سال‌هاست نظام آموزشی ایران با پدیده‌ای به نام «چندپارگی مدارس» دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ وضعیتی که در آن دانش‌آموزان بسته به سطح اقتصادی خانواده، محل زندگی و امکانات آموزشی، در انواع مختلفی از مدارس از جمله دولتی، غیردولتی، هیات امنایی، نمونه دولتی و مدارس خاص تحصیل می‌کنند. حالا وزارت آموزش و پرورش از تدوین طرحی تازه برای کاهش تنوع مدارس و بازتعریف مفهوم «هیات امنایی» خبر داده؛ طرحی که به گفته مسئولان قرار است عدالت آموزشی را تقویت کرده و مشارکت واقعی مردم در اداره مدارس را افزایش دهد.

همه مدارس دولتی «هیات امنایی رایگان» می‌شوند

آگاه: در سال‌های اخیر برخی مدارس غیردولتی و حتی مدارس هیات امنایی به‌دلیل دریافت شهریه یا کمک‌های مالی از خانواده‌ها، امکانات و کیفیت آموزشی متفاوتی ارائه می‌دهند؛ مسئله‌ای که همواره محل انتقاد خانواده‌ها و کارشناسان آموزشی بوده است. مدارس هیات امنایی نیز اگرچه در ابتدا با هدف مشارکت مردمی و تقویت مدارس دولتی شکل گرفتند، اما در سال‌های اخیر بارها به دریافت مبالغ اجباری از والدین و ایجاد نوعی تبعیض آموزشی متهم شده‌اند.
مادر یک دانش‌آموز می‌گفت: مدرسه در سال چندبار درخواست پول می‌کند و حتی کارنامه فرزندم را در ازای دریافت مبلغی از کمک هزینه به من تحویل می‌دهند. وقتی هم که می‌گویم آموزش و پرورش دریافت هزینه را تخلف اعلام کرده اهمیتی نمی‌دهند. بعضی از مدارس هیات امنایی بدون دریافت پول حتی ثبت‌نام هم نمی‌کنند

نسخه جدید آموزش و پرورش برای احیای عدالت آموزشی
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پروش، در جلسه شورای عالی آموزش و پرورش؛ با اشاره به طرح کاهش تنوع مدارس که در دستور کار شورای عالی قرار دارد گفت: سیاست آموزش و پرورش کاهش تنوع مدارس است و برای اجرای این طرح تاکنون جلسات خوبی برگزار شده و به جمع‌بندی نسبتا خوبی رسیده‌ایم. وی افزود: اولین مدرسه‌ای که به معنای اختصاصی حذف خواهد شد، مدارس هیات امنایی است، مدارس هیات امنایی که در حال حاضر به معنای عام وجود دارد، فقط اسم‌شان مدارس هیات امنایی است، از مردم پول دریافت می‌کنند و خدماتی ارائه نمی‌کنند.
وزیر آموزش و پرورش اضافه کرد: در راستای مردمی‌سازی و استفاده از ظرفیت عظیم شبکه مردمی که این تجربه در نهضت توسعه انجام شده است، در هر مدرسه یک هیات امنا تشکیل می‌شود تا از ظرفیت‌های محله، منطقه و استان برای پشتیبانی و کمک به مدارس استفاده شود.
کاظمی تاکید کرد: همه مدارس کشور دارای هیات امنایی به معنی واقعی خواهند شد، یعنی ظرفیت‌های بیرون از مدرسه باید در خدمت مدرسه قرار گیرد و این موضوع هیچ تضاد و تعارضی با انجمن اولیا و مربیان ندارد، انجمن اولیا و مربیان ظرفیت تربیتی مدرسه است. وی اظهار کرد: همه مدارس کشور باید هیات امنایی شوند و هدف ما از این کار توسعه عدالت آموزشی و استفاده از ظرفیت‌های موجود در محله، منطقه و استان‌ها برای ارتقا و تقویت کیفیت آموزشی و تربیتی مدارس است.
وزیر آموزش و پرورش تاکید کرد: هیچ مدرسه هیات امنایی حق گرفتن پول از دانش‌آموزان را ندارد و حتما باید دانش‌آموزان در محدوده را بدون هیچ شرط و شروطی ثبت‌نام کنند. کاظمی در ادامه گفت: باید بر کار مدارس غیردولتی نظارت مستمر و موثر انجام شده و با متخلفین برابر مقررات برخورد شود.

