سیدمهدی حسینی، خبرنگار: بسیج مستضعفین، یکی از اصیل‌ترین و پایدارترین پدیده‌های اجتماعی و سیاسی در «جمهوری اسلامی ایران» است. اگر بخواهیم به ریشه‌های این نهاد انقلابی بنگریم، باید از نگاه راهبردی امام خمینی (ره) آغاز کنیم. عزیزی که بسیج را نماد خودباوری ملی و تجلی آن اراده‌ای می‌دید که در روزهای سخت، امنیت و حاکمیت کشور را تامین کرد. از نظر حضرت روح‌الله، بسیج، مظهر پیوند ناگسستنی میان ایمان فردی و مسئولیت‌پذیری جمعی است.

برنامه‌های بسیج در عصر جدید

آگاه: این نگاه، با آموزه‌های امام شهید، عمق بیشتری یافت. ایشان بسیج را تجلی همان «ایمان فعال» می‌دانستند؛ ایمانی که در خدمت به مردم و دفاع از ارزش‌ها، خود را نشان می‌دهد. از این منظر، بسیج همواره میان دو قطب ایستاده است: حفاظت از حریم حاکمیت و خدمت به مردم. این دو قطب، از روزهای نخستین تاکنون، همواره در کنار هم حرکت کرده‌اند و امروز، در آستانه هفته بسیج، این نقش‌ها با نگاهی نوین و در جهت تقویت ابعاد موجود، بازتعریف و برجسته می‌شوند.
از منظر امامین انقلاب، بسیج فراتر از یک سازمان، مصلحت ملی برای جمهوری اسلامی ایران است که تشکیل آن از برکات و الطاف الهی برای این ملت بود. این نهاد با تکیه بر تفکر «ارتش ۲۰ میلیونی»، فرمول دفاع همه‌جانبه از انقلاب را ارائه داد تا با ایجاد یک پشتوانه مومن و بااخلاص، امنیت کشور را در برابر هرگونه تهدید تامین کند. ماهیت بسیج، فراگیر و مردم‌محور است و اختصاص به منطقه، طبقه یا قشر خاصی ندارد؛ هر فردی که روحیه مسئولیت و ایمان داشته باشد، در حقیقت بسیجی است. در نگاه راهبردی امام شهید، انکار بسیج و بی‌احترامی به آن یا نابخردانه است یا خائنانه، زیرا بسیاری از پیشرفت‌ها و موفقیت‌های نظام اسلامی در عرصه‌های مختلف، مرهون تفکر و میل بسیجی است. در یک کلام، بسیج آمادگی مطلق برای حضور در هر صحنه‌ای که انقلاب به آن نیاز داشته باشد، دارد تا دشمنان را مرعوب و مسیر پیشرفت کشور را هموار سازد.
۲۴ آبان، شعار محوری هفته بسیج در سال ۱۴۰۵ در اجتماع مردم میدان‌دار در میدان شهدای تهران با نام «بسیج، جان‌فدای ایران، امید مستضعفان» رونمایی شد. فردای آن روز (۲۵ آبان) اولین نشست سخنگوی جوان سازمان بسیج مستضعفین با حضور خبرنگاران برگزار شد. سرهنگ ایمان تاجیک با تشریح برنامه‌های هفته بسیج از ۲۹ آبان تا پنجم آذر ۱۴۰۵، از تمرکز این برنامه‌ها بر مشارکت مردمی، خدمت‌رسانی و تقویت نقش‌آفرینی اجتماعی خبر داد و گفت: رویکرد محوری این سازمان، حرکت به سمت حل مسائل خرد و کلان کشور با بهره‌گیری از ظرفیت و توان مردم است. وی در تشریح عناوین روزهای هفته بسیج گفت: شنبه ۳۰ آبان‌ با عنوان «بسیج، همدلی، خدمت و پیشرفت» نامگذاری شده است. اقتصاد مقاومتی، سازندگی و پیشرفت، عرصه‌هایی هستند که این شعار را تحت پوشش قرار خواهند داد.
