رضا عزیزیان - آگاه مسائل بین الملل:‌نقض‌های مکرر آتش‌بس از سوی اسرائیل در لبنان ــ آتش‌بسی که پس از توافق میان ایران و آمریکا برقرار شده بود ــ سرانجام با واکنش ایران همراه شد. تهاجم مجدد اسرائیل به لبنان، پاسخی را در پی داشت که تهران آن را نتیجه پایان صبر خود در برابر این اقدامات می‌داند.

دوگانه‌سازی جعلی

آگاه: در این میان، برخی تحلیلگران معتقدند ایران در آستانه توافق با آمریکا قرار داشت و اقدام اخیر می‌تواند روند چنین توافقی را مختل کند. این دیدگاه بر این فرض استوار است که دستیابی به توافق با واشنگتن امری ممکن و در دسترس است و مانع اصلی آن، گروه‌هایی در داخل ایران هستند که از تداوم تحریم‌ها سود می‌برند و به همین دلیل با هرگونه مذاکره مخالفت می‌کنند.
در مقابل، نگاه دیگری ایالات متحده را تحت فشار اسرائیل و لابی‌های حامی آن می‌داند. از این منظر، تل‌آویو علاقه‌ای به شکل‌گیری توافق میان تهران و واشنگتن ندارد و تلاش می‌کند این روند را به بن‌بست بکشاند. طرفداران این تحلیل حتی از نوعی هم‌سویی نانوشته میان مخالفان توافق در ایران و دولت اسرائیل سخن می‌گویند؛ هم‌سویی‌ای که در نهایت به تداوم تنش میان دو کشور منجر می‌شود.
اما دیدگاه سوم، رابطه آمریکا و اسرائیل را فراتر از این رقابت‌ها و فشارها می‌بیند. بر اساس این تحلیل، سیاست‌ها و اقدامات دو طرف در منطقه تا حد زیادی همسو و مکمل یکدیگر است و اسرائیل در مواردی مجری بخشی از اهداف راهبردی ایالات متحده به شمار می‌رود. در این چارچوب، برخی با اشاره به شواهد متعدد بر این باورند که راهبرد «جنگ ـ صلح ـ جنگ» با هدف افزایش فشار بر ایران، با برنامه‌ای از پیش طراحی‌شده دنبال می‌شود؛ راهبردی که در آن حل منازعه با ایران باید همزمان پاسخگوی ملاحظات ژئوپلیتیکی اسرائیل و نیازهای راهبردی آمریکا در منطقه باشد.
این روایت‌ها و تحلیل‌ها در عمل افکار عمومی را در برابر دوگانه «تسلیم یا مقاومت» قرار می‌دهند. در چنین شرایطی، آنچه اهمیت بیشتری می‌یابد نه پذیرش شتابزده یکی از این روایت‌ها، بلکه توجه به منافع ملی و پرهیز از افتادن در دام دوگانه‌سازی‌های جعلی رسانه‌ای است. تحولات منطقه‌ای با سرعتی بالا در حال دگرگونی است و هر تحلیل یا تصمیمی نیازمند نگاهی واقع‌بینانه، چندلایه و مبتنی بر درک دقیق از معادلات قدرت در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی است.
با این حال، تقلیل این تحولات به مجادلات داخلی یا صرفا بررسی ابعاد پاسخ موشکی ایران در واکنش به نقض آتش‌بس از حیث درستی یا نادرستی آن، تصویری ناقص از واقعیت ارائه می‌دهد. مسئله در سطحی عمیق‌تر به معادلات ژئوپلیتیکی منطقه بازمی‌گردد؛ از جمله تنگنای ژئوپلیتیکی اسرائیل در محیط پیرامونی خود و نیز اهمیت راهبردی کنترل منابع و مسیرهای انرژی در غرب آسیا از سوی ایالات متحده آمریکا.
در این چارچوب، تحولات جاری را باید بخشی از رقابتی بزرگ‌تر برای شکل‌دهی به نظم آینده منطقه و حتی جهان دانست. از این منظر، آنچه در میدان رخ می‌دهد صرفا یک درگیری مقطعی یا واکنش متقابل نیست، بلکه به معادله‌ای گسترده‌تر درباره توازن قدرت، امنیت انرژی و چگونگی آرایش قدرت در نظم جهانی مورد نظر ایالات متحده گره خورده است؛ معادله‌ای که فراتر از مناقشات سیاسی داخلی یا یک رویداد نظامی محدود معنا پیدا می‌کند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.