۲۲ آبان ۱۴۰۵ - ۲۱:۴۸
کد مطلب: ۲۶٬۹۸۹

همان همیشگی...

امیر اسماعیلی ـ سردبیر

با فرارسیدن نیمه آبان و استقرار شرایط پایدار جوی، فصل آلودگی هوا در کلان‌شهرهای ایران، به‌ویژه تهران، دوباره آغاز شده است. پیش‌بینی‌های سازمان هواشناسی و گزارش‌های روزانه کیفیت هوا نشان می‌دهد که از اواخر هفته گذشته غلظت آلاینده‌ها افزایش یافته و شاخص کیفیت هوا در بسیاری از ساعات به محدوده ناسالم برای گروه‌های حساس و حتی بالاتر رسیده است. تهران در برخی روزها در میان آلوده‌ترین شهرهای جهان قرار گرفته و وارونگی دما، سکون هوا و انباشت ذرات معلق، نفس شهر را تنگ کرده است.

آگاه: این پدیده هر ساله با شروع فصل سرد تکرار می‌شود. ترکیب خودروها و موتورسیکلت‌های فرسوده، کیفیت سوخت، فعالیت صنایع و نیروگاه‌ها و شرایط جغرافیایی تهران در محصور بودن در میان کوه‌ها دست به دست هم می‌دهند تا آلودگی به بحران تبدیل شود. ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون، اکسیدهای نیتروژن و کربن مونوکسید مهم‌ترین تهدیدها هستند که نه تنها برای بیماران قلبی و تنفسی، کودکان و سالمندان خطرناک‌اند، بلکه سلامت عمومی و اقتصاد شهر را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهند.
تجربه سال‌های گذشته و توصیه‌های کارشناسان محیط زیست و شرکت کنترل کیفیت هوای تهران نشان می‌دهد که راه‌حل‌های مقطعی مثل تعطیلی مدارس یا طرح زوج و فرد تنها مسکن‌های کوتاه‌مدت هستند. کاهش پایدار، نیازمند اقدامات ساختاری و مداوم است. مهم‌ترین آنها عبارتند از: توسعه و تقویت حمل‌ونقل عمومی پاک، گسترش مترو، افزایش ناوگان اتوبوس‌های برقی و هیبریدی و تسهیل دسترسی به حمل‌ونقل عمومی. وقتی مردم بتوانند با راحتی و هزینه مناسب از مترو و اتوبوس استفاده کنند، حجم ترافیک و انتشار آلاینده‌ها به‌طور طبیعی کم می‌شود.
نوسازی ناوگان فرسوده و اسقاط خودروها و موتورسیکلت‌های قدیمی؛ سهم قابل توجهی از آلودگی تهران مربوط به خودروها و موتورسیکلت‌های کاربراتوری و فرسوده است. موتورسیکلت‌های قدیمی گاه چندین برابر یک خودرو بنزینی آلودگی تولید می‌کنند. اجرای جدی برنامه اسقاط و جایگزینی با وسایل نقلیه کم‌آلاینده یا برقی، همراه با تسهیلات واقعی، ضروری است.  معاینه فنی واقعی و کنترل انتشار در مبدأ؛ معاینه فنی نباید به یک برچسب کاغذی تبدیل شود. پایش واقعی آلایندگی در شرایط رانندگی، محدودیت تردد خودروهای فاقد معاینه فنی معتبر و نصب فیلتر و کاتالیست روی خودروهای موجود می‌تواند در کوتاه‌مدت اثر محسوسی داشته باشد.
بهبود کیفیت سوخت و کنترل صنایع و نیروگاه‌ها؛ کیفیت سوخت همچنان یکی از عوامل مهم است، هرچند تنها عامل نیست. ارتقای استاندارد سوخت، نصب تجهیزات فیلتراسیون روی دودکش صنایع و نیروگاه‌ها و انتقال تدریجی صنایع آلاینده از محدوده شهری، از جمله اقدامات حیاتی است. همچنین جلوگیری از سوزاندن مازوت در شرایط کمبود گاز باید به‌طور جدی پیگیری شود.مدیریت تقاضا و کاهش ترددهای غیرضروری؛ توسعه شهر الکترونیک، افزایش خدمات محلی، مدیریت هوشمند ترافیک و ایجاد محدوده‌های کم‌انتشار، می‌تواند نیاز به سفرهای روزانه را کاهش دهد. 
اجرای کامل قانون هوای پاک؛ بسیاری از کارشناسان تاکید دارند که راه‌حل اصلی، اجرای مستمر و قابل ‌سنجش تکالیف قانون هوای پاک است؛ نه واکنش‌های مقطعی در روزهای بحرانی. تعیین مسئولیت مشخص برای هر دستگاه، زمان‌بندی و پایش پیشرفت، شرط موفقیت است.در کنار این اقدامات ساختاری، نقش شهروندان نیز مهم است: استفاده بیشتر از حمل‌ونقل عمومی، اجتناب از ترددهای غیرضروری در روزهای آلوده، سرویس به‌موقع وسایل گرمایشی منازل و توجه به معاینه فنی خودروها.
فصل آلودگی هوا هر سال با هشدار و نگرانی آغاز می‌شود، اما تا زمانی که نگاه از «مدیریت بحران» به «پیشگیری ساختاری» تغییر نکند، این چرخه تکرار خواهد شد. هوای پاک حق شهروندان است و تحقق آن نیازمند اراده جمعی دستگاه‌ها، سرمایه‌گذاری هدفمند و مشارکت مردم است.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.