سفر مسعود پزشکیان به آمریکا، نخستین حضور دیپلماتیک ایران پس از شهادت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و انتخاب آیت‌الله سیدمجتبی حسینی‌خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید است. این سفر در میانه تقابل نظامی با آمریکا، فرصتی استراتژیک برای تبیین دکترین مقاومت ارزیابی می‌شود. رئیس‌جمهور در جایگاه مدعی، باید با صلابت بر حق دفاع مشروع تاکید کند. این حضور، پیامی روشن از ثبات ساختاری نظام و آمادگی برای عبور از نظم‌های تحمیلی و یک‌جانبه را  به جهان مخابره خواهد کرد.

صدای اقتدار در قلب نیویورک

آگاه: پزشکیان به منظور شرکت در هشتادویکمین مجمع عمومی سازمان ملل، امروز سه‌شنبه عازم نیویورک می‌شود. شرکت و سخنرانی در هشتادویکمین مجمع عمومی سازمان ملل، دیدار و گفت‌وگو با برخی سران و مقامات کشورهای حاضر در این مجمع، دیدار با ایرانیان فرهیخته و مقیم ایالات متحده، دیدار و گفت‌وگو با نخبگان و اندیشکده‌های آمریکایی و... از جمله برنامه‌های سفر او به قلب منهتن است.
این در حالی است که ترامپ در بی‌سابقه‌ترین اقدام خصمانه دولت آمریکا، به برخی اعضای هیات بلندپایه ایرانی از جمله اعضای تیم رسانه‌ای رئیس‌جمهور ویزای ایالات متحده برای حضور در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک را صادر نکرده است. البته محدودیت‌های اعلام شده از سوی آمریکا با واکنش سخنگوی وزارت امور خارجه مواجه شد. اسماعیل بقایی در واکنش به اظهارات یکی از سخنگویان دولت آمریکا نسبت به وضعیت اقتصادی ایرانیان و ادعای ممانعت آمریکا از خرید نمایندگان ایران از فروشگاه‌های آمریکایی در جریان اجلاس آتی مجمع عمومی سازمان ملل، در شبکه ایکس نوشت: «تحریم زندگی یک ملت را جشن می‌گیرند و برای «تحریم کارت فروشگاه» بیانیه صادر می‌کنند. این روش تبلیغاتی آن‌قدر ساده‌لوحانه و نخ‌نماست که حالا بهتر می‌توان فهمید چه نوع ذهنیت ساده‌انگارانه‌ای جنگ غیرقانونی علیه ملت ایران را آغاز کرد و آمریکا را به ورطه خجالت‌آوری که امروز در آن قرار دارد، کشاند. حاکمان واشنگتن هنوز ملت‌ها را فاقد حافظه و شعور تحلیلی فرض می‌کنند.»
وی در توضیح اینکه چرا لازم است که هیات ایرانی با وجود تمام کارشکنی‌ها در نیویورک حاضر شود؟ تاکید کرد که اولا حضور در نیویورک برای نمایندگان ایران مطلقا هیچ جذابیتی ندارد، اما آنجا سنگری است که نباید رها شود و در ثانی شرکت جمهوری اسلامی ایران در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد یک حق قانونی است و کسی در این زمینه به ما لطفی نکرده است؛ چرا که ایران یکی از ۵۰ کشور موسس سازمان ملل متحد محسوب می‌شود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی وظیفه هیات ایرانی در مهم‌ترین رویداد بین‌المللی را رساندن صدای حقانیت مردم ایران به گوش جهان اعلام کرد؛ آن هم در شرایطی که طرف مقابل از تمام ابزارها برای ممانعت از حضور هیات ایرانی استفاده کرده است؛ از اظهار نظرهای سخیف و تبلیغات رسانه‌ای گرفته تا سوءاستفاده از تعهدات خود به عنوان دولت میزبان از طریق ایجاد تاخیر در صدور روادید یا خودداری از صدور ویزا برای شماری از اعضای هیات. به گفته بقایی، این دست کارشکنی‌ها و تبلیغات منفی هرگز باعث نخواهد شد که ایران از حق مشروع خود برای حضور در این نشست و بیان مواضع مقتدرانه جمهوری اسلامی ایران و ملت بزرگ ایران عقب‌نشینی کند. بقایی تاکید کرد: وظیفه داریم با آمادگی کامل در این رویداد جهانی شرکت کرده و مواضع اصولی کشور را با صراحت تبیین کنیم.
