آگاه: از همین رو، از هفتهها پیش از برگزاری مراسم، ستادهای مختلف حملونقل در سطح ملی و شهری تشکیل شد و دستگاههایی از جمله شهرداری تهران، مترو، شرکت واحد اتوبوسرانی، سازمان تاکسیرانی، راهآهن جمهوری اسلامی، پلیس راهور و سایر نهادهای مسئول، برنامهای مشترک برای مدیریت تردد میلیونها عزادار تدوین کردند؛ برنامهای که در پایان مراسم، آمارها از ثبت یکی از بزرگترین عملیاتهای حملونقل عمومی تاریخ کشور حکایت داشت.
برنامهریزی از ۴۰ روز قبل
به گفته محسن هرمزی، معاون حملونقل و ترافیک شهرداری تهران، برنامهریزی برای این عملیات گسترده حدود ۴۰ روز پیش از آغاز مراسم و با همکاری سپاه حضرت محمد رسولالله (ص) تهران بزرگ و پلیس راهور آغاز شده بود. در این مدت، سناریوهای مختلف برای مدیریت جمعیت، افزایش ظرفیت ناوگان، تعیین مسیرهای دسترسی، آمادهسازی ایستگاههای مترو و هماهنگی میان بخشهای مختلف حملونقل مورد بررسی قرار گرفت.
هرمزی میگوید تمامی ظرفیتهای معاونت حملونقل و ترافیک شهرداری تهران به صورت شبانهروزی برای خدمترسانی بسیج شد تا شبکه حملونقل عمومی بتواند بدون وقفه پاسخگوی حجم کمسابقه مسافران باشد. نتیجه این برنامهریزی، ثبت آماری بود که پیش از این در حملونقل پایتخت سابقه نداشت؛ بیش از ۲۳ میلیون و ۷۱۵ هزار سفر تنها در سه روز برگزاری مراسم وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب.
مترو؛ ستون اصلی جابهجایی عزاداران
در میان همه مدهای حملونقل، سهم اصلی جابهجایی بر دوش متروی تهران بود. شبکهای که برای نخستین بار از زمان آغاز فعالیت خود، به صورت ۲۴ ساعته به شهروندان خدمات ارائه کرد.
بر اساس اعلام معاون حملونقل و ترافیک شهرداری تهران، طی سه روز مراسم، ۱۴ میلیون و ۶۳۸ هزار و ۸۳۳ نفر با مترو جابهجا شدند؛ آماری که رکورد جدیدی در تاریخ بهرهبرداری متروی تهران به ثبت رساند. اهمیت این رکورد تنها در تعداد مسافران خلاصه نمیشود. مدیریت ایمن چنین حجمی از تردد، آن هم در شرایطی که ایستگاههای مرکزی شهر با انبوه جمعیت روبهرو بودند، نیازمند هماهنگی دقیق میان مرکز کنترل، نیروهای بهرهبرداری، تیمهای فنی و نیروهای امدادی بود.
هرمزی با اشاره به همین موضوع تاکید کرده است که با وجود حجم بسیار بالای مسافران، هیچ حادثه یا اختلالی در شبکه مترو ثبت نشد و خدماترسانی با ایمنی کامل ادامه یافت؛ موضوعی که نشاندهنده آمادگی عملیاتی شبکه مترو در یکی از سنگینترین روزهای فعالیت خود است.
اتوبوسها؛ پشتیبان اصلی مترو
اگرچه مترو بار اصلی جابهجایی را بر دوش داشت، اما ناوگان اتوبوسرانی نیز نقشی تعیینکننده در انتقال عزاداران از مبادی مختلف شهر و استانهای اطراف ایفا کرد.
برای این منظور، بیش از سه هزار و ۶۰۰ دستگاه اتوبوس از ظرفیت شهرداری تهران و استانهای همجوار به خدمت گرفته شد؛ ناوگانی که توانست نزدیک به ۹ میلیون سفر را پوشش دهد. بخش قابل توجهی از این اتوبوسها در مسیرهای منتهی به محل برگزاری مراسم، پایانههای مسافری، ایستگاههای مترو و نقاط پرتردد مستقر شدند تا ضمن کاهش فشار بر شبکه ریلی، امکان دسترسی سریعتر شهروندان به محل مراسم را فراهم کنند. استفاده همزمان از ظرفیت استانهای همجوار نیز نشان میدهد این عملیات، صرفا یک ماموریت شهری نبود، بلکه با مشارکت چندین مجموعه اجرایی در سطح ملی انجام شد.