هیات امنایی بدون شهریه؛ وعده تازه برای مدارس دولتی
محمود امانی، دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش نیز افزود: تمام تلاش ما و همکاران دبیرخانه شورای عالی تهیه و تدوین طرح‌ها و برنامه‌هایی است که بتواند موانع و محدودیت‌های نظام تعلیم و تربیت را برطرف کرده و روند آن را بهبود بخشد. وی اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که در دبیرخانه این شورا در دست بررسی و کارشناسی قرار دارد، طرح کاهش تنوع مدارس است. در این راستا آیین‌نامه مدارس هیات امنایی بازنگری و اصلاح شده است. وی تاکید کرد: به منظور ارتقای عدالت آموزشی و تربیتی و افزایش دسترسی همگانی به خدمات آموزش و پرورش رایگان و باکیفیت و در راستای مردمی‌سازی نظام حکمرانی آموزش و پرورش، آیین‌نامه مدارس هیات امنایی بازنگری و تدوین شده است. امانی اظهار کرد: هدف اصلی اصلاح آیین‌نامه مدارس هیات امنایی؛ تقویت مدارس دولتی، ارتقای کیفیت آموزشی، تربیتی و مدیریتی مدارس، توسعه مشارکت‌های مردمی، تقویت نقش حامیان مدرسه، تحقق عدالت آموزشی، افزایش دسترسی به خدمات رایگان و باکیفیت، تقویت مدرسه‌محوری، افزایش اختیارات مدیریت مدرسه و اجرای الگوی فراگیر تشکیل هیات امنا در تمام مدارس کشور است. وی ادامه داد: هیات امنا مجموعه‌ای از افراد حامی و پشتیبان مدرسه است که با هدف ارتقای کیفیت مدرسه در زمینه‌های مختلف آموزشی، فرهنگی، ورزشی، علمی، تجهیزاتی، فناوری، زیباسازی، تعمیر و نگهداری، مالی، رفاهی و... در همه مدارس کشور تشکیل می‌شود. دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش گفت: مطابق این آیین‌نامه، تمامی مدارس دولتی کشور در بازه زمانی مشخص که وزارت آموزش و پرورش تعیین می‌کند، دارای هیات امنا خواهند شد.

مدارس هیات امنایی، آزمون تازه برای عدالت آموزشی
با وجود تاکید مسئولان بر توسعه عدالت آموزشی، بسیاری از کارشناسان معتقدند موفقیت طرح جدید آموزش و پرورش، بیش از هر چیز به نحوه اجرا و نظارت آن وابسته است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که برخی مدارس هیات امنایی، به‌جای تبدیل شدن به بستری برای مشارکت مردمی، عملا به مدارسی با دریافت‌های مالی غیرشفاف تبدیل شدند؛ مسئله‌ای که انتقاد خانواده‌ها را به دنبال داشت و حتی موجب شکل‌گیری نوعی تبعیض پنهان در دسترسی به آموزش باکیفیت شد.
اکنون وزارت آموزش و پرورش تلاش دارد با بازتعریف مفهوم هیات امنا، این ساختار را از یک مدل شبه‌خصوصی به الگویی حمایتی و مردمی تبدیل کند؛ الگویی که در آن ظرفیت خیرین، والدین، نهادهای محلی و امکانات منطقه‌ای در خدمت ارتقای مدارس دولتی قرار گیرد، نه اینکه بار مالی تازه‌ای به خانواده‌ها تحمیل شود. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند در صورت نبود نظارت موثر، تعیین دقیق حدود اختیارات هیات امنا و شفاف نبودن منابع مالی، احتمال تکرار چالش‌های گذشته همچنان وجود دارد. در شرایطی که مدارس دولتی با کمبود امکانات و افت کیفیت آموزشی روبه‌رو هستند، بسیاری معتقدند اصلاح ساختار مدارس باید همزمان با افزایش بودجه آموزش، بهبود وضعیت معلمان و کاهش شکاف میان مدارس مختلف انجام شود؛ در غیر این صورت، تغییر نام و ساختار به تنهایی نمی‌تواند بحران عدالت آموزشی را حل کند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.