سخنگوی سازمان بسیج مستضعفین افزود: یک‌شنبه اول آذر با عنوان «بسیج، بانوی مقاوم، خانواده مقاوم، ایران قوی» نامگذاری شده است. در این روز، برنامه‌هایی به‌صورت مجزا در حوزه بانوان و خانواده برگزار خواهد شد. دوم آذر با عنوان «بسیج، اتحاد، همبستگی و محله قوی» نامگذاری شده است. این عنوان ناظر بر موضوع محله‌محوری است و حکمرانی محله‌محور و اجتماعی، عرصه‌ای است که به تحقق این شعار کمک خواهد کرد.
تاجیک با بیان اینکه سوم آذر با عنوان «بسیج، به توان مردم» نامگذاری شده است، افزود: در این روز، برنامه‌هایی در عرصه‌های علمی، فضای مجازی و هوش مصنوعی برگزار خواهد شد. چهارشنبه چهارم آذر با عنوان «بسیج، بر عهد امام شهید، پای کار فرمانده عزیز» نامگذاری شده است. روز پنجم آذر نیز با عنوان «بسیج، ایثار، امنیت و اقتدار» نامگذاری شده است که در این روز، اقدامات و برنامه‌ها در حوزه دفاعی و امنیتی دنبال خواهد شد. همچنین روز ششم آذر، موضوع مواسات و همدلی را خواهیم داشت که استثنائا از روز جمعه آغاز خواهد شد و تا پایان سال، در حوزه توزیع بسته‌های همدلی، نقش‌آفرینی خواهد شد. وی گفت: روز جمعه ۲۹ آبان، اجتماع بسیجیان در مصلای تهران برگزار خواهد شد. همچنین برنامه‌های دیگری از جمله آغاز طرح ملی «ترنم، تربیت، رشد و مهارت‌های ورزشی، پویش حفظ هفت آیه مقاومت»، رزمایش تولید محتوای بصیرتی و رزمایش «جان‌فدا» را در دستور کار داریم که در استان خراسان رضوی برگزار خواهد شد.
سخنگوی سازمان بسیج مستضعفین اشاره‌ای هم به نیروهای جان‌فدا کرد و با اعلام اینکه در حوزه آموزش جان‌فدا، ۱۰۰ میدان، مشابه میدان امام حسین (ع)، برای آموزش افرادی که علاقه‌مند هستند در عرصه نظامی خدمت کنند و این فضا و آموزش‌ها را فرا بگیرند، در نظر گرفته شده است، گفت: این ۱۰۰ میدان با همان ظرفیت و همان کیفیت، فعالیت خود را آغاز خواهند کرد. در مورد برنامه ۲۹ آبان، پویش «خط امین ۳» را داریم. دو پویش قبلی، «امین ۱» و «امین ۲»، با محوریت کتاب‌های تالیفی رهبر شهید امت برگزار شد.
تاجیک با اشاره به ضرورت تغییر در مدل‌های سنتی گفت: حکمرانی مردمی بر پایه نیازهای واقعی، نیازمند بهره‌گیری از توان نخبگان و برگزاری جلسات مشورتی متعدد است. این رویکرد جدید، هدف خود را بر پایه توانمندسازی مردم و مشارکت فعال آنان بنا کرده است. سخنگوی سازمان بسیج مستضعفین همچنین به حمایت‌های مسئولان ارشد از این طرح پرداخت و گفت: پزشکیان، رئیس‌جمهور، با نگاهی ویژه به این طرح به عنوان راهگشای مسائل کشور، از آن حمایت کرده‌اند. همچنین رئیس سازمان بسیج نیز این موضوع را در دستور کار ویژه قرار داده‌اند تا فرآیند ارائه و اجرای این راهبرد با حداکثر کیفیت انجام شود.

حرکت به سوی حل مسائل واقعی
آنچه در برنامه‌های بسیج تشریح شد، تلاشی برای عملیاتی‌تر کردن ظرفیت‌های موجود است. سخن از حل مسائل خرد و کلان، نشان می‌دهد که بسیج با بهره‌گیری از دانش مردمی، قصد دارد در لایه‌های مختلف زندگی اجتماعی مردم، حضور موثرتری داشته باشد. این یعنی استفاده از توان مردم برای حل بحران‌ها، به گونه‌ای که هر مشکل در یک محله، با همبستگی مردم و توان بسیج، راه حل پیدا کند. این همان معنای واقعی «مشارکت فعال» است که از همان ابتدای شکل‌گیری برای بسیج اهمیت داشت و اکنون می‌خواهد تقویت شود.
