آگاه: پیوند ایشان با مقوله امنیت ملی از نخستین روزهای دفاع مقدس و حضور در کسوت نماینده امام در شورای عالی دفاع و سازماندهی ستاد جنگهای نامنظم در کنار شهید چمران آغاز شد، تجربهای میدانی که ضرورت حیاتی خودکفایی درونزا را پیش روی کشور قرار داد و بعدها با حمایت همهجانبه از چهرههای پیشرو همچون شهید حسن طهرانیمقدم- که ایشان وی را «سردار عالیقدر، دانشمند برجسته و پارسای بیادعا» نامیدند (پیام تسلیت، ۲۵ آبان ۱۳۹۰)- به پایهگذاری صنایع موشکی و تسلیحات دقیق بومی انجامید. این رویکرد بنیادین در مواجهه با سه جنگ تحمیلی (جنگ هشتساله بعثی، نبرد ۱۲ روزه صهیونیستی و جنگ ۴۰ روزه ائتلاف غربی) ستون فقرات دکترین امنیت ملی ایران را شکل داد، دکترینی که بر پایه اصل قوی شدن استوار بود و ایشان در تبیین منطق عقلانی آن تصریح فرمودند: باید قوی بشویم تا جنگ نشود؛ قوی بشویم تا تهدید دشمن تمام بشود... ما نمیخواهیم به کسی تجاوز کنیم، اما اگر چنانچه اقتدار و قوت نداشته باشیم، دشمنان به ما تحمیل خواهند کرد.» (بیانات در دیدار فرماندهان نیروی هوایی ارتش، ۱۹ بهمن ۱۳۹۸). در همین چارچوب، گذار تاریخی از دفاع واکنشی و ایستا به بازدارندگی فعال و تهاجمی رقم خورد تا قواعد نبرد به گونهای بازتعریف شود که دشمن پیش از هرگونه دستاندازی، به فلج محاسباتی دچار شود.
از منظر مطالعات راهبردی و روابط بینالملل، این تفکر نمونهای متعالی از رئالیسم تدافعی اخلاقمحور است که با رئالیسم تهاجمی و سلطهجویانه غرب مرزبندی قاطعی دارد. در این مکتب، تسلیحات برای جهانگشایی یا تجاوز انباشته نمیشوند، بلکه ابزاری برای تحمیل هزینه غیرقابل تحمل بر متجاوزند. رهبر شهید این قاعده تغییرناپذیر را چنین صورتبندی کردند: «من در زمان رئیسجمهور قبلی آمریکا هم گفتم دوران بزن دررو تمام شده؛ اینجور نیست که شما بگویید میزنیم و در میرویم؛ نخیر، پاهایتان گیر خواهد افتاد و ما دنبال میکنیم.» (بیانات در دیدار جمعی از معلمان سراسر کشور، ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۴). ایشان همچنین در برابر تهدیدات مکرر متجاوزان هشدار دادند: «دشمنان بدانند اگر بخواهند تعرضی به ملت ایران بکنند، با پاسخ سختی مواجه خواهند شد؛ اگر یکی بزنند، ۱۰تا میخورند.» (بیانات در مراسم سالگرد ارتحال امام خمینی، ۱۴ خرداد ۱۳۹۶)
علاوه بر مهندسی سختافزاری بازدارندگی، بخش مهمی از اقتدار دفاعی ایران بر پیشبینیهای واقعبینانه و مبتنی بر بینش الهی ایشان استوار بود، تحلیلهایی که فرسایش درونی بلوک سلطه و ناپایداری امنیتی رژیم صهیونیستی را بسیار پیشتر از وقوع به تصویر کشید. اعلام صریح اینکه رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید و در این مدت هم مبارزه و حماسه، آرامش را از آنها سلب خواهد کرد (بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم، ۱۸ شهریور ۱۳۹۴) و همچنین این هشدار راهبردی که «ما آغازگر حمله نخواهیم بود، اما اگر رژیم صهیونیستی غلطی بکند، جمهوری اسلامی تلآویو و حیفا را با خاک یکسان خواهد کرد» (بیانات در حرم مطهر رضوی، یکم فروردین ۱۳۹۲)، دقیقا در صحنه درگیریهای متأخر و شلیکهای نقطهزن به عمق خاک اشغالگران عینیت یافت و ابطالناپذیری محاسبات مقاومت را به اثبات رساند.
در نهایت، ارائه تصویر واقعی از رهبر شهید انقلاب به نسلهای آینده، مستلزم تبیین مستند این حقیقت است که امنیت پایدار و استقلال سرزمینی امروز ایران، ثمره پایبندی به دکترین قوت درونزا و مهار متجاوز در مبدا تهدید است. ایشان در جایگاه مدافع حقیقی ایران، نهتنها مانع تجزیه و تضعیف وطن در سنگینترین رویاروییهای تاریخ معاصر شدند، بلکه میراثی از اقتدار بومی را به یادگار گذاشتند که به همگان ثابت کرد در دنیای گرگهای بینالمللی، تنها تکیه بر قدرت ملی و منطق بازدارندگی است که صلح، عزت و حیات یک ملت را تضمین میکند.
۱ مهر ۱۴۰۵ - ۲۳:۰۳
کد مطلب: ۲۵٬۶۱۴
از ستاد جنگهای نامنظم تا تحقق پیشبینی شکست دشمن
معماری اقتدار بازدارنده
سعید سپاهی _ آگاه مسائل اندیشه
بررسی تاریخ تحولات دفاعی ایران پس از انقلاب اسلامی نشان میدهد که گذر از کشوری وابسته و فاقد توان بازدارندگی به یک قدرت موشکی و پهپادی منطقهای، حاصل یک مهندسی دقیق فکری و راهبردی بوده است؛ مسیری پیوسته که رد پای اندیشه و کنشگری مستقیم رهبر شهید انقلاب در تمام نقاط عطف آن به چشم میخورد.
نظر شما