صدور ویزا برای حضور مقامات کشورهای عضو سازمان ملل متحد، وظیفه‌ای است که قواعد این نهاد بر عهده دولت ایالات متحده گذاشته است. بر اساس توافق‌نامه مقر سازمان ملل متحد که در ۲۶ ژوئن ۱۹۴۷ میان سازمان ملل متحد و دولت ایالات متحده به امضا رسید، آمریکا متعهد شده است از ایجاد موانع در رفت‌وآمد نمایندگان کشورهای عضو، مقام‌های سازمان ملل و سازمان‌های تخصصی و خانواده‌های آنان به منطقه مقر سازمان ملل در نیویورک خودداری کند. بند ۱۱ ماده چهارم این توافق‌نامه، صراحتا بر نبود مانع در عبور و مرور این افراد تاکید دارد و بند ۱۲ نیز تصریح می‌کند که این تعهدات صرف‌نظر از روابط موجود میان دولت‌های متبوع این اشخاص و دولت ایالات متحده قابل اجراست؛ بنابراین، اصل تعهد آمریکا در این زمینه نباید صرفا بر مبنای مناسبات سیاسی دوجانبه با کشور متبوع یک مقام یا دیپلمات تفسیر شود.
از سوی دیگر، بند ۱۳ (الف) توافق‌نامه مقرر می‌کند که قوانین آمریکا درباره ورود اتباع خارجی نباید به‌گونه‌ای اعمال شود که در امتیازات مندرج در بند ۱۱ اختلال ایجاد کند و در مواردی که برای افراد مشمول این بند روادید لازم است، روادید باید «بدون دریافت هزینه و در اسرع وقت ممکن» صادر شود. با این حال، سابقه عملکرد واشنگتن نشان می‌دهد که آمریکا در مواردی با استناد به ملاحظات و ادعاهایی مانند تامین امنیت ملی، مقابله با تروریسم و اقتضائات سیاست خارجی خود محدودیت‌هایی در صدور ویزا اعمال کرده است؛ از جمله در سال ۲۰۲۲ صدور روادید برای سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه و هیات همراه او را به تاخیر انداخت. همچنین هم امسال و هم سال گذشته حضور محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین را با ادعای منافع امنیت ملی ممنوع کرد.
حال و پس از اعلام حضور رئیس‌جمهوری ایران در نیویورک دو دیدگاه مطرح شده است: دیدگاه نخست بر این باور است که باید همچنان از تریبون‌های مجامع بین‌المللی استفاده کرده و «جمهوری اسلامی» با صدای رسا از حق مسلم خود دفاع و جنایت‌های رژیم آمریکا و اسرائیل اشغالگر را به گوش جهانیان منتقل کند؛ نباید این مجامع حیاط خلوت آمریکا، غرب و صهیونیست‌ها شود.
محمد رشیدی، عضو هیات‌رئیسه مجلس با بیان اینکه ارزیابی ما این است که دیپلماسی، روشی دیگر برای مبارزه در میدان عمل است، اظهار کرد: یک بازوی ما، نیروهای مسلح و توانمندی‌های دفاعی ماست که امروز در جهان زبانزد خاص و عام شده است و بازوی دوم ما، دیپلماسی قدرتمندی است که برای دفاع از حقوق حقه ملت ایران و منافع به تاراج‌رفته توسط آمریکا و همدستانش تلاش می‌کند. وی تاکید کرد: سال‌هاست فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌های ظالمانه بر ایران تحمیل شده است بنابراین، برای تثبیت قدرت میدان و توانمندی‌های دفاعی‌مان و همچنین برای اینکه منافع آن به‌صورت ملموس در حوزه اقتصادی برای ملت ایران دیده شود، به یک دیپلماسی موفق نیز نیازمندیم.
نماینده مردم کرمانشاه در مجلس گفت: بنابراین، دیپلماسی و نیروهای نظامی، دو بازوی قدرتمند مبارزه ما در میدان عمل در مقابل دشمنان هستند و در هیچ‌کدام نباید کوتاهی کنیم. هم باید در عرصه میدانی قدرتمند باشیم و هم در عرصه دیپلماسی، فضایی عاقلانه، متفکرانه، توانمند و عزتمندانه را مدیریت کنیم تا بتوانیم دشمن را در هر دو عرصه مغلوب کنیم. اما دیدگاه دوم نظر دیگری را نمایندگی می‌کند. عده‌ای از کارشناسان و صاحبنظران از دو جریان سیاسی بر این باور هستند، در مقطع فعلی بهتر بود رئیس‌جمهور عازم نیویورک نمی‌شد.