یکی از بخش‌های کلیدی این برنامه‌ها، پیوند مفهوم «جان‌فدا» با عرصه آموزش است. وقتی از ایجاد ۱۰۰ میدان آموزشی مشابه میدان امام حسین (ع) سخن به میان آمد، هدف تنها آموزش نظامی نیست. هدف، تربیت «انسان میدان» است. این میدان‌ها، بستری هستند برای پرورش افرادی که هم از نظر فنی و نظامی، آماده دفاع از میهن باشند و هم از نظر روحی و اخلاقی، معنای واقعی «جان‌فدا» را درک کنند. در اصل بسیج با این اقدام، درصدد است، نسل جدیدی از نیروها را تربیت کند که در برابر چالش‌های امروز، با همان صلابت و شجاعت، ایستادگی کنند.

حکمرانی محله‌محور و مسجدمحوری
نام بسیج انقلابی به توده‌های مردم گره خورده است و دولت چهاردهم پس از روی کار آمدن به خوبی پی برد اگر گره‌ای می‌خواهد گشوده شود باید نقش نهادهای مردمی را مورد توجه قرار داد، از این‌رو پروژه «مسجدمحوری و محله‌محوری» به صورت ویژه در دستور کار دولتی‌ها قرار گرفت؛ پروژه‌ای که بسیج نقش تاثیرگذاری را ایفا خواهد کرد و در چندین جلسه شخص رئیس‌جمهور حضور یافت و بر اهمیت و اجرای طرح مذکور تاکید کرد. طرح «مسجد و حکمرانی محله‌محور»، ابزاری برای تقویت نقش اجتماعی مساجد است. این طرح، می‌خواهد قدرت محلی را تقویت کند. با این رویکرد، مسجد ـ با حضور نیروهای بسیجی ـ به عنوان مرکز مدیریت محلی، می‌تواند نقش خود را در رفع نیازهای ملموس مردم، با مشارکت نخبگان و فعالان محلی، به شکلی کارآمدتر ایفا کند.
نکته مهم دیگری که در برنامه‌های امسال برجسته است، گذار از نمایش به عمل است. اعلام اینکه هیچ برنامه نمادین یا رویداد نمایشی اجرا نخواهد شد، تاکیدی بر این است که بسیج، سازمان «میدان و عمل» است. وقتی بیان شد، برنامه‌ها با محوریت ملت مبعوث‌شده در میدان انجام می‌شود، یعنی بسیج در همان جایی حضور دارد که مردم ـ ولی نعمتان انقلاب ـ حضور دارند و این نگاه برگرفته از تمرکز حداکثری بر فعالیت‌های میدانی و خدماتی، به جای تمرکز بر رویدادهای صرفا رسانه‌ای ارزیابی می‌شود.
در نهایت، این حرکت برنامه‌ریزی‌شده با مفهوم «مواسات و همدلی» تکمیل می‌شود. این مفهوم، فراتر از حرکت موقت یا فصلی، تلاشی برای تداوم این روحیه در تمام سال است. مواسات، تجلی حضور فعال توانگران در کنار نیازمندان است و همدلی، بر تبدیل کمک‌های مادی به رابطه‌ای انسانی تمرکز دارد. هدف نهایی از این اقدامات، تقویت پیوند عاطفی و اجتماعی بسیج با مردم همیشه در صحنه است. در مجموع، آنچه در برنامه‌های بسیج مستضعفین شاهد هستیم، توسعه ظرفیت‌ها و تقویت نقش‌های فعلی است. بسیج در شرایط کنونی کشور، همواره در عرصه‌های دفاعی و همچنین در عرصه‌های اجتماعی و خدماتی فعال است، اما این برنامه‌ها حکایت از آن دارد، سازمان بسیج به ریاست حسین طائب در حال ارتقای سطح فعالیت‌هایش برای پاسخگویی بهتر به چالش‌ها است؛ بسیج با تمرکز بر مسئله‌محوری و مشارکت مردمی، می‌خواهد توان خود را در حل بحران‌های اجتماعی و اقتصادی، در کنار وظایف دفاعی و امنیتی خود، به حداکثر برساند. با حرکت در ریل برنامه‌های تعیین شده، بسیج همچنان می‌تواند به عنوان ستون اصلی پایداری جامعه و نظام، در کنار ملت ایستادگی کند.
