آگاه: کوروش زارعی از آن دسته چهرههایی بود که نامش نهتنها با نقشهای تلویزیونی و صحنهای، بلکه با یک جهتگیری صریح، تثبیت شده و بدون پردهپوشی در چارچوب هنر متعهد و مذهبی تعریف میشد. درگذشت او، پرونده حیات حرفهای هنرمندی را بست که هنر را ابزاری عملیاتی در خدمت باورهای فکری مشخص میدانست.
یکی از ابعاد بنیادین در کارنامه زارعی، مبارزه مداوم او با ساختار پایتختزده تئاتر ایران و تلاش عملیاش برای تمرکززدایی از صحنه بود. او که خود زاده جنوب و برآمده از بستر تئاتر میناب هرمزگان بود، انحصار سالنها و بودجهها در تهران را مانعی بزرگ در برابر شکوفایی استعدادهای بومی میدانست. زارعی در مدیریت هنرهای نمایشی، وزن عمده توان نهادی را به تقویت جشنوارههای استانی، رپرتوارهای منطقهای و احیای جریان «تئاتر بچههای مسجد» در روستاها و شهرهای دورافتاده معطوف کرد. این پیگیری میدانی با فشار کاری سنگینی همراه بود؛ بهگونهای که در جریان برگزاری رویدادهای نمایشی استانها و هدایت جشنواره فجر در سال ۱۴۰۱، بر اثر فشارهای عصبی دچار سکته مغزی و بستری در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان نمازی شیراز شد، اما بلافاصله پس از بازیابی نسبی سلامت، فعالیتهای اجراییاش را در همین مسیر تا آخرین روزها پی گرفت.
بررسی کارنامه زارعی نشان میدهد مسیر کاری او توازنی مستمر میان بازیگری، کارگردانی و مدیریت نهادی داشته است. او متولد اول مهر ۱۳۵۱ در میناب استان هرمزگان و دانشآموخته رشته هنرهای نمایشی بود. آغاز کارش با صحنه تئاتر همراه شد، اما قاب تلویزیون چهره او را در سطح وسیعتری به مخاطبان معرفی کرد. ایفای نقش «لاوی» (برادر بزرگ حضرت یوسف) در مجموعه تلویزیونی به کارگردانی فرجالله سلحشور (۱۳۸۷)، مهمترین تصویر ماندگار او در حافظه بصری عامه مردم به جا گذاشت. پس از آن، حضور در مجموعههایی نظیر «جابربن حیان»، «آنام»، «کیمیا» و «آسمان من» سابقه تصویری او را در سیمای جمهوری اسلامی تکمیل کرد. با این وجود، خاستگاه اصلی زارعی تئاتر بود. او روی صحنه آثاری چون «آینه»، «مسافران مرو» و «رویاهای خلیج فارس» را کارگردانی کرد؛ اثری مانند «آینه» حتی در رویدادهای برونمرزی مانند فستیوال بینالمللی جاده ابریشم آلمان نیز به نمایش درآمد. در عرصه مدیریتی، او قریب به یک دهه (۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴) مدیریت مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری را عهدهدار بود و تمرکز ویژهای بر جریان تئاتر آیینی، تئاتر خیابانی و احیای جریان «بچههای مسجد» داشت. علاوه بر آن، دبیری چهلویکمین دوره جشنواره بینالمللی تئاتر فجر در سال ۱۴۰۱ یکی از مقاطع مهم مدیریت اجرایی او در شرایطی پرچالش به شمار میرفت.
یکی از مولفههای متمایز کارنامه زارعی، خروج تئاتر از سالنهای سربسته و اجرای نمایشهای میدانی در سطح منطقهای بود. پروژه نمایشی «خورشید از حلب طلوع میکند» (الشمس تشرق من حلب) در شهرهای حلب و دمشق سوریه و سازماندهی موکبها و تئاترهای آیینی در جریان راهپیمایی اربعین عراق، تجسم میدانی همین نگاه به تئاتر فرامرزی بود.
کوروش زارعی در نهایت با همان عنوانی که خود همواره بر آن تاکید داشت به پایان راه رسید؛ هنرمندی که با پرهیز از دوگانگی میان هنر و تعهد سیاسی، تا واپسین روزهای عمرش خود را سرباز سنگر فرهنگی جریان انقلاب تعریف کرد و در همین مسیر نامش در تاریخ تئاتر و تلویزیون معاصر ایران باقی ماند.
۱۸ آبان ۱۴۰۵ - ۱۰:۵۹
کد مطلب: ۲۶٬۸۷۶
خبر درگذشت کوروش زارعی، بازیگر، کارگردان و مدیر فرهنگی باسابقه در روز گذشته، ۱۷ آبان ۱۴۰۵ پس از یک دوره تحمل بیماری، بازتاب گستردهای در محافل فرهنگی و رسانهای کشور داشت.
نظر شما