در همین رابطه، آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت دوازدهم و از طرفداران پزشکیان در ایام انتخابات ریاست جمهوری در صفحه شخصی خود نوشت: «کارکرد دیپلماسی گاه اقتضا می‌کند که در برخی اجلاس‌ها و مجامع حضور نیافت؛ چه‌بسا در شرایطی خاص، منفعت و دستاورد عدم حضور در سطح رئیس‌جمهور در نیویورک، بیش از حضور در چنین سطحی باشد.»
فواد ایزدی، کارشناس مسائل آمریکا نیز در مطلبی با عنوان «سفر به نیویورک چرا؟» با بیان اینکه ترامپ مشغول مدیریت طرف ایرانی است و با مدیریت ایران قیمت نفت نیز مدیریت می‌شود و نیز اینکه صحبت ترامپ درباره دیدار با رئیس‌جمهور ایران به همین دلیل است، نوشت: «جالب توجه است که همزمان با اعطای ویزا به رئیس‌جمهور ایران، ویزای محمود عباس، رکورددار مذاکرات ناموفق با اسرائیل و آمریکا توسط آمریکا رد شد.»
وی تاکید کرده است: در چند روز گذشته موضوع ورود رسمی و علنی آمریکا در جنگ سعودی علیه یمن مطرح بوده. یکی از گزینه‌های ترامپ اعلام رسمی این موضوع همزمان با حضور رئیس‌جمهور ایران در نیویورک است. واقعا سفرهای گذشته جناب آقای دکتر پزشکیان به نیویورک چه دستاوردی داشته که این سفر پرهزینه در شرایط فعلی قابل توجیه باشد؟
اکنون که تصمیم بر این شد تا رئیس‌جمهور در برهه حساس کنونی راهی آمریکا شود ـ آن هم در حالی که ما در وضعیت جنگی با این کشور و جبهه استکبار هستیم و تا انتقامی سخت از جنایات‌شان نگیریم، آرام نخواهیم نشست ـ یک پرسش اساسی پیش می‌آید: «رئیس‌جمهور در خاک دشمن، چگونه باید ظاهر شود؟»
در حالی که جهان هنوز تحت تاثیر وقایع اسفند ۱۴۰۴ و تجاوز مستقیم آمریکا علیه ایران است، حضور پزشکیان در سازمان ملل، فراتر از سخنرانی سالانه، باید به یک قدرت مانور تبدیل شود. محدودیت‌های ویزایی و حرکتی اعمال شده توسط دولت آمریکا، بیش از آنکه نشان‌دهنده قدرت واشنگتن باشد، گویای هراس از نفوذ کلام جمهوری اسلامی ایران در افکار عمومی جهان است. رئیس دستگاه اجرا باید حامل پیام اقتدار باشد تا همگان پی‌ ببرند دیگر خبری از صبر راهبردی نیست، استراتژی اصلی برگرفته از «پاسخ راهبردی» استوار است. حضور مقتدرانه رئیس‌جمهور، خط بطلانی بر تحلیل‌های غربی مبنی بر تضعیف ساختار قدرت در ایران خواهد بود و نشان می‌دهد که ثبات سیاسی در ایران، ریشه در آرمان‌های ملی و مذهبی دارد که با فشار نظامی متزلزل نمی‌شود.
با توجه به تجاوز نظامی و تروریسم دولتی آمریکا، زمان آن فرا رسیده که ایران صراحتا از حق خود برای بازنگری در عضویت در معاهداتی همچون NPT سخن بگوید. پیامی که پزشکیان باید به گوش جهانیان برساند، این است: «امنیت ایران، خط قرمزی است که هیچ معاهده‌ای نباید مانع تامین آن شود.» او به عنوان رئیس‌جمهور، نماینده ایران است، پس باید در قامت وکیل مدافع یک ملت سرافراز ظاهر شود. انتظار می‌رود لحن طلبکارانه نسبت به متجاوز، افشای ماهیت ضدبشری تحریم‌ها و تبیین نظم نوین جهانی بر پایه عدالت در آمریکا از سوی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران بیان شود. پزشکیان باید نشان دهد، ایران نه تنها از جنگ نمی‌هراسد، بلکه آماده است، نظمی عادلانه و مقتدرانه را در منطقه و جهان پایه‌ریزی کند.
 

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.