آگاه: آنچه امروزه مشاهده می‌کنید لایه‌های ردیف شده استکبار و اقتصاد و سیاست پشت سر هم هستند. بیانات رهبر انقلاب درباره «فتنه اخیر» پدیده‌ای را نشانه می‌گیرد که از سطح یک اعتراض مقطعی فراتر رفته و در قالب یک پروژه مرکب و طراحی‌شده ظهور کرده است. فهم این پدیده نیازمند عبور از نگاه ساده‌انگارانه به کنش‌های اجتماعی و ورود به لایه‌های عمیق مهندسی‌شده‌ای است که هدفش نه اصلاح، بلکه براندازی تدریجی یا ضربه زدن به ارکان نظام است. 
فتنه حاضر، یک پروژه براندازی نرم بود که در ابتدا با پوشش اعتراضات اجتماعی اجرا شد. از ویژگی‌های مهم این فتنه می‌توان به چند لایه بودن آن اشاره کرد. سطح ظاهری، مطالبه‌محور و خودجوه اما سطح عمقی، طراحی شده و با اهداف کلان سیاسی-امنیتی همراه بود. تخریب انسجام ملی از طریق دوقطبی‌سازی جامعه هدف مرکب این فتنه است که با بی‌اعتبارسازی نمادها و نهادها سعی در فرسایش سرمایه اجتماعی نظام دارد. این فتنه نوظهور دارای مراحل «آغاز کنترل‌شده»، «اوج‌گیری جهت‌دار» و «افول برنامه‌ریزی شده» بود. افول آن نه پایان پروژه، که آغاز فازهای جدید در صورت عدم مقابله هوشمندانه است.
فتنه، شرایط دشواری را برای فهم انسان پدید می‌آورد. سیستم عامل فتنه، شبکه‌ای پیچیده از عناصر سخت‌افزاری و نرم‌افزاری است که از اتاق‌های فکر بیرونی و داخلی برای طراحی سناریو در اندیشکده‌های غربی با هماهنگی حلقه‌های داخلی طراحی شده است. استفاده الگوریتمیک از شبکه‌های اجتماعی برای جهت‌دهی به خشم، تولید ترندهای جهت‌دار و تقویت اتاق‌های پژواک (Echo Chamber) ضد نظام به همراه گزارش‌های برخی رسانه‌های غربی مانند بی‌بی‌سی و صدای آمریکا که پس از فتنه به «دستاوردهای» آن در تضعیف ایران اشاره کردند، به مثابه یک جنگ جدید هدفمند بود همچنین تحلیل‌های منتشرشده از سوی اندیشکده‌هایی چون RAND که بر «فشار حداکثری از طریق ناآرامی داخلی» تاکید داشتند، گواه طراحی از پیش موجود است.
وظیفه در برابر فتنه، تنها مقابله امنیتی نیست؛ بلکه پروژه هوشمند فرهنگی-اجتماعی می‌طلبد. نخبگان و رسانه‌ها باید به تولید تحلیل‌های عمیق و افشای لایه‌های پنهان فتنه به جای بازتولید هیجان بپردازند. سپس سواد رسانه‌ای و فتنه‌شناسی در جامعه را به ویژه برای نسل جوان تقویت کنند تا حافظه تاریخی فتنه به درس‌آموزی عملی برای آینده تبدیل شود. نقد درونی اصلاح‌گرایانه باید ادامه یابد، اما در چارچوب انقلاب و نه در میدان دشمن.
در فرهنگ قرآن و عترت، فتنه معنایی عمیق دارد. «وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ...» (بقره: ۱۵۵). فتنه‌ها محل آشکار شدن حق و باطل و غربال ایمان‌ها هستند. بصیرت در فتنه همچون نور در تاریکی است. فتنه جایی است که حق و باطل آمیخته می‌شود و تنها بصیرت می‌تواند مسیر را تشخیص دهد. صبر به مثابه سلاحی است که شتاب‌زدگی و عمل بدون تدبر، بخشی از باطل خواهد بود و باید مراقبت کرد. 
جوانانی که در فتنه شرکت کردند، در معرض «فتنة المحیاء و الممات» (آزمون حیات و ممات) قرار گرفتند. وظیفه ما نه طرد آنان، که «إصلاح ذات البین» و بازگرداندن آنان به آغوش امت با حکمت و موعظه حسنه است. بنابراین فتنه یک «حادثه» نیست که تمام شده باشد؛ یک «الگو» است که تکرار خواهد شد. وظیفه امروز، تبدیل هشدار رهبری به «سامانه هوشمند پیشگیری و مقابله» در تمام سطوح است. این امر مستلزم همکاری نخبگان فکری، رسانه‌های متعهد، نهادهای فرهنگی و آحاد مردم است. باید از تحلیل‌های سیاه و سفید و تک‌عاملی عبور کرده و به درکی سیستمی، چندلایه و آینده‌نگر از تهاجمات نرم دشمن برسیم. تنها در این صورت است که می‌توانیم به جای غافلگیری در فتنه‌های آینده، به «شهودی آگاهانه» و «کنشی حکیمانه» دست یابیم.
هر کدام از ما در هرجا که هستیم باید انحراف‌ها و مشکلات را شناسایی کنیم و در حد وسع و توان خود به حفظ نظام جمهوری اسلامی ایران بپردازیم. مهم‌ترین تکلیف ما این است که لحظه را بشناسیم. به نظر می‌رسد تمسک به محکمات اولین قدم در این مسیر باشد. مجاهده برای فهم حق و پرهیز از شبهات و نیز پایبندی به قانون که مبنای نظم مدنی- سیاسی است، اصولی هستند که به روشنگری در دوران فتنه کمک بسیار می‌کنند.