تاکسیها و ونها؛ حلقه تکمیلکننده شبکه
در کنار مترو و اتوبوس، ناوگان تاکسیرانی نیز به عنوان مکمل شبکه حملونقل عمومی وارد میدان شد.
حدود ۱۵۰۰ دستگاه تاکسی و ون به صورت داوطلبانه در خطوط تغذیهکننده و مسیرهای منتهی به محل برگزاری مراسم فعالیت کردند و نزدیک به ۶۰۰ هزار سفر را به ثبت رساندند. اگرچه سهم تاکسیها در مقایسه با مترو و اتوبوس کمتر بود، اما نقش آنها در اتصال ایستگاههای حملونقل عمومی به محل مراسم، انتقال سالمندان، افراد کمتوان و شهروندانی که امکان استفاده مستقیم از مترو را نداشتند، قابل توجه بود.
راهآهن؛ آماده برای موج سفرهای بینشهری
همزمان با آمادهسازی ناوگان درونشهری، راهآهن جمهوری اسلامی نیز برای مدیریت افزایش سفرهای بینشهری وارد عمل شد.
در جلسات ستاد ویژه برگزاری مراسم، تصمیم بر آن شد که حداکثر ظرفیت قطارهای مسافری و حومهای در اختیار عزاداران قرار گیرد. بر همین اساس، عرضه بلیت قطارها در سراسر کشور، بهویژه در محورهای تهران، قم و مشهد افزایش یافت. میرحسن موسوی، قائممقام مدیرعامل راهآهن، از اختصاص چهار رام قطار فوقالعاده در مسیر تهران ـ مشهد و بالعکس خبر داد و اعلام کرد علاوه بر قطارهای برنامهای، ریلباسهای حومهای نیز در آمادهباش کامل قرار گرفتند تا در صورت افزایش تقاضا، وارد مدار خدمت شوند. همزمان، ایستگاههای راهآهن نیز متناسب با فضای سوگواری کشور سیاهپوش شدند و برنامههای فرهنگی، محافل قرآنی و فضاسازی ویژه برای استقبال از مسافران و عزاداران در دستور کار قرار گرفت.
ایمنی؛ اولویت نخست
در چنین عملیات گستردهای، حفظ ایمنی ناوگان اهمیت ویژهای داشت. راهآهن اعلام کرد علاوه بر آمادهسازی کامل ناوگان، بازدیدهای فنی قطارها تشدید شده و مراقبتهای امنیتی در ایستگاهها، خطوط، پلها و تونلها با همکاری پلیس راهآهن و حراست افزایش یافته است.
در شبکه مترو نیز علاوه بر افزایش تعداد قطارها، نیروهای امدادی، انتظامی و راهنمای مسافر در ایستگاههای پرتردد مستقر شدند تا ضمن هدایت جمعیت، از بروز هرگونه حادثه احتمالی جلوگیری شود. ثبت خدمات بدون حادثه در مترو و تداوم روان حرکت قطارها و ناوگان اتوبوسرانی، از مهمترین دستاوردهای این عملیات سهروزه به شمار میرود.
تجربهای برای رویدادهای بزرگ ملی
برگزاری مراسم وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب، علاوه بر ابعاد عاطفی و ملی، تجربهای کمنظیر برای مدیریت حملونقل کشور نیز بود. ثبت بیش از ۲۳ میلیون سفر در مدت سه روز، فعالیت شبانهروزی مترو برای نخستین بار، جابهجایی بیش از ۱۴ میلیون مسافر با شبکه ریلی شهری، بهکارگیری ۳۶۰۰ دستگاه اتوبوس و مشارکت گسترده ناوگان تاکسیرانی، نشان داد که در صورت برنامهریزی و هماهنگی میان دستگاههای مختلف، شبکه حملونقل عمومی توان پاسخگویی به بزرگترین اجتماعات کشور را دارد.
این عملیات، صرفا انتقال میلیونها مسافر از نقطهای به نقطه دیگر نبود؛ بلکه نمایش ظرفیت مدیریتی، هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و آمادگی زیرساختهای حملونقل عمومی برای خدمترسانی در یکی از مهمترین رویدادهای ملی سالهای اخیر بود؛ تجربهای که میتواند در مدیریت مراسم و رویدادهای بزرگ آینده نیز به عنوان یک الگوی موفق مورد استفاده قرار گیرد.
نظر شما