آگاه: در آموزش مجازی، دانشآموزان به دلیل دوری از فضای عینیت و عمل، به فهمی تئوری محور از دانش میرسند و از علمآموزی عینی و عملی محروم میشوند. از این رو، دانشآموزان پس از سپری کردن دوره آموزش مجازی و هنگام حضور مجدد در کلاس درس، قادر به استفاده عینی و عملی از آنچه در دوره آموزش مجازی آموختهاند، نیستند و هرگونه فهم و دانش به دست آمده در دوره آموزش مجازی، در سطح تئوری باقی ماند و در عرصه عمل و عینیت، جاری نمیشود.
سرگردانی دانشآموزان میان آموزش مجازی و آموزش حضوری، ادراک علمی آنها را از سطح فهم کارکرد محور به سطح فهم تئوری محور تقلیل میدهد.
این یعنی ادراک علمی و آموزشی عملا امری معلق است؛ اگرچه معمولا بهواسطه فراهم بودن امکان آموزش حضوری، در موقعیت مطلوبی قرار میگیرد اما به محض تغییر وضعیت، از این موقعیت خارج میشود و بین وضعیت مطلوب و وضعیت نامطلوب، معلق میماند. البته ماجرا به همین جا ختم نمیشود.
تعطیلی مدارس و آموزش آنلاین علاوه بر تضعیف توان علمی دانشآموزان، از رشد آگاهی سیاسی آنها نیز جلوگیری میکند. از منظر جامعهشناسی سیاسی، دانشآموزان به عنوان بخشی از ریشههای اجتماعی قدرت سیاسی و نیروهایی که آینده سیاسی یک کشور را رقم میزنند، نقشی تعیین کننده در آینده تحولات سیاسی دارند.
آینده سیاسی هر کشوری، طبق نگرش سیاسی دانشآموزانی تعیین میشود که که تحولات آینده را به سمت اهداف و مقاصد خود هدایت میکنند. اما با تعلیق آموزش حضوری، پیوند دانشآموزان با رویدادهای آگاهی بخش سیاسی که به واسطه بزرگداشت حماسههای سیاسی تاریخ ایران از جمله بزرگداشت سالروز تسخیر لانه جاسوسی خلق میشد، از بین میرود و قدرت تشخیص و تامین مصالح سیاسی آینده از آنها سلب میشود.
تعطیلی رویدادهای سیاسی مدارس و پیرو آن، فقدان جریان آگاهی بخش سیاسی، ذهنیت دانشآموزان ایرانی را با رکود آگاهی سیاسی مواجه میکند. در صورت رکود آگاهی سیاسی، ذهنیت دانشآموزان، پذیرای انگارههای کذب جبهه رسانهای دشمن میشود و هر انگاره کذبی را به راحتی میپذیرد.
در مقام تجویز راه حل و در قدم نخست، باید سنت بازخوانی و بازنمایی وقایع سیاسی تاریخ ایران را چه در محیط مجازی و چه در محیط حضوری احیا کرد. اگرچه با وضعیت فعلی و امکان استمرار تعطیلی مدارس در سال آینده، شاید امکان برگزاری چنین رویدادهایی در فضای مدارس ممکن نباشد اما دستگاه آموزش کشور میتواند خارج از محیط مدارس نیز برگزاری چنین رویدادهایی را دنبال کند. به خصوص با تجمعات شبانه این روزها، امکان پیشبرد چنین امری به راحتی برای دستگاه آموزش کشور فراهم است.
میتوان در ضمن تجمعات شبانه، رویدادهای ویژهای برای دانشآموزان تدارک دید که با مرور درسها و عبرتهای تاریخ معاصر ایران، ذات قدرت طلب و استعماری دشمن برای آنها افشا میکند و سطح دانش سیاسی دانشآموزان را افزایش میدهد.
آگاهی از واقعیتهای تاریخ معاصر ایران و افزایش سطح دانش سیاسی دانشآموزان به معنای مصونیت آنها از پذیرش انگارههای کذب رسانهای معاند است. دانشآموزی که از واقعیتهای کودتای ۲۸ مرداد و نقش آمریکا در سرنگونی دولت ملی ایران مطلع باشد، انگاره کذب رسانههای دشمن مبنی بر آغاز دشمنی ایران و آمریکا از حادثه تصرف سفارت آمریکا توسط ایران را نمیپذیرد و بر آغاز این دشمنی، از واقعه کودتای آمریکایی ۲۸ مرداد تاکید دارد.
دانشآموزی که از ماجرای قرارداد کاپیتولاسیون و مصونیت مستشاران آمریکایی از هرگونه پیگرد قضایی در ایران و آزادی عمل کامل اتباع آمریکایی برای ارتکاب هرگونه جرم و جنایت علیه مردم ایران طی اجرای این قرارداد استعماری، مطلع باشد، فریب وعدههای دروغین آمریکا از جمله وعده تامین آزادی و دموکراسی را نمیخورد و از هویت استعماری آمریکا به خوبی آگاه است.
البته در محیط مجازی نیز امکان بازخوانی تاریخ تحولات سیاسی ایران و ایجاد جریان آگاهی بخش سیاسی وجود دارد و در صورت فراهم نبودن امکان برگزاری رویدادهای حضوری، میتوان از ظرفیت فضای مجازی استفاده کرد. تولید و ترویج هدفمند محتوا در قالب متن، پادکست، کلیپ و... از طریق فضای مجازی به همراه تبیین ضرورت حیاتی کسب دانش سیاسی، میتواند تمهید مناسبی برای رشد آگاهی سیاسی دانشآموزان در وضعیت فعلی باشد.
۲۱ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۲
کد مطلب: ۲۲٬۹۵۹
تحلیل پدیده آموزش آنلاین از منظر جامعهشناسی سیاسی
رکود آگاهی سیاسی
محمد عرفانخانی_ آگاه مسائل فرهنگی
در شرایطی که تحصیل دانشآموزان کشور میان وضعیت حضوری و وضعیت مجازی سرگردان است، خطر تعلیق ادراک علمی دانشآموزان، پویایی و کارآمدی آموزش کشور را تهدید میکند. تجربه نشان داده خروجی نهایی آموزش مجازی، فهم تئوری محور است.
نظر شما