 


سیدمهدی حسینی، خبرنگار: بسیج مستضعفین، یکی از اصیل‌ترین و پایدارترین پدیده‌های اجتماعی و سیاسی در «جمهوری اسلامی ایران» است. اگر بخواهیم به ریشه‌های این نهاد انقلابی بنگریم، باید از نگاه راهبردی امام خمینی (ره) آغاز کنیم. عزیزی که بسیج را نماد خودباوری ملی و تجلی آن اراده‌ای می‌دید که در روزهای سخت، امنیت و حاکمیت کشور را تامین کرد. از نظر حضرت روح‌الله، بسیج، مظهر پیوند ناگسستنی میان ایمان فردی و مسئولیت‌پذیری جمعی است.


این نگاه، با آموزه‌های امام شهید، عمق بیشتری یافت. ایشان بسیج را تجلی همان «ایمان فعال» می‌دانستند؛ ایمانی که در خدمت به مردم و دفاع از ارزش‌ها، خود را نشان می‌دهد. از این منظر، بسیج همواره میان دو قطب ایستاده است: حفاظت از حریم حاکمیت و خدمت به مردم. این دو قطب، از روزهای نخستین تاکنون، همواره در کنار هم حرکت کرده‌اند و امروز، در آستانه هفته بسیج، این نقش‌ها با نگاهی نوین و در جهت تقویت ابعاد موجود، بازتعریف و برجسته می‌شوند.
از منظر امامین انقلاب، بسیج فراتر از یک سازمان، مصلحت ملی برای جمهوری اسلامی ایران است که تشکیل آن از برکات و الطاف الهی برای این ملت بود. این نهاد با تکیه بر تفکر «ارتش ۲۰ میلیونی»، فرمول دفاع همه‌جانبه از انقلاب را ارائه داد تا با ایجاد یک پشتوانه مومن و بااخلاص، امنیت کشور را در برابر هرگونه تهدید تامین کند. ماهیت بسیج، فراگیر و مردم‌محور است و اختصاص به منطقه، طبقه یا قشر خاصی ندارد؛ هر فردی که روحیه مسئولیت و ایمان داشته باشد، در حقیقت بسیجی است. در نگاه راهبردی امام شهید، انکار بسیج و بی‌احترامی به آن یا نابخردانه است یا خائنانه، زیرا بسیاری از پیشرفت‌ها و موفقیت‌های نظام اسلامی در عرصه‌های مختلف، مرهون تفکر و میل بسیجی است. در یک کلام، بسیج آمادگی مطلق برای حضور در هر صحنه‌ای که انقلاب به آن نیاز داشته باشد، دارد تا دشمنان را مرعوب و مسیر پیشرفت کشور را هموار سازد.
۲۴ آبان، شعار محوری هفته بسیج در سال ۱۴۰۵ در اجتماع مردم میدان‌دار در میدان شهدای تهران با نام «بسیج، جان‌فدای ایران، امید مستضعفان» رونمایی شد. فردای آن روز (۲۵ آبان) اولین نشست سخنگوی جوان سازمان بسیج مستضعفین با حضور خبرنگاران برگزار شد. سرهنگ ایمان تاجیک با تشریح برنامه‌های هفته بسیج از ۲۹ آبان تا پنجم آذر ۱۴۰۵، از تمرکز این برنامه‌ها بر مشارکت مردمی، خدمت‌رسانی و تقویت نقش‌آفرینی اجتماعی خبر داد و گفت: رویکرد محوری این سازمان، حرکت به سمت حل مسائل خرد و کلان کشور با بهره‌گیری از ظرفیت و توان مردم است. وی در تشریح عناوین روزهای هفته بسیج گفت: شنبه ۳۰ آبان‌ با عنوان «بسیج، همدلی، خدمت و پیشرفت» نامگذاری شده است. اقتصاد مقاومتی، سازندگی و پیشرفت، عرصه‌هایی هستند که این شعار را تحت پوشش قرار خواهند داد.
