آگاه: مقوله‌ای که کارشناسان مختلف در عرصه‌های گوناگون به آن اشاره کرده‌اند. رهبر انقلاب در یک دهه گذشته در دیدارهای مختلف، ضمن اشاره به این مشکل، «هدایت و مدیریت نقدینگی»، «انتقال نقدینگی به بخش‌های تولید و سازندگی»، «ایجاد جاذبه برای سرمایه‌گذاری در این بخش‌ها» و «تشکیل یک کارگروه پرکار و فعال و اهل کار جهادی برای مدیریت نقدینگی در کشور» را مورد مطالبه چندباره خود از مسئولان قرار داده‌اند. ایشان در دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیات دولت در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۹۷ فرمودند: «در نظام بانکی و مشکل نقدینگی‌ای که الان در کشور وجود دارد، اگر چنانچه ما می‌توانستیم با هنر هدایت این نقدینگی به کارهای سازنده و مفید، کشور را پیش می‌بردیم، این نقدینگی نعمت بزرگی بود؛ الان یک بلای بزرگی است؛ واقعا یک چیز خیلی خطرناکی است... این رقم نقدینگی خیلی رقم فوق‌العاده‌ای است؛ هم رقمش خیلی بالاست، هم رشدش زیاد است؛ ۱۵۰۰ هزار میلیارد یک چیز افسانه‌ای است.»
در همین راستا در این نوشتار با توجه به شرایط اقتصادی کشور و توصیه‌های مکرر رهبر انقلاب اسلامی به مسئولان دولتی برای سامان دادن به این وضعیت، مهم‌ترین ایده‌ها و مطالبات ایشان در حوزه نقدینگی را مورد بررسی قرار می‌دهیم. یکی از مسائل اقتصادی که بارها مورد تاکید رهبر انقلاب اسلامی قرار گرفته، «هدایت، مدیریت و کنترل نقدینگی» است. با مرور بیانات ایشان، چند نکته مهم و اساسی دراین‌باره قابل برداشت است:
۱. نقدینگی، شمشیری دو لبه است و همان‌طور که نعمت بزرگی است، در صورت عدم مدیریت صحیح می‌تواند بلا و چالش بزرگی برای اقتصاد کشور باشد.
۲. اگر مابه‌ازای نقدینگی ایجادشده، تولید واقعی کالا در اقتصاد شکل بگیرد و کمبود کالا وجود نداشته باشد، مشکلی گریبان‌گیر اقتصاد کشور نمی‌شود؛ اما اگر نقدینگی ایجاد شده در اقتصاد، بیشتر از تولید کالا و خدمات باشد، موجب ایجاد تورم می‌شود که آثار مخربی را در اقتصاد کشور بر جای می‌گذارد.
۳. برای انجام ماموریت مهم و اساسی «هدایت و مدیریت نقدینگی به سمت فعالیت مولد و سازنده» در اقتصاد که منجر به تقویت تولید ملی و ایجاد اشتغال و نیز کاهش تورم می‌شود، لازم است دو عملیات همزمان با یکدیگر پیگیری شود:
۱- ایجاد مقتضیات لازم برای جذب نقدینگی به فعالیت‌های مولد
۲- ایجاد مانع در راه انتقال نقدینگی به سمت فعالیت‌های غیرمولد و سوداگرانه
۴. انجام این ماموریت مهم با ساختار بروکراسی اداری مرسوم نظام پولی و بانکی امکان‌پذیر نیست؛ بلکه لازم است یک کارگروه، تیم اقتصادی و مجموعه تمام‌وقت فعال و با روحیه جهادی، اهل ابتکار، دانا، شجاع و خطرپذیر به‌صورت شبانه‌روزی پیگیر اجرای این امر باشند تا قضیه نقدینگی را مهار و مدیریت کنند.
بر همین مبنا و با در نظر گرفتن چارچوب بالا ایشان ایده‌های عملیاتی نیز درراستای مدیریت نقدینگی مطرح می‌کنند. در ادامه به نمونه‌هایی از آن اشاره می‌کنیم:
الف) موارد تشویقی برای سرمایه‌گذاری در تولید در نظر بگیرید. سرمایه‌گذاری را تشویق کنید؛ چون سرمایه‌گذاری عمدتا باید به وسیله بخش خصوصی انجام بگیرد. دولت صرفا در آنجاهایی که بخش خصوصی یا نمی‌تواند یا رغبتی ندارد یا بازدهی برای بخش خصوصی ندارد می‌تواند سرمایه‌گذاری کند؛ سرمایه‌گذاری را بخش خصوصی باید انجام بدهد. (بیانات رهبری در ارتباط تصویری با جلسه هیات دولت ۰۲/۰۶/۱۳۹۹)
ب) تعاونی‌ها با جمع‌آوری سرمایه‌های خرد، اشتغال فراوان ایجاد می‌کنند: بنده اعتقاد زیادی به تعاونی‌ها دارم. اینکه رئیس محترم تعاونی بیان کردند، کاملا مورد قبول و تصدیق من است. تعاونی‌ها بسیار پدیده مطلوبی هستند برای اقتصاد ما؛ سرمایه‌های خرد را جمع می‌کنند، تک‌تک افراد را توانمند می‌کنند، اشتغال فراوان ایجاد می‌کنند؛ بعد اگر بشود این تعاونی‌ها را شبکه‌سازی کرد، در یک شبکه‌ای جمع کرد، یک مجموعه‌های عظیمی به وجود می‌آید. (بیانات رهبری در دیدار جمعی از تولیدکنندگان، کارآفرینان و فعالان اقتصادی ۲۸/۰۸/۱۳۹۸)
ج) برای نقدینگی تصمیم‌های جدی و عملیاتی بگیرید: برای حل برخی مسائل کلیدی اقتصاد مانند مشکلات نظام بانکی، نقدینگی، اشتغال، تورم و فرآیند بودجه‌ریزی باید تصمیم‌های جدی و عملیاتی بگیرید. (جلسه سران قوا در حضور رهبر انقلاب درباره مسائل اقتصادی کشور ۱۹/۰۷/۱۳۹۷)
د) نقدینگی را به سمت اقتصاد تولیدی مانند صنعت، کشاورزی و مسکن هدایت کنید. من آخرین بار در یک معرض عمومی در روز عید فطر، در نماز، این را خطاب به مسئولین گفتم؛ نقدینگی عظیمی در کشور به وجود آمده که این هم ناشی از اشتباهات است؛ خود این یکی از سیاست‌های اشتباه است که نتیجه‌اش این شده است که نقدینگی در کشور افزایش پیدا کند که مشکلات فراوانی را به وجود آورده؛ من گفتم اگر مسئولین کشور بتوانند بنشینند راه‌هایی پیدا کنند و این نقدینگی را هدایت کنند به‌سمت اقتصاد تولیدی، چه در صنعت، چه در کشاورزی، چه در مسکن و امثال اینها، همین نقدینگی که امروز تهدید است، تبدیل خواهد شد به فرصت. (بیانات رهبری در دیدار اقشار مختلف مردم ۲۲/۰۵/۱۳۹۷)