آگاه: کاهش آمار ازدواج و تمایل به فرزندآوری در ایران به عوامل متعددی بستگی دارد. مشکلات اقتصادی، بیکاری جوانان، افزایش هزینه‌های زندگی و مسکن، عدم ثبات شغلی و همچنین تغییرات فرهنگی و اجتماعی، همگی در این روند موثر بوده‌اند. این عوامل موجب شده که کار به مرحله‌ای برسد که در آن هستیم. این واقعیت گزنده را باید قبول کنیم که با توجه به وضعیت جنگی که در یک سال اخیر نیز مزید بر علت شده تا مشکلات اقتصادی تشدید شود، دیگر نباید امیدی به فرزندآوری و جوانی جمعیت داشت. اما روی دیگر این معضل حرکت تند جامعه ایرانی به سمت سالمندی است که موجب می‌شود تا ۲۰ سال دیگر شاهد تردد پیرمردان و پیرزنانی در جامعه باشیم که جایی برای گذران امور یا همراه و آشنایی برای مراوده ندارند و در تنهایی خود، اوقات تلخی دارند. این تغییر جمعیتی می‌تواند پیامدهای زیادی داشته باشد؛ از جمله افزایش نیاز به خدمات بهداشتی و درمانی، ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای زندگی سالمندان و همچنین فشار بر نظام تامین اجتماعی. از سوی دیگر با کاهش جمعیت فعال اقتصادی، احتمالا با چالش‌هایی نظیر کاهش تولید ناخالص داخلی و افزایش بار مالی روی نسل جوان‌تر مواجه خواهیم شد.
اما حالا این سوال اصلی مطرح می‌شود که چه باید کرد؟ برای مقابله با این چالش‌ها، نیاز به یک برنامه‌ریزی جامع و کلان داریم. سیاستگذاران باید به‌طور جدی به موضوع سالمندی توجه کنند و اقدامات لازم را انجام دهند. البته راهکارهایی هستند که همچنان می‌توان در دستور کار قرار داد. مورد نخست تداوم برنامه‌های مرتبط با ترویج ازدواج و فرزندآوری است. دولت باید با ارائه تسهیلات مالی، مشاوره‌های اجتماعی و فرهنگی و ایجاد محیط‌های مناسب، همچنان جوانان را تشویق به ازدواج و فرزندآوری کند. اما کار مهم دیگر که باید از همین الان به آن پرداخت، ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای سالمندان است. ساخت مراکز نگهداری سالمندان، ایجاد فضاهای عمومی مناسب برای آنها و فراهم کردن خدمات بهداشتی ویژه برای این گروه سنی از جمله اقداماتی است که باید در نظر گرفته شود تا در زمان مناسب به آنها دسترسی داشت نه اینکه ناگاه بعد از ۲۰ سال غافلگیر شویم. مورد دیگر توسعه سیستم‌های حمایتی همچون تقویت نظام تامین اجتماعی و ایجاد بیمه‌های مناسب برای سالمندان است که می‌تواند به کاهش فشار مالی بر خانواده‌ها کمک کند. البته برخی کشورهای دنیا تجربه‌های موفقی در زمینه مدیریت جمعیت سالمند دارند. به عنوان مثال، کشورهای اسکاندیناوی با ایجاد سیستم‌های جامع رفاه اجتماعی و خدمات بهداشتی پیشرفته توانسته‌اند کیفیت زندگی سالمندان را ارتقا دهند. همچنین ژاپن با استفاده از فناوری‌های نوین در مراقبت از سالمندان، توانسته است تا حد زیادی بر مشکلات ناشی از سالمندی غلبه کند. اما پایان سخن آنکه سالمندی جمعیت یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر است که نیازمند توجه ویژه‌ای از سوی سیاستگذاران و جامعه است و البته باید از الان به فکر آن بود تا دو دهه دیگر در کشور، ناگهان بابت حضور میلیون‌ها ایرانی سالمند غافلگیر نشویم.