و حالا قصه مریم مینایی را روایت میکنم؛ مسافر دیگر این قطعه که حکایت رفتنش، جگر کوه را آب میکند و سنگ را به ناله وا میدارد.
-
پیوند عشق و حماسه در روزهای مقاومت
عقد عاشقی در میدان مقاومت
مرضیه کیان- خبرنگار: این شبها، خیابانها و میادین شهرهای ایران تنها صحنه حضور و اجتماعات شبانه مردم نیستند؛ بلکه به تالار آینهای برای پیوندهای آسمانی و آغاز زندگیهای مشترک تبدیل شدهاند. در روزگاری که تجملات و هزینههای سرسامآور، سایه سنگینی بر سنت حسنه ازدواج انداخته است، زوجهای جوانی پیدا شدهاند که نقطه آغاز همسفریشان را در دل تجمعات مردمی، موکبها و از همه مهمتر، در جوار مزار شهدا رقم میزنند.
-
درنگی بر مسیر نورانی نخبگانی که عشق را برگزیدند
پرواز از کلاس درس تا آسمان شهادت
مرضیه کیان- خبرنگار: در تقویم افتخارات این سرزمین، روزهایی وجود دارد که یادآور درخشش بینظیر جوانانی است که مرزهای علم و دانش را درنوردیدند، اما در بزنگاههای حساس تاریخی، دانشگاه و آزمایشگاه را رها کرده و به دانشگاهی بزرگتر در وسعت جبهههای حق علیه باطل پیوستند.
-
روایتی تکاندهنده از دانشآموز کلاس اولی مدرسه میناب
ماکان، جاویدالاثر است؛ نه مفقودالاثر
مرضیه کیان- خبرنگار: گاهی یک نام، نه فقط یادآور یک انسان، که زخمی عمیق و همیشگی روی قلب یک شهر است و میناب این روزها چنین زخمی بر سینه دارد؛ زخمی باز و سوزان به نام «ماکان نصیری». پسری هفت ساله که روزهاست یادش در ویرانههای دبستان شجره طیبه جاری است و نبودنش در هوای سوخته میناب نفس میکشد.
-
معلمان شهیدی که در کلاس عشق و ایثار درخشیدند
مشق خون پای تختهسیاه تاریخ
مرضیه کیان - خبرنگار: روز معلم بهانهای است برای پاسداشت مقام کسانی که الفبای آگاهی و آزادگی را بر اندیشهها حک میکنند؛ اما در لابهلای صفحات تاریخ این سرزمین، نام معلمانی میدرخشد که رسالت آموزش را به بالاترین حد خود رساندند و با خون خویش، بزرگترین درس یعنی ایثار و از خودگذشتگی را تدریس کردند. متاسفانه در هیاهوی زمانه، کمتر به وجهه «معلم بودن» این قهرمانان پرداخته میشود.
-
روایت فداکاری کارگرانی که ستونهای استوار ایران سربلندند
سفرههای خاکآلود
مرضیه کیان - خبرنگار: صدای چرخدندههای صنعت، صدای کشیده شدن جاروی رفتگر بر آسفالت خیابان در سپیدهدم و تقتق ابزار یک مکانیک در گوشه تاریک یک گاراژ؛ اینها تنها اصوات روزمره یک شهر نیستند، بلکه ضربان قلب کشوری هستند که برای ایستادن روی پاهای خود، به بازوان ستبر کارگرانش تکیه کرده است. پیشرفت، توسعه زیرساختها و استقلال اقتصادی ایران، در هیچ کجای تاریخ، بدون عرق جبین زنان و مردانی که در خط مقدم تولید و خدمت ایستادهاند، معنا نیافته است. کارگرانی که اغلب در هیاهوی اخبار کلان به چشم نمیآیند، در شلوغی پمپ بنزینها، در دل کارگاههای ساختمانی پرخطر، پشت فرمان ماشینهای سنگین و موتورهای مسافرکش و در کارخانههای دور از فضای شهری، بیادعا در حال ساختن پایههای یک جامعه سالم و پویا هستند. این قشر، همواره نشان دادهاند که در بحرانیترین شرایط کشور، از تحریمهای اقتصادی گرفته تا حوادث و درگیری و جنگ، چرخه حیات جامعه را از توقف بازداشتهاند.
-
نقل چهارشنبهها از آنها که ستون خیمه ایران شدند/۱
تخته سیاه بوی باروت و سکوت تهران
مرضیه کیان - خبرنگار: پس و پیش ۱۰ ماه از آن سحرگاه شوم در جنگ ۱۲ روزه میگذرد. روزی که آسمان تهران چاک خورد و مریم بابایی، معلم بازنشسته ما، در سنگر خانهاش پر کشید. این واگویه زنی روزنامهنگار با تهران است. قصه اولین شهیدی که پیکرش به قطعه ۴۲ بهشت زهرا (س) آمد تا شکوه ایستادگی را به رخ شلوغیهای این شهر بکشد.
-
غفلت ۴۵ ساله از شهید شیرودی؛ ستاره کردستان
از حماسه بازیدراز تا انفعال فرهنگی
مرضیه کیان، خبرنگار: هشتم اردیبهشت یادآور پرواز ابدی مردی است که آسمان غرب کشور هنوز طنین پرههای بالگرد او را در سینه حبس کرده است. امروز در آستانه ۴۵امین سالگرد شهادت خلبان علیاکبر قربانشیرودی، نام او بیش از هر زمان دیگری بر تارک تاریخ دفاع مقدس میدرخشد. شهیدی که رهبر شهید انقلاب دربارهاش فرمودند اولین نظامی است که به او اقتدا کردهاند. با این حال، این درخشش همواره با غفلتی تاملبرانگیز در عرصه فرهنگ، هنر و ادبیات همراه بوده است. پس از گذشت چهار دهه و نیم، این اسطوره بلامنازع پرواز هنوز تشنه روایتی فاخر و درخور شان است. گزارش پیش رو، با نگاهی به زوایای خاص زندگی این اسطوره، به بررسی خلأ موجود در انتقال هنری میراث او میپردازد؛ قهرمانی که رکورددار پروازهای جنگی جهان بود، اما سهمش از پرده نقرهای سینما و قفسه کتابخانهها، تاکنون آثاری شتابزده، ضعیف و گاه دور از عمق واقعیتهای سترگ زندگیاش بوده است.
-
ضرورت ایجاد مرجع کامل کتابشناختی در فرهنگ ایثار
واکاوی خلأ یک کتابخانه جامع برای شهدا
مرضیه کیان، خبرنگار : ادبیات پایداری و مقاومت در دهههای اخیر به یکی از پربارترین و پویاترین گونههای نشر در ایران تبدیل شده است.