سخنگوی سازمان بسیج مستضعفین افزود: یک‌شنبه اول آذر با عنوان «بسیج، بانوی مقاوم، خانواده مقاوم، ایران قوی» نامگذاری شده است. در این روز، برنامه‌هایی به‌صورت مجزا در حوزه بانوان و خانواده برگزار خواهد شد. دوم آذر با عنوان «بسیج، اتحاد، همبستگی و محله قوی» نامگذاری شده است. این عنوان ناظر بر موضوع محله‌محوری است و حکمرانی محله‌محور و اجتماعی، عرصه‌ای است که به تحقق این شعار کمک خواهد کرد.
تاجیک با بیان اینکه سوم آذر با عنوان «بسیج، به توان مردم» نامگذاری شده است، افزود: در این روز، برنامه‌هایی در عرصه‌های علمی، فضای مجازی و هوش مصنوعی برگزار خواهد شد. چهارشنبه چهارم آذر با عنوان «بسیج، بر عهد امام شهید، پای کار فرمانده عزیز» نامگذاری شده است. روز پنجم آذر نیز با عنوان «بسیج، ایثار، امنیت و اقتدار» نامگذاری شده است که در این روز، اقدامات و برنامه‌ها در حوزه دفاعی و امنیتی دنبال خواهد شد. همچنین روز ششم آذر، موضوع مواسات و همدلی را خواهیم داشت که استثنائا از روز جمعه آغاز خواهد شد و تا پایان سال، در حوزه توزیع بسته‌های همدلی، نقش‌آفرینی خواهد شد. وی گفت: روز جمعه ۲۹ آبان، اجتماع بسیجیان در مصلای تهران برگزار خواهد شد. همچنین برنامه‌های دیگری از جمله آغاز طرح ملی «ترنم، تربیت، رشد و مهارت‌های ورزشی، پویش حفظ هفت آیه مقاومت»، رزمایش تولید محتوای بصیرتی و رزمایش «جان‌فدا» را در دستور کار داریم که در استان خراسان رضوی برگزار خواهد شد.
سخنگوی سازمان بسیج مستضعفین اشاره‌ای هم به نیروهای جان‌فدا کرد و با اعلام اینکه در حوزه آموزش جان‌فدا، ۱۰۰ میدان، مشابه میدان امام حسین (ع)، برای آموزش افرادی که علاقه‌مند هستند در عرصه نظامی خدمت کنند و این فضا و آموزش‌ها را فرا بگیرند، در نظر گرفته شده است، گفت: این ۱۰۰ میدان با همان ظرفیت و همان کیفیت، فعالیت خود را آغاز خواهند کرد. در مورد برنامه ۲۹ آبان، پویش «خط امین ۳» را داریم. دو پویش قبلی، «امین ۱» و «امین ۲»، با محوریت کتاب‌های تالیفی رهبر شهید امت برگزار شد.
تاجیک با اشاره به ضرورت تغییر در مدل‌های سنتی گفت: حکمرانی مردمی بر پایه نیازهای واقعی، نیازمند بهره‌گیری از توان نخبگان و برگزاری جلسات مشورتی متعدد است. این رویکرد جدید، هدف خود را بر پایه توانمندسازی مردم و مشارکت فعال آنان بنا کرده است. سخنگوی سازمان بسیج مستضعفین همچنین به حمایت‌های مسئولان ارشد از این طرح پرداخت و گفت: پزشکیان، رئیس‌جمهور، با نگاهی ویژه به این طرح به عنوان راهگشای مسائل کشور، از آن حمایت کرده‌اند. همچنین رئیس سازمان بسیج نیز این موضوع را در دستور کار ویژه قرار داده‌اند تا فرآیند ارائه و اجرای این راهبرد با حداکثر کیفیت انجام شود.

حرکت به سوی حل مسائل واقعی
آنچه در برنامه‌های بسیج تشریح شد، تلاشی برای عملیاتی‌تر کردن ظرفیت‌های موجود است. سخن از حل مسائل خرد و کلان، نشان می‌دهد که بسیج با بهره‌گیری از دانش مردمی، قصد دارد در لایه‌های مختلف زندگی اجتماعی مردم، حضور موثرتری داشته باشد. این یعنی استفاده از توان مردم برای حل بحران‌ها، به گونه‌ای که هر مشکل در یک محله، با همبستگی مردم و توان بسیج، راه حل پیدا کند. این همان معنای واقعی «مشارکت فعال» است که از همان ابتدای شکل‌گیری برای بسیج اهمیت داشت و اکنون می‌خواهد تقویت شود.
یکی از بخش‌های کلیدی این برنامه‌ها، پیوند مفهوم «جان‌فدا» با عرصه آموزش است. وقتی از ایجاد ۱۰۰ میدان آموزشی مشابه میدان امام حسین (ع) سخن به میان آمد، هدف تنها آموزش نظامی نیست. هدف، تربیت «انسان میدان» است. این میدان‌ها، بستری هستند برای پرورش افرادی که هم از نظر فنی و نظامی، آماده دفاع از میهن باشند و هم از نظر روحی و اخلاقی، معنای واقعی «جان‌فدا» را درک کنند. در اصل بسیج با این اقدام، درصدد است، نسل جدیدی از نیروها را تربیت کند که در برابر چالش‌های امروز، با همان صلابت و شجاعت، ایستادگی کنند.

حکمرانی محله‌محور و مسجدمحوری
نام بسیج انقلابی به توده‌های مردم گره خورده است و دولت چهاردهم پس از روی کار آمدن به خوبی پی برد اگر گره‌ای می‌خواهد گشوده شود باید نقش نهادهای مردمی را مورد توجه قرار داد، از این‌رو پروژه «مسجدمحوری و محله‌محوری» به صورت ویژه در دستور کار دولتی‌ها قرار گرفت؛ پروژه‌ای که بسیج نقش تاثیرگذاری را ایفا خواهد کرد و در چندین جلسه شخص رئیس‌جمهور حضور یافت و بر اهمیت و اجرای طرح مذکور تاکید کرد. طرح «مسجد و حکمرانی محله‌محور»، ابزاری برای تقویت نقش اجتماعی مساجد است. این طرح، می‌خواهد قدرت محلی را تقویت کند. با این رویکرد، مسجد ـ با حضور نیروهای بسیجی ـ به عنوان مرکز مدیریت محلی، می‌تواند نقش خود را در رفع نیازهای ملموس مردم، با مشارکت نخبگان و فعالان محلی، به شکلی کارآمدتر ایفا کند.
نکته مهم دیگری که در برنامه‌های امسال برجسته است، گذار از نمایش به عمل است. اعلام اینکه هیچ برنامه نمادین یا رویداد نمایشی اجرا نخواهد شد، تاکیدی بر این است که بسیج، سازمان «میدان و عمل» است. وقتی بیان شد، برنامه‌ها با محوریت ملت مبعوث‌شده در میدان انجام می‌شود، یعنی بسیج در همان جایی حضور دارد که مردم ـ ولی نعمتان انقلاب ـ حضور دارند و این نگاه برگرفته از تمرکز حداکثری بر فعالیت‌های میدانی و خدماتی، به جای تمرکز بر رویدادهای صرفا رسانه‌ای ارزیابی می‌شود.
در نهایت، این حرکت برنامه‌ریزی‌شده با مفهوم «مواسات و همدلی» تکمیل می‌شود. این مفهوم، فراتر از حرکت موقت یا فصلی، تلاشی برای تداوم این روحیه در تمام سال است. مواسات، تجلی حضور فعال توانگران در کنار نیازمندان است و همدلی، بر تبدیل کمک‌های مادی به رابطه‌ای انسانی تمرکز دارد. هدف نهایی از این اقدامات، تقویت پیوند عاطفی و اجتماعی بسیج با مردم همیشه در صحنه است. در مجموع، آنچه در برنامه‌های بسیج مستضعفین شاهد هستیم، توسعه ظرفیت‌ها و تقویت نقش‌های فعلی است. بسیج در شرایط کنونی کشور، همواره در عرصه‌های دفاعی و همچنین در عرصه‌های اجتماعی و خدماتی فعال است، اما این برنامه‌ها حکایت از آن دارد، سازمان بسیج به ریاست حسین طائب در حال ارتقای سطح فعالیت‌هایش برای پاسخگویی بهتر به چالش‌ها است؛ بسیج با تمرکز بر مسئله‌محوری و مشارکت مردمی، می‌خواهد توان خود را در حل بحران‌های اجتماعی و اقتصادی، در کنار وظایف دفاعی و امنیتی خود، به حداکثر برساند. با حرکت در ریل برنامه‌های تعیین شده، بسیج همچنان می‌تواند به عنوان ستون اصلی پایداری جامعه و نظام، در کنار ملت ایستادگی کند.
 

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.